देवाने प्राण्यांचे बलिदान का होऊ दिले? हे अन्यायकारक नाही का?

टीप: या लेखातील बायबलची वचने इंग्रजी बायबल भाषांतरांवरून मराठीत अनुवादित केली आहेत. त्यामुळे तुमच्या मराठी बायबलमधील शब्दरचना थोडी वेगळी असू शकते, पण अर्थ तोच आहे. कोणते वचन कोणत्या इंग्रजी भाषांतरातून घेतले आहे, हे लेखाच्या शेवटी दिले आहे.

अनेक लोक एक रास्त प्रश्न विचारतात. देवाने प्राण्यांचे बलिदान का होऊ दिले? त्याचे प्राण्यांवर प्रेम नाही का? एका माणसाने केलेल्या चुकीसाठी असा प्राणी का मरावा ज्याने काहीही चुकीचे केले नाही?

प्राण्यांवर प्रेम करणाऱ्या प्रत्येकाला या प्रश्नाचे वजन जाणवते. या प्रश्नाला पवित्र शास्त्रातून एक प्रामाणिक उत्तर मिळायला हवे.

मरणारा पहिला प्राणी

आदाम आणि हवेने पाप केल्यानंतर, त्यांनी स्वतःला अंजिराच्या पानांनी झाकून घेतले. त्यानंतर देवाने स्वतः त्यांना झाकले:

उत्पत्ती ३:२१:

“परमेश्वर देवाने आदाम आणि त्याच्या पत्नीसाठी कातड्याचे अंगरखे बनवले आणि त्यांना घातले.”

बायबल इथे प्राणी मरण पावला असे सांगत नाही. पण कातडे प्राण्याकडूनच येते, त्यामुळे कदाचित हा पवित्र शास्त्रातील पहिला मृत्यू असू शकतो. आपण खात्रीने सांगू शकत नाही.

बायबलमध्ये ज्याची स्पष्ट नोंद आहे ती एका अध्यायानंतर येते:

उत्पत्ती ४:४:

“आणि हाबेलानेही आपल्या कळपातील काही प्रथम जन्मलेल्या प्राण्यांच्या चरबीचा भाग अर्पण म्हणून आणला. परमेश्वराने हाबेल आणि त्याच्या अर्पणाचा स्वीकार केला.”

पवित्र शास्त्र पहिल्यांदाच एका प्राण्याला मारले गेल्याचे इथे स्पष्टपणे दाखवते. आणि ते देवाला अर्पण करण्यासाठी मारले गेले होते.

बलिदानाची सुरुवात कुठे झाली

नियमशास्त्रापूर्वी

मोशेच्या कितीतरी आधी, लोक देवाला प्राणी अर्पण करत होते:

• हाबेलाने त्याच्या कळपातून अर्पण केले (उत्पत्ती ४:४).
• नोहाने जलप्रलयानंतर एक वेदी बांधली आणि त्यावर होमबली अर्पण केले (उत्पत्ती ८:२०).
• ईयोबाने त्याच्या प्रत्येक मुलासाठी एक होमबली अर्पण केला, जर त्यांनी पाप केले असेल तर (ईयोब १:५).

सविस्तर सूचना नंतर, मोशेद्वारे आल्या.

ते का गरजेचे होते

रोमकर ६:२३:

“कारण पापाचे वेतन मरण आहे…”

लेवीय १७:११:

“कारण प्राण्याचे जीवन रक्तात आहे, आणि ते मी तुम्हाला वेदीवर तुमच्या जिवांसाठी प्रायश्चित्त (atonement) करण्यासाठी दिले आहे; कारण रक्तानेच जिवासाठी प्रायश्चित्त होते.”

पापाची किंमत जीवन द्यावी लागते. रक्त जीवनाचे प्रतीक आहे. त्यामुळे ज्या व्यक्तीने जीवन देणे लागत होते, तिच्या जागी देवाने दुसऱ्या एका जीवाला अर्पण करण्यास परवानगी दिली.

