जबरदस्तीने नाही, तर आपणच दिलेल्या आमंत्रणाने: दुष्ट आत्मे ताबा कसा मिळवतात

टीप: या लेखातील बायबलची वचने इंग्रजी बायबल भाषांतरांवरून मराठीत अनुवादित केली आहेत. त्यामुळे तुमच्या मराठी बायबलमधील शब्दरचना थोडी वेगळी असू शकते, पण अर्थ तोच आहे. कोणते वचन कोणत्या इंग्रजी भाषांतरातून घेतले आहे, हे लेखाच्या शेवटी दिले आहे.

दुष्ट आत्मे कोणाच्याही आयुष्यात जबरदस्तीने घुसत नाहीत. बायबल आपल्याला दाखवून देते की ज्या गोष्टींना आपण थारा देतो, ज्या गोष्टी आपण धरून ठेवतो आणि आपल्या हृदयात वाढू देतो, त्याच गोष्टी शत्रूला काम करायला जागा करून देतात.

पौल इफिसकर ४:२७ मध्ये हे अगदी सोप्या शब्दांत सांगतो:

“सैतानाला वाव देऊ नका.”

वाव मिळणे म्हणजे उभे राहायला जागा किंवा काम करायला संधी मिळणे. याची सुरुवात नेहमीच मुद्दाम दिलेल्या आमंत्रणाने होत नाही. कधीकधी याची सुरुवात अगदी साध्या गोष्टीने होते: असा राग जो आपण सोडायला तयार नसतो, अशी कटुता जिला आपण खतपाणी घालत राहतो, असा लोभ ज्याला आपण जपतो, किंवा अशी फसवणूक जी आपण लपवून ठेवतो.

म्हणूनच नीतिसूत्रे ४:२३ सांगते:

“सर्वांपेक्षा अधिक तू आपल्या अंतःकरणाचे रक्षण कर, कारण जीवनाचा उगम त्याच्यातूनच होतो.”

जेव्हा आपण असे करायला चुकतो तेव्हा काय होऊ शकते, याची अनेक उदाहरणे बायबल आपल्याला देते.

काइनच्या रागाने पापासाठी मार्ग मोकळा केला

उत्पत्ती ४:६-७ सांगते:

“तेव्हा देव काइनला म्हणाला, ‘तू का रागावला आहेस? तुझे तोंड का उतरले आहे? जर तू चांगले केलेस, तर तुझा स्वीकार होणार नाही का? पण जर तू चांगले केले नाहीस, तर पाप दारात टपून बसले आहे; तुझा ताबा मिळवण्याची त्याची इच्छा आहे, पण तू त्यावर सत्ता चालवली पाहिजेस.'”

काइन रागावला होता कारण देवाने त्याचे अर्पण स्वीकारले नव्हते. काहीतरी भयंकर घडण्यापूर्वीच देवाने त्याला सावध केले होते.

इथल्या चित्राकडे लक्ष द्या: “पाप दारात टपून बसले आहे.”

काइनकडे एक पर्याय होता. त्याच्या हृदयात जे काही चालले होते त्यावर तो नियंत्रण मिळवू शकला असता, किंवा त्याला वाढू देऊ शकला असता. पण त्याने तसे काहीच केले नाही.

त्याच्या रागाचे रुपांतर द्वेषात झाले, आणि शेवटी त्याने आपला भाऊ हाबेल याला मारून टाकले. हे कृत्य प्रत्यक्षात घडण्यापूर्वीच, त्याच्या आत काय चालले आहे याबद्दल देवाने काइनला सावध केले होते.

यहूदा: जेव्हा लोभ आणि फसवणूक वाढते

यहूदा आपल्याला आणखी एक उदाहरण देतो.

लूक २२:३ सांगते:

“मग बारा प्रेषितांपैकी एक असलेला यहूदा इस्कर्योत याच्यात सैतान शिरला.”

पण यहूदाच्या आयुष्यात आधीपासूनच एक वेगळीच सवय दिसून येत होती.

योहान १२:४-६ सांगते:

“पण यहूदा इस्कर्योत… म्हणाला, ‘हे अत्तर तीनशे दिणारांना विकून ते पैसे गरिबांना का दिले नाहीत?’ त्याने असे म्हटले, ते त्याला गरिबांची काळजी होती म्हणून नाही, तर तो चोर होता म्हणून…”

यहूदा पैशाच्या पिशवीतून पैसे चोरत असे. नंतर, तो मुख्य याजकांकडे गेला आणि चांदीच्या तीस नाण्यांसाठी येशूचा विश्वासघात करायला तयार झाला (मत्तय २६:१४-१६).

