बरे होण्यासाठी केलेल्या प्रार्थनांची उत्तरे कधीकधी का मिळत नाहीत?

टीप: या लेखातील बायबलची वचने इंग्रजी बायबल भाषांतरांवरून मराठीत अनुवादित केली आहेत. त्यामुळे तुमच्या मराठी बायबलमधील शब्दरचना थोडी वेगळी असू शकते, पण अर्थ तोच आहे. कोणते वचन कोणत्या इंग्रजी भाषांतरातून घेतले आहे, हे लेखाच्या शेवटी दिले आहे.

तुम्ही प्रार्थना करता. तुम्ही उपवास करता. तुम्ही विश्वास ठेवता. तरीही तुम्ही आजारी असता.

किंवा तुम्ही तुमच्या प्रिय व्यक्तीसाठी प्रार्थना करता, आणि काहीच बदलत नाही.

एका विश्वासणाऱ्यासाठी (believer) यातून जाणे ही सर्वात कठीण गोष्टींपैकी एक आहे. हे तुमचा विश्वास मुळापासून हलवून टाकू शकते. तुम्ही स्वतःला विचारू लागता: देव मला बरे का करत नाही? मी दुःख भोगावे अशी त्याची इच्छा आहे का? ही एखादी परीक्षा आहे का? मला अजून किती काळ वाट पाहावी लागेल?

पवित्र शास्त्र याचे उत्तर देते, पण ते केवळ एकच उत्तर नाही. प्रत्येक आजारपण सारखे नसते, आणि प्रत्येक उत्तर आपण मागितल्यासारखेच मिळेल असे नाही.

या प्रकरणात, आपण दोन गोष्टी पाहणार आहोत. पहिले, जेव्हा आपण दुसऱ्या एखाद्याला बरे करण्यासाठी प्रार्थना करतो तेव्हा काय घडते. आणि दुसरे, आपल्या स्वतःच्या बरे होण्याबद्दल पवित्र शास्त्र काय सांगते.

पण त्याआधी, बरे करण्याचे सामर्थ्य कुठून येते?

बरे करण्याचे सामर्थ्य कधीही आपले नव्हते

पवित्र शास्त्र चार सोप्या टप्प्यांत याचे उत्तर देते.

१. येशूने पवित्र आत्म्याच्या (Holy Spirit) सामर्थ्याने लोकांना बरे केले.

पवित्र शास्त्रात येशूच्या पहिल्या तीस वर्षांतील कोणत्याही चमत्काराची नोंद नाही. त्याचा पहिला चमत्कार त्याच्या बाप्तिस्म्यानंतर (baptism) झाला, जेव्हा पवित्र आत्मा त्याच्यावर आला:

लूक ३:२२:

“…पवित्र आत्मा कबुतरासारखे शारीरिक रूप धारण करून त्याच्यावर उतरला.”

नंतर पेत्राने याचा अर्थ स्पष्ट केला:

प्रेषितांची कृत्ये १०:३८:

“…देवाने नासरेथच्या येशूला पवित्र आत्मा व सामर्थ्य (power) यांचा अभिषेक कसा केला; आणि देव त्याच्यासोबत असल्यामुळे तो लोकांचे भले करत आणि सैतानाच्या सत्तेखाली असलेल्या सर्वांना बरे करत कसा फिरला.”

२. शिष्यांनी येशूच्या नावाने लोकांना बरे केले.

येशूने आपल्या शिष्यांना त्याने दिलेले सामर्थ्य आणि अधिकार (authority) देऊन पाठवले (लूक ९:१-२). जेव्हा ते परत आले, तेव्हा ते म्हणाले:

लूक १०:१७:

“प्रभू, तुझ्या नावाने दुष्ट आत्मेही आम्हाला शरण येतात.”

तुझ्या नावाने. ते सामर्थ्य कधीही त्यांचे स्वतःचे नव्हते.

३. येशूने वचन दिले होते की पवित्र आत्मा त्यांच्यावर येईल.

स्वर्गात परत जाण्यापूर्वी येशूने त्यांना सांगितले:

प्रेषितांची कृत्ये १:८:

“पण जेव्हा पवित्र आत्मा तुमच्यावर येईल, तेव्हा तुम्हाला सामर्थ्य मिळेल; आणि तुम्ही माझे साक्षीदार व्हाल.”

पेंतेकोस्तच्या (Pentecost) दिवशी, ते वचन पूर्ण झाले (प्रेषितांची कृत्ये २:४).

४. तरीही, प्रेषितांनी (apostles) ते सामर्थ्य स्वतःचे असल्याचा दावा कधीच केला नाही.

जेव्हा पेत्राने एका जन्मापासून पांगळ्या असलेल्या माणसाला बरे केले, तेव्हा गर्दी त्याच्याकडे आश्चर्याने पाहू लागली. पेत्र म्हणाला:

प्रेषितांची कृत्ये ३:१२:

“तुम्ही आमच्याकडे असे का पाहत आहात, जणू काही आम्ही आमच्याच सामर्थ्याने किंवा भक्तीने या माणसाला चालायला लावले आहे?”

