येशू असे का म्हणाला, “मी तुम्हाला कधीच ओळखले नाही”?

टीप: या लेखातील बायबलची वचने इंग्रजी बायबल भाषांतरांवरून मराठीत अनुवादित केली आहेत. त्यामुळे तुमच्या मराठी बायबलमधील शब्दरचना थोडी वेगळी असू शकते, पण अर्थ तोच आहे. कोणते वचन कोणत्या इंग्रजी भाषांतरातून घेतले आहे, हे लेखाच्या शेवटी दिले आहे.

मत्तय ७:२२-२३ मध्ये, येशू हा इशारा देतो:

“त्या दिवशी पुष्कळ जण मला म्हणतील, ‘प्रभू, प्रभू, आम्ही तुझ्या नावाने भविष्यवाणी केली नाही काय? तुझ्या नावाने भुते काढली नाहीत काय? आणि तुझ्या नावाने अनेक चमत्कार केले नाहीत काय?’ तेव्हा मी त्यांना स्पष्ट सांगेन, ‘मी तुम्हाला कधीच ओळखले नाही; अहो स्वैराचार करणाऱ्यांनो, माझ्यापुढून चालते व्हा.'”

येथे “स्वैराचार” म्हणजे काय? योहान त्याचे साधे उत्तर १ योहान ३:४ मध्ये देतो:

“जो कोणी पाप करतो तो स्वैराचारही करतो; आणि पाप म्हणजेच स्वैराचार.”

तर स्वैराचार म्हणजे पाप: अशा प्रकारे जगणे जणू काही देवाच्या आज्ञा आपल्याला लागू होत नाहीत. आणि एखाद्या गोष्टीचा “सराव” करणे म्हणजे सवय आणि जीवनपद्धती म्हणून ती गोष्ट सतत करत राहणे.

याचा अर्थ असा नाही की येशूच्या खऱ्या अनुयायाच्या हातून कधीच पाप घडत नाही. योहान असेही लिहितो, “आपल्याठायी पाप नाही असे जर आपण म्हणतो, तर आपण स्वतःला फसवतो आणि आपल्यात सत्य नाही” (१ योहान १:८). फरक हा आहे की: जेव्हा येशूचा अनुयायी पाप करतो, तेव्हा तो पुन्हा देवाकडे वळतो आणि त्याची कबुली देतो (१ योहान १:९). मत्तय ७ मधील लोक वेगळे होते. ते येशूला “प्रभू” म्हणत होते, पण ते असे जगत होते जणू काही त्याच्या आज्ञा त्यांना लागू होत नव्हत्या.

हे लोक कोण आहेत?

या शब्दांच्या अगदी आधी, मत्तय ७:१५-१६ मध्ये येशूने खोट्या संदेष्ट्यांबद्दल सावध केले होते:

“खोट्या संदेष्ट्यांपासून सावध राहा, जे तुमच्याकडे मेंढराचा वेष घेऊन येतात, पण आतून ते क्रूर लांडगे असतात. त्यांच्या फळांवरून तुम्ही त्यांना ओळखाल.”

बाहेरून, खोटे संदेष्टे मेंढरांसारखे दिसतात. पण त्यांचे फळ, म्हणजे त्यांच्या जगण्याची पद्धत, ते खरोखर काय आहेत हे दाखवून देते. २२ आणि २३ व्या वचनातील लोकही तसेच आहेत. बाहेरून पाहता, ते येशूच्या अनुयायांसारखे दिसतात.

ते उघडपणे येशूला नाकारणारे लोक नाहीत. ते त्याला “प्रभू, प्रभू” म्हणतात. ते त्याला सांगतात की त्यांनी भविष्यवाणी केली, भुते काढली, आणि चमत्कार केले — आणि प्रत्येक वेळी ते म्हणतात की हे सर्व त्याच्या नावाने केले गेले.

त्यांनी जे केल्याचा दावा केला त्यावर येशू प्रश्न उपस्थित करत नाही, आणि हे सर्व खरे होते की नाही हे आपल्याला सांगितलेले नाही. त्याने सावध केले होते की खोटे संदेष्टे “फसवण्यासाठी मोठी चिन्हे आणि चमत्कार करतील” (मत्तय २४:२४), आणि काही लोक इतरांनी आपल्याला पाहावे म्हणून त्यांच्यासमोर चांगली कामे करतात (मत्तय ६:१). पण खरी ताकद देखील एखादी व्यक्ती येशूची आहे हे सिद्ध करत नाही. ज्या बारा शिष्यांना येशूने दुष्ट आत्मे काढण्याचा आणि सर्व आजार बरे करण्याचा अधिकार दिला होता, त्यांच्यापैकी यहुदा इस्कर्योत हा एक होता (मत्तय १०:१-४). तरीही त्याने त्याचा विश्वासघात केला.