जेव्हा लूक म्हणतो की, “सैतान यहूदात शिरला,” तोपर्यंत लोभ आणि फसवणूक आधीच त्याच्या आयुष्याचा एक भाग बनली होती.

बायबल यहूदाला असा माणूस म्हणून दाखवत नाही जो अचानक एका क्षणात पूर्णपणे प्रामाणिकपणावरून विश्वासघातावर उतरला. त्याचे निर्णय त्याला आधीपासूनच एका विशिष्ट दिशेने घेऊन जात होते, आणि मग सैतानाने थेट या सगळ्यात प्रवेश केला.

हनान्या आणि सफिरा: हृदयात लपलेला खोटेपणा

हनान्या आणि सफिरा सुरुवातीच्या मंडळीचा भाग होते. त्यांनी आपली जमीन विकली, पण आपण सर्व पैसे दिल्याचे नाटक करत त्यातले काही पैसे स्वतःकडेच ठेवले.

प्रेषितांची कृत्ये ५:३ मध्ये पेत्र हनान्याला म्हणतो:

“पवित्र आत्म्याशी खोटे बोलावे आणि जमिनीच्या पैशांतील काही भाग स्वतःकडे ठेवावा, यासाठी सैतानाने तुझे हृदय का भरले आहे?”

अडचण ही नव्हती की त्यांना सर्व पैसे देणे सक्तीचे होते. जमीन आणि पैसे त्यांचेच होते (प्रेषितांची कृत्ये ५:४). खरी अडचण त्यांचा खोटेपणा होता.

खरं न सांगता, त्यांना आपण किती उदार आहोत हे लोकांना दाखवून द्यायचे होते.

पेत्राचे शब्द विचार करायला लावणारे आहेत: “सैतानाने तुझे हृदय भरले आहे.”

इथेही आपल्याला हेच दिसते की जेव्हा हृदयात एखादी चुकीची गोष्ट मूळ धरते, तेव्हा सैतानाला प्रभाव टाकायला जागा मिळते.

त्यांची गोष्ट आपल्याला फसवणूक आणि ढोंगीपणाबद्दल एक गंभीर इशारा देते.

जेव्हा घर रिकामे सोडले जाते

येशू मत्तय १२:४३-४४ मध्ये आणखी एक चित्र उभे करतो:

“जेव्हा अशुद्ध आत्मा माणसातून बाहेर पडतो, तेव्हा तो विश्रांतीच्या शोधात निर्जल (पाणी नसलेल्या) ठिकाणांतून फिरतो, पण त्याला ती मिळत नाही. मग तो म्हणतो, ‘मी ज्या घरातून आलो, तिथेच परत जाईन’; आणि जेव्हा तो येतो, तेव्हा त्याला ते घर रिकामे, झाडलेले आणि व्यवस्थित आवरलेले दिसते…”

येशू अशा आयुष्याबद्दल इशारा देत आहे जे बाहेरून तर स्वच्छ झाले आहे, पण खऱ्या अर्थाने देवाकडे वळलेले नाही.

घर स्वच्छ आहे, पण ते रिकामे आहे.

यातून शिकण्यासारखी गोष्ट ही आहे की केवळ एखादी वाईट गोष्ट काढून टाकणे पुरेसे नाही. आयुष्य एका चांगल्या गोष्टीने — म्हणजे खुद्द देवाने — भरलेले असले पाहिजे.

आपले हृदय देवाकडे न वळवता फक्त आपले वागणे सुधारण्याचा प्रयत्न केल्याने, आपली मूळ अडचण तशीच राहते. येशू जबरदस्तीने आत येत नाही. तो दार ठोठावतो, आणि आपण त्याला आत बोलावण्याची तो वाट पाहतो (प्रकटीकरण ३:२०).

शत्रूला शिरकाव करण्यासाठी कोणती गोष्ट वाव देते?

इफिसकर ४ मधील पौलाचा इशारा इथे खूप महत्त्वाचा ठरतो.

इफिसकर ४:२६-२७ मध्ये तो म्हणतो:

“‘तुम्ही रागावा, पण पाप करू नका’: तुमचा राग शांत होण्यापूर्वी सूर्य मावळू नये, आणि सैतानाला वाव देऊ नका.”