त्याने त्यांना सांगितले की, येशूच्या नावानेच या माणसाला बरे केले आहे (प्रेषितांची कृत्ये ३:१६).

त्यामुळे पहिली गोष्ट ही समजून घेतली पाहिजे: बरे करणे हे कोणतेही कौशल्य (skill) नाही जे कोणीही विकसित करू शकेल. जास्त प्रार्थना करून किंवा जास्त चांगले आयुष्य जगून तुम्ही ते मिळवू शकत नाही. ते देवाच्या मालकीचे आहे, आणि तोच ते देतो.

तुमच्या ‘मध्ये’ असणारा आत्मा आणि तुमच्या ‘वर’ येणारा आत्मा

इथे एक फरक समजून घेणे महत्त्वाचे आहे, कारण यातून बऱ्याच गोष्टी स्पष्ट होतात. पवित्र शास्त्र एका विश्वासणाऱ्याच्या ‘मध्ये’ राहणाऱ्या पवित्र आत्म्याबद्दल, आणि विश्वासणाऱ्याच्या ‘वर’ येणाऱ्या आत्म्याबद्दल बोलते.

१. तुमच्यामधील आत्मा (The Spirit in you).

त्याच्या पुनरुत्थानानंतर (resurrection), येशूने एक नवीन गोष्ट केली:

योहान २०:२२:

“आणि असे म्हणून त्याने त्यांच्यावर फुंकर मारली आणि म्हणाला, ‘पवित्र आत्मा स्वीकारा.'”

त्या क्षणापासून, आत्मा त्यांच्यामध्ये राहू लागला.

जे कोणी ख्रिस्ताकडे येतात, त्या प्रत्येकाच्या बाबतीत असेच घडते: “जर कोणाकडे ख्रिस्ताचा आत्मा नसेल, तर तो ख्रिस्ताचा नाही” (रोमकर ८:९). आणि आपल्यामध्ये राहणारा आत्मा आपल्याला पूर्वीसारखेच राहू देत नाही. तो आपल्याला आतून बदलतो. देवाने खूप आधीच, यहेज्केलद्वारे याचे वचन दिले होते:

यहेज्केल ३६:२६-२७:

“मी तुम्हाला एक नवे हृदय देईन आणि तुमच्यामध्ये एक नवा आत्मा घालीन; मी तुमच्यातून ते दगडाचे हृदय काढून टाकीन आणि तुम्हाला मांसाचे हृदय देईन. आणि मी माझा आत्मा तुमच्यामध्ये घालीन, आणि तुम्हाला माझ्या विधींनुसार चालण्यास प्रवृत्त करीन, म्हणजे तुम्ही माझे नियम काळजीपूर्वक पाळाल.”

एक नवे हृदय. नव्या इच्छा. असे एक आयुष्य जे हळूहळू येशूसारखे दिसू लागते.

२. तुमच्यावर येणारा आत्मा (The Spirit on you).

येशूने त्यांच्यावर फुंकर मारल्यानंतरही, त्याने शिष्यांना वाट पाहायला सांगितले. अजूनही काहीतरी मिळणे बाकी होते: सामर्थ्य, जे तेव्हा मिळणार होते जेव्हा पवित्र आत्मा त्यांच्यावर येणार होता (प्रेषितांची कृत्ये १:८). हे पेंतेकोस्तच्या दिवशी घडले.

एखाद्या व्यक्तीवर आत्मा येणे, हे एका विशिष्ट कामासाठी असते. येशूच्या बाप्तिस्म्याच्या वेळी त्याच्यावर आत्मा आला. आणि जुन्या करारात (Old Testament), शमशोनाने (Samson) सिंहाला फाडण्यापूर्वी (शास्ते १४:६), गिदोनाने (Gideon) इस्राएलला युद्धासाठी बोलावण्यापूर्वी (शास्ते ६:३४), आणि शमुवेलने दाविदाला अभिषेक (anoint) केल्याच्या दिवसापासून (१ शमुवेल १६:१३) त्यांच्यावर आत्मा आला होता.

प्रत्येक ख्रिस्ती व्यक्तीमध्ये आत्मा वास करतो. पण एखाद्या विशिष्ट कार्यासाठी कोणावर तरी आत्मा येणे, हे देव स्वतःच्या उद्देशासाठी आणि स्वतःच्या ठरवलेल्या वेळेनुसार देतो. म्हणूनच जेव्हा कोणी प्रार्थना करते, तेव्हा प्रत्येक विश्वासणाऱ्याला लोक बरे होताना दिसत नाहीत. देव कोणावर किती प्रेम करतो, हे मोजण्याचे ते परिमाण (measure) नाही.

पवित्र शास्त्रानुसार बरे होण्याचे काही मार्ग

मग जेव्हा आपण दुसऱ्या कोणासाठी तरी प्रार्थना करतो, तेव्हा बरे होणे नक्की कसे घडते? बायबलमध्ये आपण पाहतो की हे काही वेगवेगळ्या मार्गांनी घडते.

विश्वासाद्वारे (Through faith)

कधीकधी बरे होणे यासाठी मिळते कारण कोणीतरी आजारी व्यक्तीसाठी खरोखरच देवावर विश्वास ठेवतो. ही केवळ एक इच्छा (wishful thinking) नसते. तर ती खरी खात्री (conviction) असते.