हे कसे काम करायचे

१. फक्त ठराविक प्राणीच अर्पण केले जाऊ शकत होते. तो व्यक्तीच्या स्वतःच्या कळपातील असणे आवश्यक होते: बैल, मेंढी किंवा शेळी (लेवीय १:२). या व्यतिरिक्त केवळ पारवे आणि पारव्याची पिले यांना परवानगी होती (लेवीय १:१४).

पापबलीसाठी, कोणता प्राणी अर्पण करायचा हे पाप कोणी केले आहे यावर अवलंबून असे:

• याजक: एक तरुण बैल (लेवीय ४:३).
• संपूर्ण राष्ट्र: एक तरुण बैल (लेवीय ४:१४).
• नेता: एक बोकड (लेवीय ४:२३).
• इतर कोणीही: एक शेळी किंवा एक मेंढी (लेवीय ४:२८, ३२).
• गरीब लोक: दोन पारवे किंवा पारव्याची दोन पिले (लेवीय ५:७).

एखाद्या व्यक्तीवर जितकी मोठी जबाबदारी, तितके मोठे अर्पण. पण गरीब असल्यामुळे कोणालाही वगळले गेले नाही.

आणि अर्पण करताना त्यासाठी काहीतरी किंमत मोजणे अपेक्षित होते. जसे दावीद राजा म्हणाला, “ज्याला मला काहीच किंमत पडत नाही, असे होमबली मी माझा देव परमेश्वर याला अर्पण करणार नाही” (२ शमुवेल २४:२४).

२. प्राणी निर्दोष असणे आवश्यक होते (लेवीय १:३). देव म्हणाला, “आंधळा, मोडक्या अंगाचा किंवा व्यंग असलेला प्राणी परमेश्वराला अर्पण करू नका” (लेवीय २२:२२).

३. व्यक्ती त्या प्राण्याच्या डोक्यावर हात ठेवत असे. तो प्राणी तिची जागा घेत असे: “तुमच्यासाठी प्रायश्चित्त करण्यासाठी ते तुमच्या वतीने स्वीकारले जाईल” (लेवीय १:४).

४. वर्षातून एकदा प्रायश्चित्ताचा दिवस (Day of Atonement) येत असे. त्या दिवशी प्रमुख याजक संपूर्ण राष्ट्रासाठी प्रायश्चित्त करत असे (लेवीय १६). तो दोन बोकड घेत असे:

• पहिल्या बोकडाला मारले जात असे, आणि त्याचे रक्त परमपवित्र स्थानात (Most Holy Place) नेले जात असे (लेवीय १६:१५).
• दुसरा बोकड जिवंत ठेवला जात असे. प्रमुख याजक त्याचे दोन्ही हात त्याच्या डोक्यावर ठेवत असे आणि लोकांच्या सर्व पापांची कबुली त्या बोकडावर देत असे. त्यानंतर एक माणूस त्याला दूर रानात नेऊन सोडत असे:

लेवीय १६:२२:

“तो बोकड त्यांची सर्व पापे आपल्यावर घेऊन एका निर्जन जागी जाईल; आणि तो माणूस त्याला रानात सोडून देईल.”

त्यानंतर त्या बोकडाचे काय झाले, हे बायबल सांगत नाही. लोकांची पापे सोबत घेऊन, त्याला फक्त दूरवर सोडून दिले जात असे. आणि त्या दिवसाचा अर्थ काय होता, हे देवाने त्यांना सांगितले:

लेवीय १६:३०:

“कारण या दिवशी तुम्हाला शुद्ध करण्यासाठी प्रायश्चित्त केले जाईल. तेव्हा, परमेश्वरासमोर तुम्ही तुमच्या सर्व पापांपासून शुद्ध व्हाल.”

त्याच्या मर्यादा

पण पुढच्या वर्षी, त्यांना ते सर्व पुन्हा करावे लागायचे. इब्री लोकांचे पत्र आपल्याला कारण सांगते:

इब्री लोकांस १०:४:

“कारण बैल आणि बोकडांच्या रक्ताने पापे दूर करणे अशक्य आहे.”