तर मग येशू असे का म्हणतो, “मी तुम्हाला कधीच ओळखले नाही”? त्याचे उत्तर अगदी आधीच्या वचनात, म्हणजे मत्तय ७:२१ मध्ये आहे:

“जे मला ‘प्रभू, प्रभू’ म्हणतात ते सर्वच स्वर्गाच्या राज्यात प्रवेश करतील असे नाही, तर जो माझ्या स्वर्गातील पित्याच्या इच्छेप्रमाणे चालतो तोच प्रवेश करेल.”

तर मग “माझ्या पित्याची इच्छा” काय आहे? येशू त्याचे उत्तर योहान ६:४० मध्ये देतो:

“कारण माझ्या पित्याची इच्छा हीच आहे की, ज्याला पुत्र दिसतो आणि जो त्याच्यावर विश्वास ठेवतो त्याला सार्वकालिक जीवन मिळावे, आणि मी स्वतः त्याला शेवटच्या दिवशी उठवीन.”

पित्याची इच्छा त्याच्या पुत्रावर विश्वास ठेवण्यापासून सुरू होते. आणि येशूवर विश्वास ठेवणे म्हणजे त्याला केवळ “प्रभू” म्हणण्यापेक्षा खूप मोठे आहे. याचा अर्थ त्याचे ऐकणे आणि तो जे सांगतो ते करणे.

लूक ६:४६ मध्ये लूक हीच गोष्ट नोंदवतो:

“मी जे सांगतो ते तर तुम्ही करत नाही, मग मला ‘प्रभू, प्रभू’ का म्हणता?”

हा प्रश्न धार्मिक कामांपेक्षा खूप सखोल आहे. प्रश्न हा आहे की आपण जे बोलतो तसे आपले जीवन आहे का.

त्यांचा आत्मविश्वास त्यांनी केलेल्या कामांवर होता

त्यांच्या उत्तरातून सर्वात अस्वस्थ करणारी गोष्ट म्हणजे त्यांचा आत्मविश्वास.

त्यांचा आत्मविश्वास त्यांच्या कर्मांवर होता. त्यांना वाटत होते की त्या कामांवरून हे सिद्ध होते की ते त्याचे आहेत.

लूक १८ मध्ये येशू याचे दुसरे चित्र देतो.

तो मंदिरात प्रार्थना करण्यासाठी जाणाऱ्या दोन माणसांची गोष्ट सांगतो: एक परुशी आणि एक जकातदार. ही गोष्ट सांगण्यापूर्वी, लूक स्पष्ट करतो की येशू कोणाशी बोलत होता.

लूक १८:९ म्हणते:

“आणि जे स्वतःबद्दल असा भरवसा बाळगून होते की आपण नीतिमान आहोत, आणि इतरांना तुच्छ मानत होते, त्यांना त्याने ही गोष्ट सांगितली.”

यावरून आपल्याला समजते की येशूला काय उघड करायचे होते: आपल्या स्वतःच्या नीतिमत्त्वावरील आत्मविश्वास.

त्यानंतर लूक १८:११-१३ मध्ये त्या दोन प्रार्थना येतात:

“तो परुशी उभा राहून स्वतःशी अशी प्रार्थना करू लागला: ‘हे देवा, मी तुझे आभार मानतो की मी इतर माणसांसारखा — लुटारू, अन्यायी, व्यभिचारी किंवा या जकातदारासारखा नाही. मी आठवड्यातून दोनदा उपवास करतो; मला जे काही मिळते त्याचा मी दहावा वाटा देतो.’ पण जकातदाराने दूर उभे राहून, स्वर्गाकडे डोळे वर करून पाहण्याचेही धाडस न करता, आपली छाती बडवून म्हटले, ‘हे देवा, माझ्यासारख्या पापी माणसावर दया कर!'”

परुशी आपल्या धार्मिक रेकॉर्डकडे बोट दाखवतो: तो काय टाळतो, तो काय करतो, आणि तो इतरांपेक्षा किती चांगला आहे. जकातदाराकडे बोट दाखवण्यासारखे काहीही नाही. तो केवळ देवाकडे दयेची याचना करतो.