चार माणसांनी आपल्या अर्धांगवायू (paralyzed) झालेल्या मित्राला येशूकडे आणले. घरात इतकी गर्दी होती की त्यांनी छताला एक भोक पाडले आणि त्याला त्याच्यासमोर खाली सोडले (मार्क २:३-४):

मार्क २:५:

“जेव्हा येशूने त्यांचा विश्वास पाहिला, तेव्हा तो अर्धांगवायू झालेल्या माणसाला म्हणाला, ‘मुला, तुझ्या पापांची क्षमा झाली आहे.'”

त्यांचा विश्वास. आणि येशूने त्यांच्या मित्राला बरे केले (मार्क २:११-१२).

हे आपण त्या रोमन सुभेदाराच्या (centurion) कथेत पाहतो, ज्याने येशूला आपल्या नोकराला बरे करण्यास सांगितले आणि येशूला त्याच्या घरी येण्याचीही गरज नाही असे सांगितले:

मत्तय ८:८:

“प्रभू, तू माझ्या छताखाली यावे इतकी माझी योग्यता नाही. पण तू केवळ एक शब्द बोल, म्हणजे माझा नोकर बरा होईल.”

येशूला त्याचे आश्चर्य वाटले (मत्तय ८:१०), आणि तो नोकर त्याच क्षणी बरा झाला (मत्तय ८:१३).

हे आपण अशा एका आईमध्ये पाहतो जी येशूला आपल्या मुलीला मुक्त करण्यासाठी सतत विनंती करत होती. येशू तिला म्हणाला, “बाई, तुझा विश्वास मोठा आहे! तुझ्या इच्छेनुसार तुला मिळो,” आणि तिची मुलगी त्याच क्षणी बरी झाली (मत्तय १५:२८).

याकोब मंडळीला (church) हीच सूचना देतो. वडिलांना बोलवा, त्यांना प्रार्थना करू द्या, आणि “विश्वासाने केलेली प्रार्थना आजारी माणसाला बरे करेल” (याकोब ५:१४-१५).

तर मग अशा प्रकारचा विश्वास कसा येतो? पौल याचे सोपे उत्तर देतो:

रोमकर १०:१७:

“म्हणून विश्वास ऐकण्याने येतो, आणि ऐकणे हे देवाच्या वचनाद्वारे होते.”

विश्वास ही अशी गोष्ट नाही जी आपण जास्त प्रयत्न करून मिळवू शकतो. तो देवाचे वचन ऐकल्याने वाढतो. त्यामुळे विश्वास आणि बरे होण्याविषयीचे उपदेश ऐका. देव याबद्दल काय सांगतो ते वाचा. मग त्या शब्दांवर मनन (meditate) करा, त्यांचा विचार करा आणि ते वारंवार बोला, जोपर्यंत ते तुमच्या डोक्यातून तुमच्या हृदयात उतरत नाहीत:

नीतिसूत्रे ४:२०-२२:

“माझ्या मुला, मी जे सांगतो त्याकडे लक्ष दे; माझ्या शब्दांकडे तुझे कान लाव. ते तुझ्या दृष्टीआड होऊ देऊ नकोस, ते तुझ्या हृदयात जपून ठेव; कारण ज्यांना ते सापडतात, त्यांच्यासाठी ते जीवन आहेत आणि त्यांच्या संपूर्ण शरीरासाठी आरोग्य आहेत.”

आणि ज्याने तुमचे हृदय भरलेले असते, तेच बाहेर येते. येशू म्हणाला, “ज्याने हृदय भरलेले असते, तेच तोंड बोलते” (लूक ६:४५). जेव्हा देवाचे वचन तुमचे हृदय भरून टाकते, तेव्हा तुम्हाला इतरांना तुमचा विश्वास असल्याचे सांगण्याची गरज पडत नाही. ते तुमच्या शब्दांतून आपोआप दिसून येते.

देवाच्या सार्वभौम इच्छेद्वारे (Through God’s sovereign will)

काही वेळा, बरे होण्याचा कोणाच्याही विश्वासाशी काहीही संबंध नसतो. ते यासाठी घडते कारण देव स्वतः तसे करण्याचे ठरवतो.

याचे सर्वात स्पष्ट चित्र बेथेसदाच्या कुंडाजवळ पाहायला मिळते. तिथे आजारी लोकांची मोठी गर्दी पडलेली असे, “आंधळे, पांगळे, अर्धांगवायू झालेले” (योहान ५:३). येशू एका माणसाकडे गेला जो अडतीस वर्षांपासून चालू शकत नव्हता. त्या माणसाने बरे होण्याची विनंती केली नव्हती. जेव्हा येशूने त्याला विचारले की त्याला बरे व्हायचे आहे का, तेव्हा त्याने केवळ अशी तक्रार केली की त्याला पाण्यात नेण्यासाठी त्याच्याकडे कोणीही नाही (योहान ५:७). येशू त्याला फक्त म्हणाला:

योहान ५:८:

“ऊठ! आपली बाज उचल आणि चालू लाग.”

