जर येशू देव आहे, तर त्याने पित्याला प्रार्थना का केली?

टीप: या लेखातील बायबलची वचने इंग्रजी बायबल भाषांतरांवरून मराठीत अनुवादित केली आहेत. त्यामुळे तुमच्या मराठी बायबलमधील शब्दरचना थोडी वेगळी असू शकते, पण अर्थ तोच आहे. कोणते वचन कोणत्या इंग्रजी भाषांतरातून घेतले आहे, हे लेखाच्या शेवटी दिले आहे.

जर येशू खरोखरच देव आहे, तर त्याने प्रार्थना का केली? त्याने पित्याकडे मदत का मागितली? “माझी नाही, तर तुझी इच्छा पूर्ण होऊ दे,” असे तो का म्हणाला?

हा एक अतिशय रास्त प्रश्न आहे. वरवर पाहता हे थोडे परस्परविरोधी वाटू शकते. पण याचे उत्तर काही शब्दांचा खेळ नाही. तर येशूने प्रत्यक्षात काय केले — मरणाच्या आदल्या रात्री, आणि त्यानंतरही — यात याचे उत्तर लपलेले आहे.

गेथशेमाने: त्याच्या हृदयातील भावनांचे दर्शन

वधस्तंभावर जाण्याच्या आदल्या रात्री, येशूला नक्की माहीत होते की पुढे काय वाढून ठेवले आहे — विश्वासघात, अटक, थट्टा आणि वधस्तंभ. आणि त्या क्षणी, त्याने स्वतःला असे तयार केले:

मत्तय २६:३९:

“माझ्या पित्या, जर शक्य असेल, तर हा प्याला माझ्यापासून दूर कर. तरीही माझ्या इच्छेप्रमाणे नको, तर तुझ्या इच्छेप्रमाणे होऊ दे.”

त्याने आपले दुःख लपवले नाही किंवा पुढे जे काही मरणयातना सहन कराव्या लागणार होत्या त्याची त्याला भीती वाटत नव्हती, असे नाटकही त्याने केले नाही. त्याने ते अगदी प्रामाणिकपणे पित्यासमोर मांडले, आणि तरीही पित्याच्या इच्छेच्या अधीन झाला. या एका वचनात या पूर्ण प्रसंगाचा गाभा आहे: अगदी प्रामाणिकपणे भावना व्यक्त करणे आणि त्यानंतर पूर्णपणे स्वतःला समर्पित करणे.

नवा करार आपल्याला त्याच्या प्रार्थनेबद्दल एक अशी गोष्ट सांगतो जी शुभवर्तमानाच्या पुस्तकांमध्ये सांगितलेली नाही:

इब्री लोकांस ५:७:

“येशूने पृथ्वीवर असताना, जो त्याला मरणातून वाचवू शकत होता, त्याच्याकडे मोठ्या आक्रोशाने आणि अश्रू गाळून प्रार्थना आणि विनंत्या केल्या, आणि त्याच्या नम्र अधीनतेमुळे त्याचे ऐकले गेले.”

पण इथे एक महत्त्वाचा प्रश्न उपस्थित होतो ज्यावर विचार करायला हवा: येशूने आपल्या शिष्यांना हे सर्व का पाहू दिले? हा काही बंद दाराआड घडलेला खाजगी प्रसंग नव्हता. त्याने पेत्र, याकोब आणि योहान यांना बागेत आपल्यासोबत घेतले होते. यावरून हे समजते की हा केवळ पिता आणि पुत्र यांच्यातील संवाद नव्हता — तर ज्यांना लवकरच स्वतःच्या दुःखाला सामोरे जायचे होते, त्या लोकांसाठी हा एक धडाही होता.

पुढे काय होणार आहे, यासाठी तो त्यांना तयार करत होता

येशूने आपल्या अनुयायांना कधीही सोप्या आयुष्याचे वचन दिले नव्हते. काय होणार आहे हे त्याने त्यांना स्पष्टपणे सांगितले होते:

योहान १५:२०:

“मी तुम्हाला जे सांगितले ते आठवा: ‘दास आपल्या मालकापेक्षा मोठा नसतो.’ जर त्यांनी माझा छळ केला, तर ते तुमचाही छळ करतील.”