ते अशा कोणाकडे तरी बोट दाखवत होते जो हे करू शकत होता. येशूच्या सातशे वर्षांपूर्वी, यशयाने त्याच्याबद्दल लिहिले होते:

यशया ५३:७:

“त्याचे हालहाल केले तरी ते त्याने सोसले, आपले तोंडसुद्धा उघडले नाही; वधण्यास नेत असलेल्या कोकराप्रमाणे, लोकर कातरणाऱ्यांपुढे गप्प राहणाऱ्या मेंढराप्रमाणे, तो गप्प राहिला; त्याने आपले तोंड उघडले नाही.”

जेव्हा इथिओपियाचा एक अधिकारी नेमका हाच उतारा वाचत होता, तेव्हा फिलिप्पाने “पवित्र शास्त्राच्या याच उताऱ्यापासून सुरुवात करून येशूची सुवार्ता त्याला सांगितली” (प्रेषितांची कृत्ये ८:३५).

प्राणी दुःख का भोगतात?

प्राण्यांना चांगले आणि वाईट यातील फरक ओळखता येत नाही. मग त्यांना वेदना, भीती आणि मृत्यू का माहीत आहे? पवित्र शास्त्र याविषयी काय सांगते ते पाहा:

१. सर्प हा देवाने बनवलेल्या प्राण्यांपैकी एक होता. “परमेश्वर देवाने बनवलेल्या रानातील सर्व प्राण्यांमध्ये सर्प सर्वात धूर्त होता” (उत्पत्ती ३:१). प्रकटीकरणाचे पुस्तक सैतानाला “तो जुना सर्प” म्हणते (प्रकटीकरण १२:९). या दोघांचा नेमका कसा संबंध आहे, हे पवित्र शास्त्र स्पष्ट करत नाही.

२. सर्पाने सर्वात आधी पाप केले. त्याने हवेला खोटे सांगितले: “तुम्ही नक्की मरणार नाही” (उत्पत्ती ३:४). मग हवेने खाल्ले, आणि त्यानंतर आदामाने (उत्पत्ती ३:६).

३. सर्पाला सर्वात जास्त शाप मिळाला. देव त्याला म्हणाला, “सर्व गुरेढोरे आणि रानातील सर्व प्राणी यांच्याहून तू शापित आहेस!” (उत्पत्ती ३:१४). इतर प्राण्यांना त्या शापाचा वाटा मिळाला की नाही, हे वचन सांगत नाही. पण ते त्यातून सुटले नाहीत.

४. पण जबाबदार आदाम होता. आज्ञा आदामाला देण्यात आली होती: “तू बऱ्या-वाईटाचे ज्ञान देणाऱ्या झाडाचे फळ खाऊ नकोस, कारण ज्या दिवशी तू ते खाशील, त्या दिवशी तू नक्की मरशील” (उत्पत्ती २:१७). देवाने त्याला “जमिनीवर चालणाऱ्या प्रत्येक सजीवावर” अधिकारही दिला होता (उत्पत्ती १:२८).

त्यामुळे जेव्हा आदामाने आज्ञाभंग केला, तेव्हा केवळ त्याच्याच आयुष्यावर परिणाम झाला नाही. त्याच्या देखरेखीखाली असलेल्या प्रत्येक गोष्टीवर त्याच्यासोबत परिणाम झाला. देव त्याला म्हणाला, “तुझ्यामुळे भूमी शापित झाली आहे,” आणि तेव्हापासून ती “काटे आणि कुसळे उगवेल” (उत्पत्ती ३:१७-१८). पौल हे स्पष्ट शब्दांत सांगतो: “एका माणसाच्या द्वारे जगात पाप आले, आणि पापाच्या द्वारे मरण आले” (रोमकर ५:१२).

५. संपूर्ण सृष्टीवर परिणाम झाला.