आणि तो चालू लागला. आपल्याला कोणी बरे केले हे त्याला माहीतही नव्हते (योहान ५:१३). तिथे पडलेल्या सर्व आजारी लोकांपैकी येशूने केवळ या एका माणसाची निवड केली. कोणताही विश्वास नाही. कोणतीही विनंती नाही. केवळ देवाची निवड.

येशूला अटक झाली त्या रात्री आपण हे पुन्हा पाहतो. त्याच्या एका शिष्याने प्रमुख याजकाच्या नोकरावर वार केला आणि त्याचा कान कापला. तो माणूस येशूला घेऊन जाण्यासाठी आलेल्या गर्दीसोबत आला होता. त्याने काहीही मागितले नव्हते. तरीही येशूने त्याला बरे केले:

लूक २२:५१:

“पण येशूने उत्तर दिले, ‘हे पुरे करा!’ आणि त्याने त्या माणसाच्या कानाला स्पर्श करून त्याला बरे केले.”

जो माणूस त्याला अटक करायला आला होता, त्यालाच त्याने बरे केले.

कनवाळूपणाद्वारे (Through compassion)

काही वेळा लोक केवळ यासाठी बरे होतात कारण येशूला त्यांचा कळवळा येतो.

जेव्हा येशू नाईन गावाजवळ आला, तेव्हा त्याने एक अंत्ययात्रा पाहिली. एक विधवा तिच्या एकुलत्या एका मुलाला पुरायला घेऊन चालली होती. तिने आधीच आपला नवरा गमावला होता, आणि आता तिने आपले मूलही गमावले होते:

लूक ७:१३:

“जेव्हा प्रभूने तिला पाहिले, तेव्हा त्याला तिचा कळवळा आला आणि तो म्हणाला, ‘रडू नकोस.'”

तिने त्याच्याकडे काहीही मागितले नव्हते. कोणीही आपला विश्वास दाखवला नव्हता. येशूने केवळ तिचे दुःख पाहिले, आणि तिच्या मुलाला पुन्हा जिवंत केले (लूक ७:१४-१५).

ही काही फक्त एकदाच घडलेली घटना नव्हती. जेव्हा दोन आंधळ्या माणसांनी त्याला हाक मारली, तेव्हा “येशूला त्यांचा कळवळा आला आणि त्याने त्यांच्या डोळ्यांना स्पर्श केला” (मत्तय २०:३४). जेव्हा त्याने एक मोठी गर्दी पाहिली, तेव्हा “त्याला त्यांचा कळवळा आला आणि त्याने त्यांच्यातील आजारी लोकांना बरे केले” (मत्तय १४:१४).

जेव्हा तुम्ही येशूला अजून ओळखत नसलेल्या एखाद्या व्यक्तीसाठी प्रार्थना करता, तेव्हा हे खूप महत्त्वाचे ठरते. कदाचित त्यांचा अजिबात विश्वास नसेल. पण कनवाळूपणा हे काही तंत्र (technique) नाही. येशूचे हृदय जसे द्रवले, तसे तुमचे हृदय द्रवणे होय. आणि पवित्र शास्त्र दाखवते की देव त्या कनवाळूपणातून काम करू शकतो, अगदी दुसऱ्या व्यक्तीने काहीही विश्वास ठेवण्यापूर्वीच.

मग नक्की कोणते कारण आहे — विश्वास, सार्वभौमत्व की कनवाळूपणा? हे तिन्ही खरे आहेत, आणि पवित्र शास्त्र आपल्यासाठी हा तिढा सोडवण्याचा प्रयत्न करत नाही. कधीकधी विश्वासाला प्रतिसाद म्हणून बरे होणे मिळते. कधीकधी ते देवाच्या स्वतःच्या इच्छेने आणि त्याच्या वेळेनुसार येते. आणि कधीकधी कोणाचा काय विश्वास होता याचा विचार न करता, देव जे पाहतो त्यातून निर्माण होणारी ती केवळ त्याची दया (mercy) असते.

वधस्तंभावर आधीच काय मिळवले गेले आहे

आतापर्यंत, आपण दुसऱ्या कोणासाठी तरी प्रार्थना करण्याबद्दल पाहिले. आता आपण स्वतःच्या बरे होण्याकडे वळूया.

जेव्हा आपण इतरांसाठी प्रार्थना करतो, तेव्हा आपण देवावर विसंबून असतो. पण जे ख्रिस्ताचे आहेत त्यांच्यासाठी, पवित्र शास्त्र एका अशा गोष्टीकडे निर्देश करते जी आधीच पूर्ण झाली आहे. वधस्तंभाच्या खूप आधी यशयाने ते पाहिले होते:

यशया ५३:५:

“पण तो आपल्या अपराधांसाठी घायाळ झाला, तो आपल्या दुष्कृत्यांसाठी ठेचला गेला; आपल्याला शांती देणारी शिक्षा त्याच्यावर पडली, आणि त्याच्या जखमांनी आपल्याला आरोग्य मिळाले.”