आणि येशू म्हणतो की परुशी नाही, तर तो जकातदार देवासमोर नीतिमान ठरून घरी गेला (लूक १८:१४). एकाने स्वतःच्या कर्मांवर विश्वास ठेवला; दुसरा देवावर अवलंबून राहिला.

येशूच्या जवळ, पण त्याचे नाहीत

येशू असे म्हणत नाही की, “मी तुम्हाला कधीतरी ओळखत होतो, पण आता नाही.” तो म्हणतो, “मी तुम्हाला कधीच ओळखले नाही.”

त्यांना वाटत होते की ते त्याचे आहेत. पण त्यांचा आत्मविश्वास त्यांनी केलेल्या कर्मांवर अवलंबून होता, त्याला ओळखण्यावर नाही.

पाच मूर्ख कुमारिकांच्या गोष्टीत येशू असाच एक इशारा देतो. त्या लग्नाच्या वऱ्हाडी होत्या. त्यांनी इतरांसारखे दिवे घेतले होते आणि त्याच नवरदेवाची वाट पाहत होत्या. पण जेव्हा नवरदेव आला, तेव्हा त्या तयार नव्हत्या. त्या तेल आणायला गेल्या, आणि जेव्हा त्या परत आल्या, तेव्हा दार बंद झाले होते.

जेव्हा त्यांनी दार ठोठावले, तेव्हा काय झाले ते आपण मत्तय २५:११-१२ मध्ये वाचतो:

“‘प्रभू, प्रभू, आमच्यासाठी दार उघड.’ पण त्याने उत्तर दिले, ‘मी तुम्हाला खरे सांगतो, मी तुम्हाला ओळखत नाही.'”

लूक आपल्याला अशा लोकांचे दुसरे चित्र देतो ज्यांनी येशूच्या जवळ असणे पुरेसे आहे असे गृहीत धरले होते.

लूक १३:२६-२७ मध्ये ते म्हणतात:

“आम्ही तुझ्यासमोर खाल्ले आणि प्यायलो, आणि तू आमच्या रस्त्यांवर शिकवण दिलीस.” आणि तो म्हणेल, “मी तुम्हाला सांगतो, तुम्ही कुठले आहात हे मला माहीत नाही. अहो सर्व दुष्ट काम करणाऱ्यांनो, माझ्यापुढून चालते व्हा.”

लक्षात घ्या की हे उत्तर किती सारखे आहे. या लोकांनी त्याच्यासमोर खाल्ले होते आणि त्यांच्या रस्त्यांवर त्याला शिकवताना ऐकले होते. तरीही तो म्हणतो, “तुम्ही कुठले आहात हे मला माहीत नाही.”

येशूच्या जवळ असणे आणि त्याचे असणे यात फरक आहे.

त्याची शिकवण ऐकणे आणि त्याच्या मागे चालणे यात फरक आहे.

त्याचे नाव वापरणे आणि त्याला ओळखणे यात फरक आहे.

तर मग ओळखले जाण्याचा अर्थ काय?

येशूला प्रत्येक व्यक्तीबद्दल सर्व काही माहीत आहे (योहान २:२४-२५). त्यामुळे जेव्हा तो म्हणतो, “मी तुम्हाला कधीच ओळखले नाही,” तेव्हा त्याचा अर्थ असा नाही की ते कोण होते हे त्याला माहीत नव्हते. बायबलमध्ये एखाद्याला “ओळखणे” याचा अर्थ त्यांच्याबद्दल नुसती माहिती असण्यापेक्षा खूप मोठा आहे. याचा अर्थ एक जवळचा, वैयक्तिक संबंध असा होतो.

येशू हे मेंढपाळ आणि त्याच्या मेंढरांच्या चित्रातून स्पष्ट करतो. एक मेंढपाळ आपल्या स्वतःच्या मेंढरांना नावाने हाक मारतो, आणि ती त्याच्या मागे जातात कारण ती त्याचा आवाज ओळखतात (योहान १०:३-४). योहान १०:२७ मध्ये येशू म्हणतो:

“माझी मेंढरे माझा आवाज ऐकतात; मी त्यांना ओळखतो, आणि ती माझ्या मागे येतात.”

त्यामुळे येशूकडून ओळखले जाणे म्हणजे त्याचे असणे, जशी मेंढरे त्यांच्या मेंढपाळाची असतात. हे आपण त्याच्यासाठी काय केले याच्या यादीबद्दल नाही. त्याची मेंढरे त्याचा आवाज ओळखतात, ती त्याचे ऐकतात आणि ती त्याच्या मागे जातात.