रोमकर ८:२०-२१:

“कारण सृष्टी व्यर्थतेला अधीन केली गेली, स्वतःच्या इच्छेने नाही, तर ज्याने तिला अधीन केले त्याच्या इच्छेने, या आशेवर की सृष्टी स्वतःही नाशाच्या बंधनातून मुक्त होऊन देवाच्या मुलांच्या गौरवाच्या स्वातंत्र्यात येईल.”

सोप्या शब्दांत सांगायचे तर: पापामुळे, देवाने सुरुवातीला जसे जग बनवले होते तसे ते आता राहिलेले नाही, आणि प्राणीही त्याच जगात राहतात. ते आजारी पडतात, त्यांना दुखापत होते, ते म्हातारे होतात आणि ते मरतात. त्यांनी हे निवडले नाही. पण देवाने आपल्या सृष्टीला सोडून दिलेले नाही. एके दिवशी तो तिला मुक्त करेल.

पौल पुढे सांगतो की “संपूर्ण सृष्टी आजपर्यंत प्रसूतीच्या वेदनांप्रमाणे विव्हळत आहे” (रोमकर ८:२२).

प्रसूतीच्या वेदना सहन करणाऱ्या आईचा विचार करा. वेदना खऱ्या असतात, पण त्या कायम टिकत नाहीत, आणि तिच्या हातात मूल आल्यावर त्या संपतात. येशू म्हणाला, “जेव्हा स्त्रीला मूल होणार असते, तेव्हा तिला वेदना होतात कारण तिची वेळ आलेली असते; पण जेव्हा तिचे बाळ जन्माला येते, तेव्हा जगात मूल जन्माला आल्याच्या आनंदामुळे ती आपले दुःख विसरून जाते” (योहान १६:२१).

सृष्टीचे दुःखही असेच आहे. ते खरे आहे, पण त्याचा शेवट एका नवीन गोष्टीत होईल.

प्राण्यांची उपजत प्रवृत्ती (instinct) कुठून येते?

मांजराला उंदराच्या मागे धावायचे असते हे कसे कळते? धोक्यापासून दूर कसे उडायचे हे पक्ष्याला कसे समजते? त्यांना कोणीही शिकवत नाही.

हे कसे काम करते, हे बायबल स्पष्ट करत नाही. पण हे कुठून येते, ते नक्की सांगते:

१. देव प्राण्यांना त्यांचे शहाणपण देतो. शहामृगाबद्दल, पवित्र शास्त्र म्हणते “देवाने तिला शहाणपण दिले नाही किंवा समजूतदारपणाचा वाटा तिला दिला नाही” (ईयोब ३९:१७). हे कोण देतो किंवा कोण रोखून ठेवतो, याकडे लक्ष द्या: देव.

२. त्यांना कोणालाही शिकवावे लागत नाही. “मुंगीकडे जा… तिला कोणताही सेनापती, मुकादम किंवा अधिकारी नाही, तरीही ती उन्हाळ्यात आपली तरतूद करून ठेवते आणि कापणीच्या वेळी आपले अन्न गोळा करते” (नीतिसूत्रे ६:६-८). तिला काय करायचे हे कोणीही सांगत नाही, तरीही ती ते करते.

३. देवाने त्यांच्यामध्ये भीती टाकली. जलप्रलयानंतर देव म्हणाला, “तुमची भीती आणि दहशत पृथ्वीवरील सर्व प्राण्यांवर बसेल” (उत्पत्ती ९:२).

४. शिकारी प्राणीही देवाकडे पाहतात. स्तोत्र १०४ प्रत्येक जीवाला, अगदी सिंहांनाही अन्न दिल्याबद्दल देवाची स्तुती करते: “सिंह आपल्या शिकारीसाठी डरकाळी फोडतात आणि देवाकडून आपले अन्न मागतात” (स्तोत्रसंहिता १०४:२१).

५. देव अजूनही त्यांच्यावर नियंत्रण ठेवतो. “माझ्या देवाने आपला देवदूत पाठवला आणि त्याने सिंहांचे तोंड बंद केले” (दानीएल ६:२२).

