कोण बरोबर आहे: कॅथोलिक, प्रोटेस्टंट, ऑर्थोडॉक्स, की इतर?
टीप: या लेखातील बायबलची वचने इंग्रजी बायबल भाषांतरांवरून मराठीत अनुवादित केली आहेत. त्यामुळे तुमच्या मराठी बायबलमधील शब्दरचना थोडी वेगळी असू शकते, पण अर्थ तोच आहे. कोणते वचन कोणत्या इंग्रजी भाषांतरातून घेतले आहे, हे लेखाच्या शेवटी दिले आहे.
आज ख्रिस्ती धर्म हजारो वेगवेगळ्या मंडळ्यांमध्ये विभागलेला आहे. त्यांपैकी बहुतांश मंडळ्या तीन मोठ्या कुटुंबांचा भाग आहेत: कॅथोलिक, ऑर्थोडॉक्स आणि प्रोटेस्टंट. पेंटेकोस्टल आणि इव्हँजेलिकल मंडळ्या या प्रोटेस्टंट कुटुंबाचाच एक भाग आहेत. प्रत्येक कुटुंबाची स्वतःची शिकवण, प्रथा आणि इतिहास आहे.
मग यापैकी बरोबर कोण आहे?
या प्रश्नाने अनेक शतकांपासून ख्रिस्ती लोकांमध्ये फूट पाडली आहे. आपण परंपरा आणि प्रथांवरून वाद घालतो. आपण एकमेकांबद्दल मत बनवतो. मतभेदांवरून आपण नवीन मंडळ्या सुरू करतो. आणि आपण येशूच्या मागे चालत असल्याचा दावा करतो, पण त्याच वेळी, दुसरे ख्रिस्ती लोक वेगळ्या गटात आहेत केवळ याच कारणामुळे त्यांच्यावर प्रेम करणे आपल्याला कठीण जाते.
शेवटच्या भोजनाच्या वेळी, येशूने आपल्या शिष्यांना एक नवीन आज्ञा दिली:
योहान १३:३४-३५:
सर्व जण ओळखतील की आपण त्याचे शिष्य आहोत — आपल्या पंथावरून नाही, आपल्या परंपरांवरून नाही, तर आपल्या एकमेकांवरील प्रीतीवरून.
माणसांच्या मागे जाऊ नका — देवाच्या मागे चाला
करिंथ येथील मंडळीत नेमकी हीच समस्या होती. तिथले सदस्य गटांमध्ये विभागले गेले होते, आणि प्रत्येक गटाला त्यांच्या स्वतःच्या नेत्याचा अभिमान होता:
१ करिंथकर १:१२-१३:
पौल, अपुल्लो आणि केफा (पेत्राचे दुसरे नाव) हे सर्व देवाचे विश्वासू सेवक होते. पण पौलाने कोणालाही इतरांच्या ऐवजी आपल्या मागे यायला सांगितले नाही. त्याने त्यांना विचारले, “तुमच्यासाठी पौल वधस्तंभावर खिळला गेला का? किंवा पौलाच्या नावाने तुमचा बाप्तिस्मा झाला का?” (१ करिंथकर १:१३). मंडळी केवळ ख्रिस्ताची होती, आणि त्यांनी फक्त त्याच्याच मागे चालणे अपेक्षित होते.
१ करिंथकर ३:५-७:
पौल हे सांगत आहे की तो आणि अपुल्लो हे केवळ सेवक होते. एकाने पेरले. दुसऱ्याने पाणी दिले. दोघांचीही महत्त्वाची भूमिका होती, पण ते बी वाढण्याचे कारण ते दोघे नव्हते.
देव आपल्याला जे पाळक, याजक आणि शिक्षक देतो त्यांच्या बाबतीतही असेच आहे. त्यांच्याबद्दल कृतज्ञ राहा. त्यांच्याकडून शिका. पण हे लक्षात ठेवा की आपली वाढ करणारा देव आहे, ते नाहीत.
वाळवंटात, देवाने मोशेला एका खांबावर पितळी साप बनवण्यास सांगितले, आणि ज्या कोणाला साप चावला असेल तो त्याकडे पाहून जिवंत राहू शकत होता (गणना २१:८-९). शतकांनंतर, इस्राएल लोक त्याच्यासाठी धूप जाळू लागले, म्हणून हिज्कीया राजाने त्याचे तुकडे केले (२ राजे १८:४). देवाचीच देणगी अशी गोष्ट बनली होती जिची ते उपासना करू लागले.