पौल हेच २ तीमथ्य २:१९ मध्ये सांगतो:

“तरीही, देवाचा भक्कम पाया स्थिर राहतो, ज्यावर हा शिक्का मारलेला आहे: ‘जे प्रभूचे आहेत त्यांना तो ओळखतो,’ आणि ‘जो कोणी प्रभूचे नाव घेतो त्याने अनीतीपासून दूर राहावे.'”

जे प्रभूचे आहेत त्यांना तो ओळखतो. आणि जे त्याचे आहेत ते पापापासून दूर राहतात. मत्तय ७ मधील लोकांनी त्याला “प्रभू, प्रभू” म्हटले, पण ते स्वैराचार करतच राहिले.

याचा अर्थ असा नाही की आपल्या कर्मांमुळे आपल्याला देवासोबत स्थान मिळते. पण खरा विश्वास केवळ शब्दांपुरता राहत नाही. तो आपल्या जगण्याची पद्धत बदलतो.

त्याच्यामध्ये राहा

तर मग जीवन चांगले फळ कसे देते? जास्त प्रयत्न करून नाही. योहान १५:५ मध्ये येशू म्हणतो:

“मी द्राक्षवेल आहे; तुम्ही फांद्या आहात. जो माझ्यात राहतो आणि मी त्याच्यात, तो भरपूर फळ देतो; कारण माझ्याशिवाय तुम्ही काहीही करू शकत नाही.”

फांदी स्वतःच्या प्रयत्नांनी फळ देत नाही. ती फळ देते कारण ती वेलीला जोडलेली राहते. त्याचप्रमाणे, आपल्या जीवनातील चांगले फळ येशूच्या जवळ राहण्यातून येते.

इफिसकर २:८-१० हा क्रम स्पष्टपणे सांगतो. आपण कृपेने विश्वासाद्वारे तारले गेलो आहोत, आपल्या कर्मांनी नाही. पण आपण चांगल्या कामांसाठी ख्रिस्त येशूमध्ये निर्माणही झालो आहोत.

कर्मे ही आपल्या ख्रिस्तासोबतच्या नात्याचा पाया नाहीत. ती त्यातून येणारी फळे आहेत.

ख्रिस्ती जीवन म्हणजे धार्मिक रेकॉर्ड बनवणे आणि मग ते येशूसमोर मांडणे असे नाही. हे त्याला ओळखणे, त्याचे ऐकणे, त्याच्या मागे चालणे, आणि त्याच्यामध्ये राहणे याबद्दल आहे.

येशू मला ओळखतो याची मला खात्री कशी वाटेल?

जर तुम्ही हे वाचत असाल आणि येशू तुम्हाला ओळखतो की नाही याचा विचार करत असाल, तर ही काळजी महत्त्वाची आहे. मत्तय ७ मधील लोक त्यांच्या त्याच्याशी असलेल्या नात्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण करत नव्हते. ते आत्मविश्वासाने त्यांनी केलेल्या कामांकडे बोट दाखवत आले.

त्यांचा आत्मविश्वास त्यांच्या रेकॉर्डवर होता.

पण बायबल आपल्याला वारंवार आपल्या रेकॉर्डपेक्षा अधिक खोल असलेल्या गोष्टीकडे आणते: ख्रिस्ताला ओळखणे, त्याचे ऐकणे, त्याच्यावर विश्वास ठेवणे आणि त्याच्यासोबत चालणे.

उत्तर जास्त काम करणे किंवा जास्त फळ देणे हे नाही.

उत्तर हे त्याच्याकडे येण्यात आहे — यशाच्या यादीसह नाही, तर जसे आहात तसे, योहान ६:३७ मधील त्याच्या वचनावर विश्वास ठेवून:

“जो कोणी माझ्याकडे येतो त्याला मी कधीही बाहेर काढणार नाही.”

मत्तय ७ मधील लोक त्यांनी जे केले होते त्याकडे बोट दाखवत आले.

येशू आपल्याला केवळ त्याच्यावर विश्वास ठेवून त्याच्याकडे येण्याचे आमंत्रण देतो.

वचनांचे स्रोत (इंग्रजी भाषांतरे):
NIV (New International Version): मत्तय ६:१, २४:२४; लूक ६:४६; योहान ६:३७, १०:२७, १५:५; २ तीमथ्य २:१९
NASB (New American Standard Bible): मत्तय ७:१५-१६, ७:२१, ७:२२-२३, २५:११-१२; लूक १३:२६-२७, १८:९, १८:११-१३; योहान ६:४०; १ योहान १:८, ३:४

शेवटचं अद्ययावत 2 नोव्हेंबर 2026