तर मग प्राण्यांनी शिकार करायला कधी सुरुवात केली?

बायबल ती वेळ सांगत नाही. ते आपल्याला एवढेच सांगते की गोष्टींची सुरुवात कशी झाली. निर्मितीच्या वेळी, देवाने प्राण्यांना “अन्न म्हणून प्रत्येक हिरवी वनस्पती” दिली होती (उत्पत्ती १:३०), आणि त्याने बनवलेल्या प्रत्येक गोष्टीला त्याने “अतिशय चांगले” म्हटले होते (उत्पत्ती १:३१).

माझा असा विश्वास आहे. जेव्हा माणसाने पाप केले, तेव्हा प्राण्यांनाही बाकीच्या सृष्टीसोबत शाप भोगावा लागला. त्यानंतर जलप्रलयानंतर, देवाने त्यांच्यात माणसाची भीती टाकली (उत्पत्ती ९:२). माझा विश्वास आहे की याच वेळी बहुधा उपजत प्रवृत्ती (instinct) सुरू झाली असावी: पाठलाग करणे, मारणे, पळून जाणे आणि स्वतःचे रक्षण करणे. शिकारी आणि शिकार.

पवित्र शास्त्र आपल्याला ती नेमकी वेळ सांगत नाही, त्यामुळे मी ही माझी समज म्हणून धरून ठेवतो.

येशू तो कोकरा होता

देवाने केवळ बलिदानाला परवानगीच दिली नाही. तो स्वतः एक बलिदान बनला.

इजिप्तमधील वल्हांडणाच्या (Passover) रात्री, प्रत्येक कुटुंबाने एक कोकरू मारले आणि त्याचे रक्त त्यांच्या दाराच्या चौकटीवर लावले:

निर्गम १२:१३:

“तुम्ही ज्या घरांत आहात, तिथे ते रक्त तुमच्यासाठी खूण असेल, आणि जेव्हा मी ते रक्त पाहीन, तेव्हा मी तुम्हाला सोडून पुढे जाईन.”

अनेक शतकांनंतर, बाप्तिस्मा करणाऱ्या योहानाने येशूला येताना पाहिले आणि म्हटले:

योहान १:२९:

“पाहा! देवाचा कोकरा जो जगाचे पाप काढून घेतो!”

पौल स्पष्टपणे सांगतो: “ख्रिस्त, आपला वल्हांडणाचा कोकरा, याला बली म्हणून अर्पण करण्यात आले आहे” (१ करिंथकर ५:७). येशू त्या कोकराशी कसा जुळतो, ते पाहा:

• निर्दोष. कोकरू “निर्दोष” असणे आवश्यक होते (निर्गम १२:५). येशू “कोणताही डाग किंवा दोष नसलेले कोकरू” होता (१ पेत्र १:१९).
• त्याच्या रक्ताने वाचवले. कोकराच्या रक्ताने एका घराला वाचवले. येशूचे रक्त “जो कोणी त्याच्यावर विश्वास ठेवतो” त्याला वाचवते (योहान ३:१६).
• एकही हाड मोडले नाही. कोकराची हाडे मोडली जाऊ शकत नव्हती (निर्गम १२:४६). जेव्हा सैनिक येशूचे पाय मोडण्यासाठी आले, तेव्हा तो आधीच मरण पावला होता: “या गोष्टी यासाठी घडल्या की पवित्र शास्त्र पूर्ण व्हावे: ‘त्याचे एकही हाड मोडले जाणार नाही’” (योहान १९:३६).
• एकदाच सर्वांसाठी. प्राण्यांचे बलिदान दरवर्षी पुन्हा पुन्हा दिले जात असे. त्याचे तसे नव्हते:

इब्री लोकांस ९:१२:

“तो बोकड आणि वासरांचे रक्त घेऊन नाही; तर तो स्वतःचेच रक्त घेऊन एकदाच कायमचा परमपवित्र स्थानात गेला, आणि त्याने आपल्याला सार्वकालिक मुक्ती मिळवून दिली.”