मंडळीच्या परंपरांच्या बाबतीतही असेच घडू शकते. एखादी परंपरा देवाची आठवण ठेवण्याचा एक चांगला मार्ग म्हणून सुरू होऊ शकते. पण कालांतराने, मंडळ्या अशा प्रथा जोडू शकतात ज्या येशूने आणि त्याच्या प्रेषितांनी कधीही शिकवल्या नव्हत्या, आणि त्या आपल्या विश्वासासाठी आवश्यक आहेत असे भासवू शकतात. पौलाने याबद्दल सावध केले:
कलस्सैकर २:८:
देवाच्या जवळ येण्यासाठी आपल्याला ख्रिस्ताशिवाय आणखी कशाचीही गरज नाही. त्यामुळे आपली नजर त्याच्यावरच केंद्रित ठेवा:
इब्री लोकांस १२:२:
देवाच्या वचनाशी एकनिष्ठ असलेल्या शिक्षकांकडून शिकण्यात काहीही गैर नाही. ते आपल्याला पवित्र शास्त्र समजून घ्यायला, आपल्या चुका सुधारायला आणि योग्य दिशा दाखवायला मदत करू शकतात. पण धोका तेव्हा सुरू होतो जेव्हा आपली नजर ख्रिस्तावरून हटून, त्याच्याकडे बोट दाखवणाऱ्या त्या व्यक्तीवर खिळते.
स्तोत्रसंहिता १४६:३:
पवित्र आत्म्याला तुम्हाला चालवू द्या
जेव्हा ख्रिस्ती लोकांमध्ये मतभेद होतात, तेव्हा आपण कोण बरोबर आहे हे ठरवण्याची घाई करतो. पण कोणाचे उत्तर जास्त चांगले आहे यावरून वाद घालून प्रत्येक गोष्ट सोडवावी, अशी अपेक्षा कधीच नव्हती. आपण एकत्र मिळून देवाचा शोध घ्यावा आणि पवित्र आत्म्याला आपल्याला सत्याकडे घेऊन जाण्याची परवानगी द्यावी, अशी अपेक्षा होती.
येशूने वचन दिले होते की पवित्र आत्मा स्वतः आपल्याला मार्गदर्शन करेल:
योहान १६:१३:
सुरुवातीच्या मंडळीला हे शिकावे लागले. प्रेषितांची कृत्ये १५ मध्ये, विदेशी (यहूदी नसलेल्या) विश्वासणाऱ्यांनी मोशेचे नियमशास्त्र पाळावे की नाही, यावरून त्यांच्यात वाद झाला. हा एक गंभीर मतभेद होता, आणि यामुळे मंडळीत फूट पडू शकली असती. त्यांनी तो प्रश्न जबरदस्तीने किंवा एखादी बाजू जिंकेपर्यंत वाद घालून सोडवला नाही. ते एकत्र जमले, त्यांनी या विषयावर चर्चा केली, आणि त्यांनी एकत्र मिळून देवाचे मार्गदर्शन मागितले.
प्रेषितांची कृत्ये १५:२८:
याचा क्रम लक्षात घ्या. ते केवळ असे म्हणाले नाहीत, “आम्हाला असे वाटते.” त्यांनी पवित्र आत्म्याचे मार्गदर्शन ओळखले आणि मग म्हटले, “आणि आम्हाला.”
मतभेद हाताळण्याचा हाच योग्य मार्ग आहे: देव काय सांगत आहे हे एकत्र मिळून विचारा, आणि पवित्र आत्म्याला मार्गदर्शन करू द्या. आपण आज देखील हे करू शकतो, अशा ख्रिस्ती भावंडांसोबतही जे आपल्यापेक्षा वेगळ्या दृष्टिकोनातून गोष्टी पाहतात.
फूट पाडणे ही सैतानाची जुनी पद्धत आहे
शत्रूला मंडळीवर बाहेरून हल्ला करण्याची गरज नाही. कोण बरोबर आहे आणि कोणाच्या परंपरा अधिक बायबलनुसार आहेत, यावरून जर तो विश्वासणाऱ्यांना आपापसात भांडायला लावू शकला, तर त्याचे काम आधीच झालेले असते.
मार्क ३:२५:
फूट पडताना सहसा आवाज होत नाही. ती तुलना करण्यामध्ये, छुप्या पद्धतीने न्याय करण्यामध्ये, आध्यात्मिक गर्वामध्ये, किंवा आपण येशूपेक्षा एखाद्या पंथावर जास्त प्रेम करण्यामध्ये लपलेली असू शकते.