शेवटच्या शब्दांकडे लक्ष द्या: त्याच्या जखमांनी आपल्याला आरोग्य मिळाले. क्षमा आणि आरोग्य (healing) या गोष्टी नेहमी एकत्र चालल्या आहेत. दाविदाने लिहिले होते की परमेश्वर “तुझ्या सर्व पापांची क्षमा करतो आणि तुझे सर्व आजार बरे करतो” (स्तोत्रसंहिता १०३:३).

याचा अर्थ असा की आजारपणातून बरे होणे ही अशी गोष्ट नाही ज्याबद्दल आपण देवाला त्याच क्षणी निर्णय घेण्यास सांगत आहोत. त्याची किंमत आधीच मोजली गेली आहे. विश्वासाने आरोग्य निर्माण होत नाही — तर येशूने आधीच मिळवलेले आरोग्य विश्वासाने स्वीकारले जाते.

पण अजून एक गोष्ट लक्षात ठेवली पाहिजे. एखादी गोष्ट पूर्णपणे खरी असूनही, आपल्या आयुष्यात प्रगट होण्यासाठी तिला वेळ लागू शकतो.

पौल याचे एक उदाहरण देतो. आपले तारण आधीच झाले आहे, तरीही आपण आपल्या शरीराचे रूपांतर नवीन होण्याच्या दिवसाची वाट पाहत आहोत (रोमकर ८:२३).

बरे होण्याबद्दलही तसेच आहे. जरी आपण ते प्रगट होण्याची वाट पाहत असलो, तरी ख्रिस्तामध्ये ते आधीच आपल्या हक्काचे बनले आहे.

त्यामुळे जेव्हा बरे होणे लगेच मिळत नाही, तेव्हा आपल्या विश्वासावर शंका घेणे सुरू करू नका. आणि देवाने तुमच्या वेळेनुसार काम करावे अशी मागणीही करू नका. जे आधीच सत्य आहे, त्याला घट्ट धरून राहा: त्याच्या जखमांमुळे, आरोग्य तुमच्या हक्काचे बनले आहे. आणि वेळेच्या बाबतीत देवावर विश्वास ठेवा.

इब्री लोकांस ६:१२:

“तुम्ही आळशी होऊ नये, तर ज्यांनी विश्वासाद्वारे आणि सहनशीलतेद्वारे (patience) वचनांचे वतन मिळवले आहे, त्यांचे अनुकरण करणारे व्हावे अशी आमची इच्छा आहे.”

देवाने जे वचन दिले आहे, त्याला विश्वास घट्ट धरून ठेवतो. तुम्ही वाट पाहत असताना, सहनशीलता तुम्हाला त्याला धरून राहायला मदत करते. ते दोघे एकत्र मिळून देवाने दिलेले वचन प्राप्त करतात.

मिळवणे नाही, तर स्वीकारणे (Receiving, Not Earning)

कारण बरे होणे आधीच दिलेले आहे, आपल्याला ते कमावण्याची किंवा देवावर दबाव आणण्याची गरज नाही. काही लोकांना असे वाटते की जर त्यांनी जास्त उपवास केले, जास्त दान दिले, किंवा देवाकडे खूप वेळा विनवणी केली, तर तो शेवटी त्यांना बरे करायला तयार होईल. पण बरे होणे हे तुमच्या अधिक प्रयत्नांचे बक्षीस नाही. येशूने वधस्तंभावर त्याची किंमत आधीच मोजली आहे. हे एक दान (gift) आहे, आणि दान ही अशी गोष्ट असते जी तुम्ही स्वीकारता, त्यासाठी तुम्ही काहीतरी काम करून ते कमावत नाही. येशूने हे या शब्दांत सांगितले:

मार्क ११:२४:

“म्हणून मी तुम्हाला सांगतो, तुम्ही प्रार्थनेत जे काही मागाल, ते तुम्हाला मिळाले आहे असा विश्वास ठेवा, आणि ते तुमचे होईल.”

नामानाच्या (Naaman) कथेतून याचे एक उत्तम चित्र पाहायला मिळते. त्याला त्याच्या कुष्ठरोगापासून बरे होण्यासाठी यार्देन नदीत सात वेळा बुडी मारण्यास सांगण्यात आले होते (२ राजे ५:१०-१४). पहिल्या सहा वेळा काहीही बदल झाला नाही — कोणताही फरक दिसला नाही. जर तो सहाव्या बुडीनंतर थांबला असता आणि “याचा काही उपयोग होत नाही” असे म्हणाला असता, तर तो बरे होण्यापासून पूर्णपणे मुकला असता. पण तो पुढे जात राहिला, आणि सातव्या बुडीला, तो पूर्णपणे बरा झाला.

येशूने कुष्ठरोग असलेल्या दहा माणसांना असेच करण्यास सांगितले. त्याने त्यांना जिथे उभे होते तिथेच बरे केले नाही. त्याऐवजी, त्याने त्यांना याजकांकडे (priests) जाण्यास सांगितले. नियमशास्त्रानुसार, आजारी माणूस बरा झाल्यानंतरच याजकाकडे जात असे, जेणेकरून याजक त्याची खात्री करू शकेल (लेवीय १४:२-३). येशू त्यांना असे वागायला सांगत होता जणू काही ते आधीच बरे झाले आहेत:

लूक १७:१४:

“जेव्हा त्याने त्यांना पाहिले, तेव्हा तो म्हणाला, ‘जा, स्वतःला याजकांना दाखवा.’ आणि ते जात असतानाच शुद्ध झाले.”