म्हणूनच आता वेद्या रिकाम्या आहेत.

वेदीवरील प्रत्येक प्राणी अशा गोष्टीसाठी मरण पावला जी त्याने केली नव्हती. येशूनेही तसेच केले. फरक एवढाच आहे की त्याने स्वतः तसे निवडले: “कोणीही माझ्याकडून तो (जीव) काढून घेत नाही, पण मी स्वतःहून तो देतो” (योहान १०:१८).

देवाचे प्राण्यांवरील प्रेम

देव केवळ प्राण्यांना सहन करत नाही. तो त्यांची काळजी घेतो, हे पवित्र शास्त्र दाखवते:

१. त्याने त्यांना बनवले आणि त्यांना चांगले म्हटले. “आणि देवाने पाहिले की ते चांगले होते” (उत्पत्ती १:२५).

२. तो त्यांना खायला देतो.

स्तोत्रसंहिता १०४:२७-२८:

“ते सर्व योग्य वेळी अन्न मिळावे म्हणून तुझ्याकडे पाहतात. जेव्हा तू त्यांना देतोस, तेव्हा ते गोळा करतात; जेव्हा तू आपला हात उघडतोस, तेव्हा ते चांगल्या गोष्टींनी तृप्त होतात.”

३. त्याने त्यांच्याशीही आपला करार केला. जलप्रलयानंतर, देवाने पुन्हा कधीही जलप्रलयाने पृथ्वी नष्ट न करण्याचे वचन दिले. त्याने तो करार “तुझ्यासोबत असलेल्या प्रत्येक सजीवाशी — पक्षी, गुरेढोरे आणि रानातील सर्व प्राणी” यांच्याशी केला (उत्पत्ती ९:१०).

४. त्याने आपल्या दयेत त्यांचाही विचार केला. जेव्हा त्याने निनवे शहराला वाचवले, तेव्हा तो म्हणाला: “मग या मोठ्या निनवे शहराची… आणि पुष्कळ प्राण्यांची काळजी मी करू नये का?” (योना ४:११).

५. त्याने आपल्या नियमशास्त्रात त्यांना विश्रांती दिली. “सातव्या दिवशी काम करू नकोस, यासाठी की तुझा बैल आणि तुझे गाढव यांना विश्रांती मिळावी” (निर्गम २३:१२).

६. तो एका चिमणीलाही विसरत नाही. “दोन पैशांना पाच चिमण्या विकल्या जात नाहीत का? तरीही त्यातील एकालाही देव विसरत नाही” (लूक १२:६).

आणि येशू एक पाऊल पुढे गेला: “घाबरू नका; तुम्ही अनेक चिमण्यांपेक्षा अधिक मोलाचे आहात” (लूक १२:७). जर देव प्रत्येक चिमणीला आठवणीत ठेवतो, तर तो तुम्हाला विसरलेला नाही.

प्राणी भविष्यात असतील का?

प्राण्यांना मरणोत्तर जीवन (afterlife) असते की नाही, हे बायबल थेट सांगत नाही. पण ते अशा काही गोष्टी सांगते ज्या लक्षात घेण्यासारख्या आहेत.

यशया अशा भविष्याचे वर्णन करतो जे सुरुवातीसारखेच दिसते:

यशया ११:६-९:

“लांडगा कोकरासोबत राहील, बिबट्या करडासोबत बसेल, वासरू, सिंह आणि पुष्ट जनावर एकत्र राहतील; आणि एक लहान मूल त्यांना चालवेल… माझ्या सर्व पवित्र पर्वतावर ते कोणालाही इजा करणार नाहीत किंवा नाश करणार नाहीत, कारण पृथ्वी परमेश्वराच्या ज्ञानाने भरून जाईल.”

शिकारी आणि शिकार, एकत्र, त्यांच्यात कोणतीही भीती नसेल. ते पुन्हा एदेन असेल.