आणि ही काही नवीन खेळी नाही. एदेन बागेत, सैतानाने हवेला अशा कोणत्याही गोष्टीचा मोह दाखवला नाही जी उघडपणे वाईट दिसत होती. त्याने देवाने जे सांगितले होते त्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण करून सुरुवात केली.
उत्पत्ती ३:१:
त्याने तिला केवळ देवाची आज्ञा मोडायला सांगितले नाही. त्याने देवाच्या शब्दांवर शंका घेतली आणि संशय निर्माण करण्यासाठी आज्ञेचा अर्थ थोडासा बदलून सांगितला.
त्याने येशूसोबतही असाच काहीसा प्रयत्न केला. यावेळी त्याने पवित्र शास्त्राचाही वापर केला — स्तोत्रसंहिता ९१ मधील वचनांचा संदर्भाबाहेर वापर करून:
मत्तय ४:६:
येशूने त्याला बायबलमधूनच उत्तर दिले, पण त्याने त्याचा वापर तसाच केला जसा देवाला अपेक्षित होता:
मत्तय ४:७:
सैतानाला बायबल माहीत आहे. तो पवित्र शास्त्रातील वचने सांगू शकतो, पण तो त्यातील सत्याच्या अधीन होत नाही. जर आपल्याला केवळ तीच वचने माहीत असतील जी आपल्या स्वतःच्या भूमिकेला पाठिंबा देतात, तर तीच वचने संदर्भाबाहेर काढून आपल्यात फूट पाडण्यासाठी वापरली जाऊ शकतात.
तुम्ही कॅथोलिक, प्रोटेस्टंट, पेंटेकोस्टल, ऑर्थोडॉक्स किंवा इतर कोणीही असू शकता. आपल्या मंडळ्यांमधील फरक खरे आहेत, आणि त्यातील काही महत्त्वाचे आहेत, कारण ते देवाने जे सांगितले आहे त्याबद्दल आहेत. पण ख्रिस्ताच्या दुसऱ्या अनुयायाला शत्रू मानण्यासाठी ते कधीही कारण बनू नयेत. जर ख्रिस्त केंद्रस्थानी असेल आणि पवित्र आत्मा तुमच्या आयुष्याला चालवत असेल, तर तुम्ही एका कुटुंबाचा भाग आहात.
आपल्याला जे शिकवले जाते ते आपण कसे तपासावे?
मंडळ्यांमधील काही फरक केवळ पद्धतींवरून असतात: संगीत, भाषा, उपासनेची पद्धत. इतर फरक देवाने जे सांगितले आहे त्याबद्दल असतात. त्या गोष्टींसाठी, बायबल आपल्याला काही स्पष्ट कसोट्या देते:
- ते बायबलशी सुसंगत आहे का? जेव्हा पौलाने बेरियामध्ये सुवार्ता सांगितली, तेव्हा लोक “पौलाने सांगितलेल्या गोष्टी खऱ्या आहेत की नाही हे पाहण्यासाठी दररोज पवित्र शास्त्र तपासून पाहत” (प्रेषितांची कृत्ये १७:११). जर खुद्द प्रेषिताची शिकवण बायबलच्या आधारे तपासली जाऊ शकत होती, तर कोणत्याही मंडळीची शिकवण नक्कीच तपासली जाऊ शकते. “संपूर्ण पवित्र शास्त्र परमेश्वरप्रेरित आहे” (२ तीमथ्य ३:१६).
- ते येशूला केंद्रस्थानी ठेवते का? “देव एक आहे, आणि देव व मनुष्य यांच्यात मध्यस्थ एकच आहे, तो मनुष्य ख्रिस्त येशू आहे” (१ तीमथ्य २:५).
- ते असे शिकवते का की आपण आपल्या स्वतःच्या कर्मांनी नाही, तर येशूवरील विश्वासाद्वारे देवाच्या कृपेने तारले गेलो आहोत (इफिसकर २:८-९)?
- ते मानवी परंपरेला देवाच्या वचनाच्या वर ठेवते का? येशूने त्याच्या काळातील धार्मिक नेत्यांना सांगितले, “तुम्ही देवाची आज्ञा सोडून देऊन माणसांची परंपरा धरून बसला आहात” (मार्क ७:८).