योहान १६:३३:

“या जगात तुम्हाला संकटे येतील. पण धीर धरा! मी जगावर विजय मिळवला आहे.”

छळ आणि नकार मिळणे हे ख्रिस्ती जीवनात काहीतरी चुकीचे घडत असल्याचे लक्षण नाही — तर ख्रिस्ताच्या मागे चालण्याचा तो एक भाग आहे. पण येशूने या इशाऱ्यासोबत एक खरी आशाही दिली, तो केवळ एक कोरडा इशारा नव्हता:

मत्तय ५:१०-१२:

“जे नीतिमत्त्वामुळे छळले जातात ते धन्य आहेत, कारण स्वर्गाचे राज्य त्यांचेच आहे… आनंद करा आणि उल्हास करा, कारण स्वर्गात तुमचे प्रतिफळ मोठे आहे.”

पौल पुढे हाच धागा पकडतो आणि वर्तमानकाळातील दुःखाला थेट भविष्यातील गौरवाशी जोडतो:

रोमकर ८:१७-१८:

“…जर आपण खरोखरच त्याच्या दुःखामध्ये सहभागी झालो, तर आपण त्याच्या गौरवातही सहभागी होऊ. मला असे वाटते की, जो गौरव आपल्यामध्ये प्रकट होणार आहे, त्याच्या तुलनेत आपली आत्ताची दुःखे काहीच नाहीत.”

आणि येशूने वचन दिले होते की त्याच्यासाठी सोडलेली कोणतीही गोष्ट — घर, कुटुंब, सुखसोयी — देवाच्या नजरेतून सुटणार नाही, आणि “…छळासोबतच, आणि येणाऱ्या काळात सार्वकालिक जीवन” मिळेल (मार्क १०:२९-३०).

त्यामुळे जेव्हा स्वतः येशूवर दुःखाचा प्रसंग आला, तेव्हा त्याने केवळ ते सहनच केले नाही — तर त्यातून कसे जावे याचा आदर्श घालून दिला: त्याने प्रामाणिकपणे प्रार्थना केली, त्याने पित्यावर विश्वास ठेवला, आणि त्याने स्वतःची इच्छा बाजूला ठेवली. हे का महत्त्वाचे होते, हे पेत्राने नंतर अगदी स्पष्टपणे सांगितले: “ख्रिस्तानेही तुमच्यासाठी दुःख सोसले, आणि तुमच्यासाठी एक उदाहरण मागे ठेवले, जेणेकरून तुम्ही त्याच्या पावलांवर पाऊल टाकून चालावे” (१ पेत्र २:२१). येशूने आपल्या शिष्यांना केवळ कठीण प्रसंगांना कसे सामोरे जावे हे सांगितले नाही. तर त्याने ते सर्वात आधी स्वतः करून दाखवले.

रान: खंबीरपणे उभे राहायला शिकणे

येशूने आपले सार्वजनिक काम सुरू करण्यापूर्वीच हाच नमुना आपल्याला पाहायला मिळतो, जेव्हा त्याची परीक्षा होण्यासाठी त्याला रानात नेले गेले होते (मत्तय ४:१). आपली जशी परीक्षा होते, तशीच सर्व प्रकारे त्याचीही परीक्षा झाली (इब्री लोकांस ४:१५).

प्रत्येक वेळी जेव्हा सैतान त्याच्याकडे आला, तेव्हा येशूने आपल्या चमत्कारी सामर्थ्याचा वापर केला नाही किंवा स्वतःच्या अधिकाराने काही केले नाही. त्याने पवित्र शास्त्रातील वचनांतून उत्तर दिले:

मत्तय ४:४:

“असे लिहिले आहे: ‘माणूस केवळ भाकरीवर जगणार नाही, तर देवाच्या मुखातून निघणाऱ्या प्रत्येक शब्दावर जगेल.'”