पौल सैतानाला मिळणारा हा वाव विशेषतः न सोडवलेल्या रागाशी जोडतो.

राग येणे हे स्वतःहून पाप नसते. पण जेव्हा आपण तो धरून ठेवतो, त्याला खतपाणी घालतो आणि तो सोडायला तयार नसतो, तेव्हा त्याचे रूपांतर कटुतेत, द्वेषात आणि शेवटी आणखी मोठ्या पापात होऊ शकते.

आपल्या आत सुरू होणारी गोष्ट नेहमीच आत राहत नाही.

एक विचार इच्छेत बदलू शकतो.

इच्छा एका निर्णयात बदलू शकते.

वारंवार घेतलेला निर्णय सवय बनू शकतो.

आणि ज्या गोष्टीला आपण वारंवार परवानगी देतो, ती शेवटी आपल्यावर ताबा मिळवू शकते.

याकोब १:१४-१५ मध्ये हे अगदी स्पष्ट करतो:

“प्रत्येक माणूस आपल्याच वाईट वासनेने ओढला जाऊन आणि भुलून मोहात पडतो. मग ती वासना गरोदर राहून पापाला जन्म देते…”

कधीकधी या लढाईची सुरुवात मोहापासून (temptation) होते. तर कधी आपण नंतर जे निर्णय घेतो, त्यातून ती वाढत जाते.

म्हणून तुमच्या हृदयाचे रक्षण करा

इथली उदाहरणे वेगवेगळी असली, तरी इशारा एकच आहे.

काइनने रागाला वाढू दिले.

यहूदाने लोभ आणि फसवणुकीला वाढू दिले.

हनान्याने अप्रामाणिकपणाला जागा दिली.

जेव्हा आयुष्य आत्मिकदृष्ट्या रिकामे सोडले जाते तेव्हा काय होते, याबद्दल येशूने सावध केले.

पौलाने विश्वासणाऱ्यांना सैतानाला वाव न देण्याचा इशारा दिला.

म्हणूनच नीतिसूत्रे ४:२३ सांगते:

“सर्वांपेक्षा अधिक तू आपल्या अंतःकरणाचे रक्षण कर, कारण जीवनाचा उगम त्याच्यातूनच होतो.”

आपल्या हृदयाचे रक्षण करणे म्हणजे दुष्ट आत्म्यांच्या भीतीत जगणे असा नाही.

याचा अर्थ असा की आपण आपल्या आत कोणत्या गोष्टींना मूळ धरू देत आहोत, याकडे लक्ष देणे.

जेव्हा राग येतो, तेव्हा त्यावर नियंत्रण मिळवा.

जेव्हा कटुता येऊ लागते, तेव्हा तिला खतपाणी घालू नका.

जेव्हा मोह येतो, तेव्हा त्याला विरोध करा.

जेव्हा तुमच्याकडून पाप होते, तेव्हा पुन्हा देवाकडे वळा.

जेव्हा एखादी गोष्ट तुम्हाला ख्रिस्तापासून दूर नेत असेल, तेव्हा तिला तुमच्या आयुष्यात जागा देऊ नका.

यावर योग्य उपाय याकोब ४:७ आपल्याला देतो:

“म्हणून देवाच्या अधीन व्हा. सैतानाला विरोध करा, म्हणजे तो तुमच्यापासून पळून जाईल.”

सर्वात आधी देवाच्या अधीन होणे येते.

जे हृदय देवाला समर्पित केलेले असते, तिथे उभे राहायला सैतानाला कोणतीही जागा उरत नाही.

शत्रू नक्की काय करत असेल याचाच विचार करत बसणे, हे आपले ध्येय नाही.

तर आपले ध्येय आपल्या हृदयाचे रक्षण करणे, देवाच्या जवळ राहणे आणि पापाला वाढण्यासाठी जागा देण्यास नकार देणे, हे आहे.

वचनांचे स्रोत (इंग्रजी भाषांतरे):
NIV (New International Version): उत्पत्ती ४:६-७; नीतिसूत्रे ४:२३; इफिसकर ४:२६-२७; याकोब १:१४-१५
NASB (New American Standard Bible): मत्तय १२:४३-४४; लूक २२:३; योहान १२:४-६; प्रेषितांची कृत्ये ५:३; याकोब ४:७

शेवटचं अद्ययावत 2 ऑक्टोबर 2026