ते जात असताना. त्याआधी नाही. त्यांच्या शरीरावर कुष्ठरोग असतानाच त्यांना चालायला सुरुवात करावी लागली होती.

ज्या स्त्रीला बारा वर्षांपासून रक्तस्रावाचा आजार होता, तिनेही असाच पुढाकार घेतला. तिने येशूने आपल्याकडे लक्ष देण्याची वाट पाहिली नाही. तिने गर्दीतून वाट काढली आणि त्याच्या झग्याच्या टोकाला स्पर्श केला:

मत्तय ९:२२:

“मुली, धीर धर,” तो म्हणाला, “तुझ्या विश्वासाने तुला बरे केले आहे.”

त्या क्षणी तुम्हाला काय दिसते, यावर तुमचा विश्वास मोजला जात नाही. तर अजूनही काहीही बदललेले दिसत नसताना, तुम्ही देवाने आधीच जे सांगितले आहे त्यावर विश्वास ठेवत राहता की नाही, यावरून तो मोजला जातो.

प्रत्येक आजारपण सारखे नसते

अशी एक गोष्ट आहे जी समजायला मला बराच वेळ लागला. जेव्हा आपण विचारतो की बरे होण्यासाठी केलेल्या प्रार्थनेचे उत्तर का मिळाले नाही, तेव्हा आपण सहसा असे गृहीत धरतो की प्रत्येक आजारपण ही एकाच प्रकारची समस्या आहे. पवित्र शास्त्र आपल्याला दोन वेगवेगळ्या परिस्थिती दाखवते, आणि त्यामधील फरक ओळखल्याने सर्व काही बदलते.

कधीकधी त्याचे उत्तर बरे होणे असे असते. आतापर्यंत आपण तेच पाहत होतो: देव विश्वासाद्वारे, स्वतःच्या निवडीने, कनवाळूपणातून, आणि येशूने वधस्तंभावर जे आधीच मिळवून ठेवले आहे त्याद्वारे बरे करतो.

कधीकधी त्याचे उत्तर चमत्कार (miracle) नसून शहाणपण (wisdom) असते. तीमथ्याला पोटाचा सतत त्रास होत असे. पौलाने त्याला फक्त चमत्काराची वाट पाहत राहायला सांगितले नाही. त्याने त्याला जे पितो ते बदलायला सांगितले:

१ तीमथ्य ५:२३:

“केवळ पाणी पिऊ नकोस, तर तुझ्या पोटासाठी आणि तुझ्या वारंवार होणाऱ्या आजारपणासाठी थोडा द्राक्षारस घे.”

काही दुःखांची अशी कारणे असतात ज्यावर आपण खरोखरच काहीतरी करू शकतो. ज्या माणसाचे पोट तो जे खातो आणि पितो त्यामुळे कधीच ठीक राहत नाही, त्याला चमत्काराची गरज नसते. त्याला तो जे खातो आणि पितो ते बदलण्याची गरज असते. रोज तेच खात राहून पोट ठीक होण्यासाठी प्रार्थना करणे हा विश्वास नाही. आपण ज्या चुका सतत करत आहोत, त्याचे परिणाम देवाने पुसून टाकावेत, अशी ही मागणी असते.

आणि या दोन्ही गोष्टी एकमेकांच्या विरोधात नाहीत. हिज्कीया हा यहूदाच्या सर्वात विश्वासू राजांपैकी एक होता. बायबल सांगते, “यहूदाच्या सर्व राजांमध्ये त्याच्यासारखा दुसरा कोणी नव्हता” (२ राजे १८:५). जेव्हा तो आजारी पडून मरणासन्न अवस्थेत होता, तेव्हा त्याने रडून प्रार्थना केली, आणि देवाने यशयाद्वारे उत्तर दिले: देव त्याला बरे करेल आणि त्याच्या आयुष्यात पंधरा वर्षे वाढवून देईल. त्यानंतर यशया असे म्हणाला:

२ राजे २०:७:

“मग यशया म्हणाला, ‘अंजिराचा लगदा तयार करा.’ त्यांनी तसे केले आणि तो गळवावर लावला, आणि तो बरा झाला.”

बरे होण्यासाठी देवावर विश्वास ठेवणे आणि उपलब्ध असलेल्या शहाणपणाचा वापर करणे, हे कधीही एकमेकांचे शत्रू (rivals) मानले जाऊ नये.

पौल, त्रफिम आणि इपफ्रदीत यांच्याबद्दल काय?

आज ना उद्या, कोणीतरी नक्की म्हणेल, “अगदी पौलालाही बरे केले गेले नव्हते.” ते सहसा तीन उताऱ्यांकडे बोट दाखवतात: पौलाच्या शरीरातील काटा, त्रफिम आणि इपफ्रदीत. आपण या प्रत्येकाकडे काळजीपूर्वक पाहूया.