यशया हे दुसऱ्यांदा सांगतो:

यशया ६५:२५:

“लांडगा आणि कोकरू एकत्र चरतील, आणि सिंह बैलाप्रमाणे पेंढा खाईल… माझ्या सर्व पवित्र पर्वतावर ते कोणालाही इजा करणार नाहीत किंवा नाश करणार नाहीत.”

पेंढा खाणारा सिंह. याचा नेमका अर्थ काहीही असो, ते अशा जगाचे वर्णन करत नाही जिथे प्राणी नसतील.

देवाने त्यांना बनवले, तो त्यांना खायला देतो, त्याने त्यांना त्याच्या नियमशास्त्रात स्थान दिले, आणि तो त्यांना त्याच्या भविष्याच्या चित्रातही स्थान देतो. हा काही पुरावा नाही. पण ते काहीच नाही, असेही नाही.

तर मग हे अन्यायकारक होते का?

आपण ज्या प्रश्नापासून सुरुवात केली होती, तिकडे परत येऊया.

होय. ते अन्यायकारक होते. वेदीवरील एका कोकराने काहीही चुकीचे केले नव्हते. एका माणसाने केलेल्या चुकीसाठी ते मरण पावले.

पण तोच तर मुख्य मुद्दा होता. प्रत्येक बलिदान दाखवत होते की पापाची काय किंमत असते, आणि ती कोणीतरी दुसरा भरत आहे.

आणि सर्वात अन्यायकारक मरण हे वेदीवरील प्राण्याचे नव्हते. ते देवाच्या पुत्राचे होते, ज्याने कोणतेही पाप केले नव्हते, तो अशा लोकांसाठी मरण पावला ज्यांनी पाप केले होते: “तुम्हाला देवाकडे नेण्यासाठी नीतिमानाने अनीतिमानांसाठी दुःख सोसले” (१ पेत्र ३:१८).

देव आता रक्ताची मागणी करत नाही. तो आपली मागणी करतो:

रोमकर १२:१:

“तुमची शरीरे देवाला पवित्र आणि आवडणारा असा जिवंत यज्ञ म्हणून अर्पण करा — हीच तुमची खरी आणि योग्य उपासना आहे.”

इब्री लोकांस १३:१५:

“म्हणून येशूच्या द्वारे आपण देवाला स्तुतीचा यज्ञ सतत अर्पण करूया — म्हणजे त्याच्या नावाची उघडपणे कबुली देणाऱ्या ओठांचे फळ.”

आणि सृष्टीला सोडून दिलेले नाही. एके दिवशी ती “नाशाच्या बंधनातून मुक्त केली जाईल” (रोमकर ८:२१), आणि “माझ्या सर्व पवित्र पर्वतावर ते कोणालाही इजा करणार नाहीत किंवा नाश करणार नाहीत” (यशया ११:९).

वचनांचे स्रोत (इंग्रजी भाषांतरे):
NIV (New International Version): उत्पत्ती १:२५, १:२८, १:३०, १:३१, २:१७, ३:१, ३:४, ३:१४, ३:१७-१८, ३:२१, ४:४, ९:२, ९:१०; निर्गम १२:५, १२:१३, २३:१२; लेवीय १:४, १६:२२, १६:३०, १७:११, २२:२२; २ शमुवेल २४:२४; ईयोब ३९:१७; स्तोत्रसंहिता १०४:२१, १०४:२७-२८; नीतिसूत्रे ६:६-८; यशया ११:६-९, ६५:२५; दानीएल ६:२२; योना ४:११; लूक १२:६, १२:७; योहान ३:१६, १०:१८, १६:२१, १९:३६; प्रेषितांची कृत्ये ८:३५; रोमकर ५:१२, ६:२३, ८:२०-२२, १२:१; १ करिंथकर ५:७; इब्री लोकांस ९:१२, १०:४, १३:१५; १ पेत्र १:१९, ३:१८; प्रकटीकरण १२:९
NKJV (New King James Version): योहान १:२९
मराठी बायबल (BSI, Re-edited): यशया ५३:७

शेवटचं अद्ययावत 10 ऑक्टोबर 2026