जेथे एखादी शिकवण स्पष्टपणे बायबलच्या विरुद्ध जाते, तिथे बायबलच जिंकले पाहिजे. जेथे बायबलने मुभा दिली आहे, तिथे आपण आपले मत नम्रतेने मांडू शकतो. दोन्ही परिस्थितीत, आपण शिकवण तपासतो. आपण व्यक्तीबद्दल मत बनवत नाही.
अगदी प्रेषितांमध्येही मतभेद होते
जर एकतेचा अर्थ ‘कधीही मतभेद न होणे’ असा असता, तर प्रेषितही या परीक्षेत नापास झाले असते.
अंत्युखियात खरोखरच एक मतभेद निर्माण झाला — आणि तो वैयक्तिक होता. जेव्हा यरुशलेमहून काही पाहुणे आले, तेव्हा पौलाने पाहिले की पेत्र विदेशी विश्वासणाऱ्यांसोबत जेवणे टाळू लागला आहे. अगदी बर्णबाही त्यात ओढला गेला. म्हणून पौलाने पेत्राला थेट तोंडावर जाब विचारला (गलतीकर २:११-१४).
पौलाने काय केले नाही, याकडे लक्ष द्या. त्याने तिथे स्वतःची वेगळी प्रतिस्पर्धी मंडळी सुरू केली नाही. त्याने लोकांना पेत्राविरुद्ध भडकावून आपले अनुयायी बनवले नाहीत. सुवार्तेचा प्रश्न निर्माण झाला होता, म्हणून त्याने त्या समस्येला थेट सामोरे जाणे पसंत केले.
मुद्दा हा नाही की मतभेदांना काहीच अर्थ नसतो. कधीकधी आपल्याला उघडपणे बोलण्याची गरज असते. कधीकधी आपल्याला एकमेकांना सुधारण्याची गरज असते.
पण मतभेदाचे रूपांतर फुटीमध्ये होणे गरजेचे नसते. प्रेषितांनी एक गोष्ट नेहमी टाळली, ती म्हणजे ख्रिस्ताप्रती असलेल्या निष्ठेपेक्षा एखाद्या नेत्याप्रती असलेल्या निष्ठेला त्यांनी कधीही मोठे होऊ दिले नाही.
तर मग कोण बरोबर आहे?
आपण ज्या प्रश्नापासून सुरुवात केली होती, तिकडे परत येऊया.
प्रामाणिक उत्तर हे आहे की कोणत्याही परंपरेकडे प्रत्येक गोष्ट अगदी बरोबर नाही, आणि आपल्यापैकी कोणालाही संपूर्ण चित्र दिसत नाही. आपल्याला सर्व गोष्टी पूर्णपणे समजत नाहीत, आणि अशा अनेक गोष्टी असू शकतात ज्या आपण नकळत चुकीच्या समजून घेतल्या असतील. पौलाने करिंथ येथील त्याच विभागलेल्या मंडळीला आठवण करून दिली की आपले ज्ञान अजूनही अपूर्ण आहे:
१ करिंथकर १३:१२:
याचा अर्थ आपण सत्याची पर्वा करणे सोडून द्यावे, असा होत नाही. याचा अर्थ असा होतो की आपला ज्यावर विश्वास आहे, ते आपण नम्रतेने धरून ठेवले पाहिजे.
म्हणून आपली परंपरा, आपला पंथ किंवा आपली समज यांना केंद्रस्थानी ठेवण्याऐवजी, ख्रिस्ताला केंद्रस्थानी ठेवा. लोकांच्या मतांपेक्षा येशूला जास्त चांगल्या प्रकारे ओळखा. त्याचे वचन जाणून घ्या आणि तुमचा ज्या गोष्टींवर आधीपासून विश्वास आहे, त्यांनाही त्या वचनाच्या प्रकाशात तपासून पाहण्याची तयारी ठेवा.
आणि जेव्हा इतर ख्रिस्ती लोकांसोबत आपले मतभेद होतात, तेव्हा आपण हे लक्षात ठेवले पाहिजे की आपण त्यांच्या हृदयाचा अंतिम न्याय करणारे नाही.
मत्तय ७:१:
अगदी पौल आणि पेत्र यांच्यातही मतभेद होते. पण त्यांचे मतभेद हे त्यांच्या आयुष्याचा केंद्रबिंदू बनले नाहीत. तर ख्रिस्त होता.
आणि तिथेच आपलेही लक्ष राहिले पाहिजे.