पौलाचा काटा (Paul’s thorn)

२ करिंथकर १२:७:

“…माझ्या शरीरात एक काटा, म्हणजे मला क्लेश देण्यासाठी सैतानाचा एक दूत (messenger) देण्यात आला.”

अनेक लोक असे गृहीत धरतात की हा एक आजार होता. पण पौल याबद्दल ज्या तीन गोष्टी सांगतो, त्याकडे एक एक करून पाहा.

“एक काटा.” जुन्या करारात, काटे हे अशा लोकांचे चित्र आहेत जे देवाच्या लोकांना सतत त्रास देत असतात. देवाने इस्राएलला इशारा दिला होता की त्या देशात राहिलेली राष्ट्रे “तुमच्या कुशीत काटे” (गणना ३३:५५) आणि “तुमच्या डोळ्यांत काटे” (यहोशवा २३:१३) बनतील. यहेज्केलाने इस्राएलच्या शत्रूंना “द्वेष करणारे शेजारी जे बोचरे काटे आणि तीक्ष्ण काटे आहेत” असे म्हटले आहे (यहेज्केल २८:२४).

“सैतानाचा दूत.” दूत म्हणजे असा कोणी ज्याला पाठवले जाते. याच्या आधीच्याच अध्यायात, पौलाने करिंथकरांना त्याचा विरोध करणाऱ्या खोट्या प्रेषितांबद्दल सावध केले होते, असे सांगून की सैतानाचे “सेवकही स्वतःला नीतिमत्तेचे सेवक असल्यासारखे भासवतात” (२ करिंथकर ११:१५).

“मला क्लेश देण्यासाठी (To torment me).” मूळ ग्रीक शब्दाचा अर्थ ‘मुठीने मारणे’ असा होतो. येशूच्या चौकशीच्या वेळी सैनिकांनी त्याला मुठीने मारले, तिथेही हाच शब्द वापरला गेला आहे (मत्तय २६:६७).

आणि जेव्हा पौल ज्या कमकुवतपणाबद्दल बोलत आहे त्यांची नावे सांगतो, तेव्हा त्या यादीत कोणताही आजार नाही:

२ करिंथकर १२:१०:

“म्हणून ख्रिस्तासाठी कमकुवतपणात, अपमानांत, अडचणींत, छळात आणि संकटांत मला आनंद होतो.”

अपमान. अडचणी. छळ (Persecutions). पौलाचा काटा म्हणजे सैतान त्याच्याविरुद्ध सतत जे लोक पाठवत होता ते होते — तो विरोध जो एका शहरातून दुसऱ्या शहरात त्याच्या पाठीमागे येत असे (२ करिंथकर ११:२३-२६).

त्याने देवाला तीन वेळा तो काटा काढून घेण्यास सांगितले:

२ करिंथकर १२:८-९:

“तो माझ्यापासून दूर व्हावा म्हणून मी तीन वेळा प्रभूला विनंती केली. पण तो मला म्हणाला, ‘माझी कृपा तुझ्यासाठी पुरेशी आहे, कारण माझे सामर्थ्य कमकुवतपणात पूर्णत्वास पोहोचते.'”

देवाने तो विरोध दूर केला नाही. देवाने पौलाला त्यातून पुढे जात राहण्याची कृपा (grace) दिली. हा उतारा अशा आजारपणाबद्दल नाही जो देवाने बरा करण्यास नकार दिला होता.

त्रफिम (Trophimus)

त्रफिम हा पौलासोबत प्रवास करणाऱ्या माणसांपैकी एक होता (प्रेषितांची कृत्ये २०:४). आयुष्याच्या शेवटी, पौलाने त्याच्याबद्दल एक छोटीशी ओळ लिहिली:

२ तीमथ्य ४:२०:

“इरस्त करिंथमध्ये राहिला, आणि मी त्रफिमला मिलेतमध्ये आजारी सोडले.”

बायबल आपल्याला इतकेच सांगते. तो आजारी का होता, पौलाने त्याच्यासाठी प्रार्थना केली होती का, किंवा त्यानंतर त्याचे काय झाले, हे ते सांगत नाही. त्यामुळे आपण यावर एखादा सिद्धांत उभा करू नये. आजारी मित्राबद्दलच्या एका ओळीवरून हे सिद्ध होत नाही की देव बरे करण्यास नकार देतो.

इपफ्रदीत (Epaphroditus)

इपफ्रदीतचे नाव अनेकदा या यादीत जोडले जाते. पण त्याची कथा बरे होण्याने संपते.

फिलिप्पै मंडळीकडून दिलेली देणगी त्याने तुरुंगात असलेल्या पौलाकडे आणली होती (फिलिप्पैकर ४:१८), आणि तो इतका आजारी पडला की तो मरणपंथाला लागला होता. त्यानंतर पौल आपल्याला सांगतो की काय झाले:

फिलिप्पैकर २:२७:

“खरोखरच तो आजारी होता, आणि मरणपंथाला लागला होता. पण देवाने त्याच्यावर दया केली, आणि केवळ त्याच्यावरच नाही तर माझ्यावरही दया केली, यासाठी की मला दुःखावर दुःख होऊ नये.”