आणि पुन्हा प्रत्येक परीक्षेच्या वेळी तो असेच म्हणाला, “असे लिहिले आहे…” (मत्तय ४:७, १०). पित्याच्या आज्ञा पाळणे आणि देवाचे वचन हेच त्याचे हत्यार होते — यापेक्षा कमीही नाही आणि जास्तही नाही. आणि असे करून, त्याने त्याच्यामागे चालणाऱ्या प्रत्येक विश्वासणाऱ्याला खरा विजय नक्की कशात आहे, हे दाखवून दिले.

आम्हाला प्रार्थना करायला शिकव

शिष्यांनी येशूला हजारो लोकांना शिकवताना पाहिले होते. त्यांनी त्याला आजारी लोकांना बरे करताना, आंधळ्यांचे डोळे उघडताना, वादळ शांत करताना आणि मेलेल्यांना जिवंत करताना पाहिले होते.

त्यांनी त्याला अनेक वेळा प्रार्थना करतानाही पाहिले होते. एक दिवस, त्यापैकी एकाने प्रार्थना कशी करायची हे शिकवण्याची विनंती केली.

लूक ११:१:

“एक दिवस येशू एका ठिकाणी प्रार्थना करत होता. जेव्हा त्याने पूर्ण केले, तेव्हा त्याच्या शिष्यांपैकी एक जण त्याला म्हणाला, ‘प्रभू, आम्हाला प्रार्थना करायला शिकव.'”

इतर कोणापेक्षाही लूकने येशूच्या प्रार्थनेबद्दल सर्वात जास्त लिहिले आहे. येशूने आपल्या बाप्तिस्म्याच्या वेळी प्रार्थना केली (लूक ३:२१). बारा शिष्यांना निवडण्यापूर्वी त्याने रात्रभर प्रार्थना केली (लूक ६:१२). डोंगरावर त्याच्या चेहऱ्याचे रूप पालटले, तेव्हा तो प्रार्थनाच करत होता (लूक ९:२९). आयुष्यातील प्रत्येक महत्त्वाच्या वळणाआधी, तो सर्वात आधी प्रार्थना करत असे.

आणि जेव्हा त्याने पाच हजार लोकांना जेवू घातले, आणि लोकांनी त्याला जबरदस्तीने राजा बनवण्याचा प्रयत्न केला, तेव्हा त्याने त्यांना पाठवून दिले आणि तो प्रार्थना करण्यासाठी एकटाच डोंगरावर गेला (मार्क ६:४६; योहान ६:१५).

त्याने पवित्र शास्त्राच्या वचनांतून प्रार्थना केली

वधस्तंभावर असताना येशूने काय प्रार्थना केली याकडे लक्ष द्या.

मार्क १५:३४:

“माझ्या देवा, माझ्या देवा, तू मला का सोडले आहेस?”

हे काही नवीन शब्द नव्हते. हे स्तोत्रसंहिता २२:१ मधील वचन आहे, जे हजार वर्षांपूर्वी लिहिले गेले होते.

त्याचे शेवटचे शब्दही असेच होते:

लूक २३:४६:

“पित्या, मी माझा आत्मा तुझ्या हाती सोपवतो.”

हे स्तोत्रसंहिता ३१:५ आहे.

तो मरण पावत होता. त्याला श्वास घेणेही कठीण जात होते. आणि तरीही तो पवित्र शास्त्राच्या वचनांतून प्रार्थना करत होता. ते शब्द आधीपासूनच त्याच्या आत होते, म्हणूनच ते त्याच्या मुखातून बाहेर आले.

जेव्हा तुम्हाला प्रार्थना करण्यासाठी स्वतःचे शब्द सुचत नाहीत, तेव्हा हे खूप उपयोगी पडते. येशूनेही नेहमीच नवीन शब्द वापरले नाहीत.

त्याने प्रार्थना केली कारण तो खरोखरच माणूस होता

याचे दुसरे एक उत्तर आहे, आणि तेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.