एक वैयक्तिक मनोगत
तुम्ही कॅथोलिक, प्रोटेस्टंट किंवा इतर कोणीही असू शकता. कदाचित तुम्ही त्याच मंडळीत जन्मला असाल. कदाचित तुम्हाला तिथली ओढ वाटली म्हणून, किंवा कोणीतरी तुम्हाला त्याबद्दल सांगितल्यामुळे तुम्ही एक मंडळी सोडून दुसरी निवडली असेल. कारण काहीही असो, ते ठीक आहे.
पण मला तुम्हाला एक प्रामाणिक प्रश्न विचारू द्या: तुम्ही सध्या जिथे आहात, तिथे तुमची आध्यात्मिक वाढ होत आहे का?
मला धार्मिकदृष्ट्या वाढणे असे म्हणायचे नाही. धार्मिक असण्याचा अर्थ केवळ दर रविवारी मंडळीत जाणे, परंपरा पाळणे आणि योग्य प्रार्थना म्हणणे इतकाच असू शकतो. परुशी आणि सदूकी हे त्यांच्या काळातील सर्वात धार्मिक लोकांपैकी होते, तरीही त्यांपैकी अनेकांना खऱ्या अर्थाने देव माहीत नव्हता. यशया संदेष्ट्याचे शब्द वापरून येशू त्यांपैकी काहींना म्हणाला:
मत्तय १५:८:
मला आध्यात्मिकदृष्ट्या वाढणे असे म्हणायचे आहे. जेव्हा पवित्र आत्मा तुमच्यामध्ये काम करत असतो, तेव्हा ते दिसून येते. तुम्हाला तुमच्या आयुष्यात त्याचे फळ दिसू लागते:
गलतीकर ५:२२-२३:
त्यामुळे स्वतःच्या आयुष्याकडे प्रामाणिकपणे पाहा. तुम्हाला अशा प्रकारची वाढ दिसत आहे का? तुमची मंडळी तुम्हाला येशूला अधिक चांगल्या प्रकारे ओळखायला, त्याचे वचन समजून घ्यायला, आणि त्याच्यासारखे बनायला मदत करत आहे का?
जर तुमची वाढ होत नसेल, तर देवाचा शोध घ्यायला आणि तुम्ही योग्य ठिकाणी आहात की नाही हे विचारायला घाबरू नका. तुमच्या मित्र आणि कुटुंबात पाहा. असे कोणी आहे का ज्याचे आयुष्य खरोखरच बदलले आहे, ज्याच्यामध्ये प्रेम, शांती आणि देवाच्या आत्म्याचे फळ दिसते? त्यांच्याशी बोला. त्यांच्यासोबत जा.
त्याबद्दल प्रार्थना करा, आणि देवाला तुम्हाला मार्गदर्शन करण्यास सांगा. येशू म्हणाला:
मत्तय ७:७:
मी हे सांगत आहे कारण ही माझी स्वतःची कथा आहे.
मी एका प्रोटेस्टंट कुटुंबातून आलो आहे, आणि माझी पत्नी कॅथोलिक कुटुंबातील आहे. माझ्यासाठी, मंडळीत जाणे म्हणजे फक्त रविवारी करायची एक गोष्ट होती, कारण माझी आई मला तिथे घेऊन जायची आणि न जाण्याचा पर्यायच नव्हता. पण माझ्या पत्नीचा येशूवर खरोखरच विश्वास होता. जर कधी मंडळीत जाणे चुकले, तर तिला ते जाणवायचे. तिने नेहमीच मला जाण्यासाठी प्रवृत्त केले. ती म्हणायची, “आपण कोणत्याही मंडळीत जाऊया. कोणती आहे याने काही फरक पडत नाही. पण आपण जाऊया.” कधीकधी आम्ही कॅथोलिक मंडळीत जायचो, तर कधी प्रोटेस्टंट मंडळीत.
पण हे सोपे नव्हते. आमच्या दोन्ही कुटुंबांना त्यांच्या स्वतःच्या मंडळीबद्दल खूप अभिमान आणि ठाम मते होती, त्यामुळे देवाबद्दलच्या चर्चा अनेकदा आमची वाढ होण्याऐवजी तणावातच संपत असत. अगदी आमचे लग्न ठरत असतानाही हा एक कठीण काळ होता, कारण दोन्ही बाजूंच्या मंडळीतील नेत्यांनी एकमेकांविरुद्ध विधाने केली होती.
म्हणून मी आणि माझ्या पत्नीने मिळून प्रार्थना केली: “देवा, कृपया आम्हाला अशा मंडळीत ने जिथे आमची वाढ होईल.”