देवाने त्याच्यावर दया केली. तो बरा झाला, आणि पौलाने त्याला घरी पाठवले (फिलिप्पैकर २:२५-२८).

त्यामुळे या तीन उदाहरणांकडे पुन्हा पाहा. पौलाचा काटा हा विरोध होता, आजारपण नाही. पवित्र शास्त्र आपल्याला सांगत नाही की त्रफिम बरा झाला की नाही, त्यामुळे आपण काहीही सांगू शकत नाही. आणि इपफ्रदीत बरा झाला होता.

मग काही बरे होण्याच्या प्रार्थनांची उत्तरे का मिळत नाहीत?

इथे आपण पुन्हा त्या प्रश्नाकडे येतो ज्यापासून आपण सुरुवात केली होती.

जेव्हा तुम्ही दुसऱ्या कोणासाठी तरी प्रार्थना करता

सामर्थ्य कुठून येते हे नेहमी लक्षात ठेवा. बरे करणे देवाच्या हातात आहे. प्रत्येक विश्वासणाऱ्याच्या आत आत्मा वास करतो, पण एखाद्या विशिष्ट कार्यासाठी कोणावर तरी आत्मा येणे, हे देव स्वतःच्या वेळेनुसार आणि स्वतःच्या उद्देशासाठी देतो. त्यामुळे जर तुम्ही प्रार्थना केली असेल आणि काहीही घडले नसेल, तर याचा अर्थ तुम्ही अपयशी ठरला आहात असा होत नाही.

त्यांच्यासाठी प्रार्थना करत राहा. ते तुमचे काम आहे, आणि देव ते ऐकतो.

पवित्र शास्त्र इथे एक व्यावहारिक सूचनाही (practical instruction) देते, आणि ती एकट्याने करण्याची गोष्ट नाही:

याकोब ५:१४:

“तुमच्यामध्ये कोणी आजारी आहे काय? त्याने मंडळीच्या वडिलांना बोलवावे, आणि त्यांनी प्रभूच्या नावाने त्याला तेल लावून त्याच्यासाठी प्रार्थना करावी.”

आजारी व्यक्ती विचारते, आणि मंडळीचे वडील येऊन प्रार्थना करतात. हे केवळ एका व्यक्तीच्या विश्वासावर सोडलेले नाही.

आणि जर ती व्यक्ती अजून येशूला ओळखत नसेल, तर त्यांच्या बरे होण्यासाठी प्रार्थना करत राहा, आणि त्यांना येशूबद्दलही सांगा. जेव्हा येशूने आपल्या शिष्यांना पाठवले, तेव्हा त्याने त्यांना या दोन्ही गोष्टी करण्यास सांगितले होते: “तेथील आजारी लोकांना बरे करा आणि त्यांना सांगा, ‘देवाचे राज्य तुमच्या जवळ आले आहे.’” (लूक १०:९).

जेव्हा तुम्ही स्वतः आजारी असता

या उत्तराचा एक भाग सोपा आहे: बरे होणे खरोखर कसे काम करते, हे आपल्यापैकी अनेकांना कधीही शिकवले गेले नाही. आपण त्याला अशी गोष्ट मानतो जी आपल्याला जास्त प्रार्थना करून, जास्त उपवास करून, किंवा जास्त विनवणी करून कमवावी लागेल — जेव्हा पवित्र शास्त्र स्पष्ट करते की ते वधस्तंभावर आधीच दिले गेले आहे. आपण आधी विश्वास ठेवून भावनांना नंतर येऊ देण्याऐवजी, विश्वास ठेवण्यापूर्वी आपल्याला बरे वाटेल याची वाट पाहतो. काहीही बदलण्यापूर्वी नामानाला बुडी मारत राहावे लागले होते.

स्वतःच्या आयुष्याकडे प्रामाणिकपणे पाहा. जर काही बदलण्याची गरज असेल, तर ते बदला. देवाने दिलेल्या शहाणपणाचा वापर करा. आणि तुम्ही आजारीच राहावे अशी देवाची इच्छा आहे, असे कोणालाही तुम्हाला पटवून देऊ देऊ नका.

वधस्तंभावर बरे होण्यासाठी किंमत मोजली गेली आहे. विश्वास ठेवत राहा, आणि देवाने दिलेल्या वचनाला घट्ट धरून राहा.

वचनांचे स्रोत (इंग्रजी भाषांतरे):
NIV (New International Version): २ राजे २०:७; नीतिसूत्रे ४:२०-२२; यशया ५३:५; यहेज्केल ३६:२६-२७; मत्तय ८:८, ९:२२; मार्क २:५, ११:२४; लूक ३:२२, ७:१३, १०:९, १०:१७, १७:१४, २२:५१; योहान ५:८, २०:२२; प्रेषितांची कृत्ये १:८, ३:१२, १०:३८; २ करिंथकर १२:७, १२:८-९, १२:१०; फिलिप्पैकर २:२७; १ तीमथ्य ५:२३; २ तीमथ्य ४:२०; इब्री लोकांस ६:१२; याकोब ५:१४
NKJV (New King James Version): रोमकर १०:१७

शेवटचं अद्ययावत 10 ऑक्टोबर 2026