जेव्हा येशू पृथ्वीवर आला, तेव्हा तो देव असण्याचे थांबले नाही — पण मानव असण्याचा जो काही अर्थ होतो, ते सर्व त्याने स्वीकारले. तो थकला. त्याला भूक लागली. तो रडला. आणि त्याने प्रार्थना केली.

फिलिप्पैकर २:६-८:

“जो मुळातच देवाच्या स्वरूपाचा होता, त्याने देवाच्या बरोबरीचे असणे स्वतःच्या फायद्यासाठी वापरण्याची गोष्ट मानली नाही; तर त्याने दासाचे रूप धारण करून आणि मनुष्यासारखे बनून स्वतःला रिक्त केले.”

पौल काय म्हणतो याकडे लक्ष द्या. तो देव असण्याचे थांबले नाही. त्याने स्वतःमध्ये एक गोष्ट जोडली — एक खऱ्या माणसाचे आयुष्य, जे पूर्णपणे पित्यावर अवलंबून जगले गेले.

तर मग येशूने प्रार्थना का केली?

तो पित्यापेक्षा कमी होता म्हणून नाही. त्याच्या प्रार्थना याच्या अगदी उलट चित्र दाखवतात. तो एक असा पुत्र होता ज्याची आपल्या पित्यासोबत एक परिपूर्ण जवळीक होती.

आणि त्याने केवळ ढोबळमानाने प्रार्थना केली नाही. ज्या रात्री त्याला अटक झाली, त्या रात्री त्याने अशा माणसाकडे वळून पाहिले जो सकाळ होण्यापूर्वीच तीन वेळा त्याला नाकारणार होता:

लूक २२:३२:

“पण तुझा विश्वास ढळू नये म्हणून मी तुझ्यासाठी प्रार्थना केली आहे; आणि जेव्हा तू माझ्याकडे परत येशील, तेव्हा तुझ्या भावांना बळकट कर.”

पेत्र पडण्यापूर्वीच, येशूने त्याच्यासाठी प्रार्थना केली होती. आणि त्याने वापरलेल्या शब्दांकडे लक्ष द्या — “जर तू परत आलास तर” असे नाही, तर “तू परत येशील तेव्हा“.

हाच तो आदर्श आहे जो त्याने आपल्यासाठी घालून दिला आहे. जेव्हा आपल्या आयुष्यातही आपले गेथशेमाने (संकटाची वेळ) येते, तेव्हा आपल्याला काय करावे हे माहीत असते: आपले प्रामाणिक दुःख देवासमोर आणा आणि पुढे जे काही होईल त्यासाठी देवावर विश्वास ठेवा, मग भलेही तुमची प्रार्थना तुटक शब्दांत का असेना.

पण त्याने आपल्यासाठी केवळ एक आदर्शच मागे ठेवला नाही. तर तो आजही प्रार्थना करत आहे.

इब्री लोकांस ७:२५:

“म्हणून जे त्याच्याद्वारे देवाकडे येतात, त्यांना तो पूर्णपणे वाचवू शकतो, कारण त्यांच्यासाठी मध्यस्थी करायला तो नेहमी जिवंत आहे.”

ज्याने एका डोंगरावर रात्रभर प्रार्थना केली. ज्याने बागेत मोठ्या आक्रोशाने आणि अश्रू गाळून प्रार्थना केली. ज्याने शिमोनाचे नाव घेऊन प्रार्थना केली.

तो आजही प्रार्थना करत आहे. अगदी याच क्षणी. आणि ज्यांच्यासाठी तो प्रार्थना करत आहे, त्यापैकी तुम्ही एक आहात.

वचनांचे स्रोत (इंग्रजी भाषांतरे):
NIV (New International Version): मत्तय ४:४, ५:१०-१२, २६:३९; मार्क १०:२९-३०, १५:३४; लूक ११:१, २३:४६; योहान १५:२०, १६:३३; रोमकर ८:१७-१८; फिलिप्पैकर २:६-८; इब्री लोकांस ५:७, ७:२५
NKJV (New King James Version): लूक २२:३२

शेवटचं अद्ययावत 2 ऑक्टोबर 2026