आम्ही एक-दोन नवीन मंडळ्यांमध्ये जाऊन पाहिले, पण आम्हाला तिथे आपलेपणा वाटला नाही. मी असे म्हणत नाही की त्या मंडळ्यांमध्ये काही चुकीचे होते. त्या फक्त आमच्यासाठी योग्य जागा नव्हत्या, आणि कदाचित त्या दुसऱ्या कोणासाठी अगदी योग्य जागा असू शकतील.
त्यानंतर एका मित्राच्या पत्नीने आम्हाला FOLJ मंडळी (अंकित सजवान सेवाकार्य) बद्दल सांगितले. आम्ही गेलो, आणि आम्हाला लगेचच तिथे जोडले गेल्यासारखे वाटले. त्याआधी, मला अगदी तीस मिनिटेसुद्धा उपदेश ऐकणे कठीण जायचे. तिथे मात्र, मी स्वतःला दोन तासांहून अधिक काळ ऐकताना पाहिले.
याचा अर्थ असा नाही की मी परिपूर्ण झालो आहे. माझ्याकडून अजूनही चुका होतात. मी आजही पाप करतो, कधी नकळत तर कधी जाणीवपूर्वक. पण येशू मला बदलत आहे, आणि तो बदल मी माझ्या आयुष्यात पाहू शकतो.
पूर्वीसारखा माझा राग आता माझ्यावर नियंत्रण ठेवत नाही. लोक कसेही असले तरी त्यांच्यावर प्रेम करायला मी शिकलो आहे. हे मी माझ्या स्वतःच्या ताकदीवर कधीच करू शकलो नसतो. आपण आधी वाचल्याप्रमाणे हे आत्म्याचे फळ आहे.
आणि हाच तो मुद्दा आहे जो मला तुम्हाला सांगायचा आहे: हा बदल मी कोणत्या मंडळीचा सदस्य आहे यावरून आला नाही. तो येशूमुळे आला, जो माझ्यामध्ये अशा ठिकाणी काम करत होता जिथे शेवटी माझी आध्यात्मिक वाढ होऊ शकली.
मी असे म्हणत नाही की FOLJ ही सर्वोत्तम मंडळी आहे किंवा प्रत्येकाने तिथेच गेले पाहिजे. मी फक्त एवढेच सांगत आहे की मला ती सापडली, आणि देवाने त्या मंडळीचा उपयोग मला बदलण्यासाठी केला. तुमच्यासाठी ती एखादी दुसरी मंडळी असू शकते.
महत्त्वाचे हे आहे की तुम्ही प्रामाणिकपणे येशूचा शोध घ्या. अशी जागा शोधा जिथे तुमचे लक्ष त्याच्याकडे वेधले जात आहे, जिथे देवाचे वचन गांभीर्याने घेतले जाते, आणि जिथे त्याच्यासोबतच्या तुमच्या नात्यात वाढ होण्यासाठी तुम्हाला प्रोत्साहन दिले जाते.
आज मी कॅथोलिक्स किंवा प्रोटेस्टंट्सकडे न्याय करण्याच्या किंवा दोष देण्याच्या नजरेने पाहत नाही. माझ्याप्रमाणेच ज्यांना येशूची गरज आहे, असे लोक मला त्यांच्यात दिसतात. एखाद्या मंडळीच्या नावाचे किंवा परंपरेचे समर्थन करणे हे माझे ध्येय नाही. माझे ध्येय फक्त लोकांना येशूकडे वळवणे आणि त्याने माझे आयुष्य व हृदय कसे बदलले हे सांगणे, हे आहे.
त्यामुळे याबाबतीत देवावर विश्वास ठेवा. तुमची वाढ कुठे होईल, हे त्याला माहीत आहे.
नीतिसूत्रे ३:५-६:
वचनांचे स्रोत (इंग्रजी भाषांतरे):
NIV (New International Version): उत्पत्ती ३:१; स्तोत्रसंहिता १४६:३; नीतिसूत्रे ३:५-६; मत्तय ४:६, ४:७, ७:१, ७:७, १५:८; मार्क ३:२५; योहान १३:३४-३५, १६:१३; प्रेषितांची कृत्ये १५:२८; १ करिंथकर १:१२-१३, ३:५-७, १३:१२; गलतीकर ५:२२-२३; कलस्सैकर २:८; इब्री लोकांस १२:२
शेवटचं अद्ययावत 30 ऑक्टोबर 2026

No responses yet