आपण प्रार्थना कोणाला करावी: देवाला, संतांना, की देवदूतांना?

टीप: या लेखातील बायबलची वचने इंग्रजी बायबल भाषांतरांवरून मराठीत अनुवादित केली आहेत. त्यामुळे तुमच्या मराठी बायबलमधील शब्दरचना थोडी वेगळी असू शकते, पण अर्थ तोच आहे. कोणते वचन कोणत्या इंग्रजी भाषांतरातून घेतले आहे, हे लेखाच्या शेवटी दिले आहे.

अनेकांकडे प्रार्थनेचे उत्तर मिळाल्याच्या कथा आहेत. कोणीतरी एका संताची प्रार्थना करते आणि आजारातून बरी होते. कोणीतरी मंदिरात नवस करते आणि नोकरी लागते. कोणीतरी एखाद्या दर्ग्याला भेट देते आणि संकट टळते.

तर मग आपण प्रार्थना कोणाला करावी? आणि जेव्हा अशा प्रार्थनांना उत्तर मिळालेले दिसते, तेव्हा त्याचा अर्थ काय असतो?

काही ख्रिस्ती लोक संतांना आणि देवदूतांना प्रार्थना का करतात?

कॅथोलिक आणि ऑर्थोडॉक्स ख्रिस्ती लोक संतांना आणि देवदूतांना, आणि सर्वात जास्त येशूची आई मरीया हिला प्रार्थना करतात. ते याला उपासना मानत नाहीत. त्यांचा असा विश्वास आहे की उपासना केवळ देवाचीच असावी, आणि येशू हाच देव आणि माणसांमधील एकमेव मध्यस्थ आहे. आपण जसे एखाद्या मित्राला आपल्यासाठी प्रार्थना करायला सांगतो, तसेच ते संतांना त्यांच्यासाठी प्रार्थना करण्याची विनंती करतात. कॅथोलिक चर्चची शिकवण म्हणते की स्वर्गातील संत “आपल्यासाठी पित्याकडे मध्यस्थी करणे थांबवत नाहीत” (परिच्छेद ९५६).

ते संतांचा, त्यांच्या मूर्तींचा आणि त्यांच्या अवशेषांचा — म्हणजे त्यांच्या मालकीच्या गोष्टी किंवा त्यांच्या शरीराचे राहिलेले भाग — यांचा सन्मानही करतात. ते याला “आदर करणे” म्हणतात, आणि ते म्हणतात की हे उपासनेसारखे नाही.

बायबलमधून ते जी मुख्य कारणे देतात आणि बायबल त्या प्रत्येकाबद्दल काय सांगते, ते खाली दिले आहे.

इतरांना आपल्यासाठी प्रार्थना करायला सांगणे

बायबल आपल्याला “एकमेकांसाठी प्रार्थना” करायला सांगते, आणि ते म्हणते, “नीतिमान माणसाची प्रभावी, मनःपूर्वक प्रार्थना खूप कार्य साधते” (याकोब ५:१६). त्यामुळे, ते म्हणतात, जर आपण चर्चमधील मित्राला आपल्यासाठी प्रार्थना करायला सांगू शकतो, तर स्वर्गातील संतांना का विचारू शकत नाही? ते नीतिमान आहेत, आणि ते देवाच्या जवळ आहेत.

पण बायबलमध्ये, नेहमी जिवंत लोकच जिवंत लोकांना विचारतात. पौलाने रोममधील विश्वासणाऱ्यांना त्याच्यासाठी प्रार्थना करायला सांगितले (रोमकर १५:३०). त्याने थेस्सलनीका येथील चर्चला लिहिले, “बंधूंनो, आमच्यासाठी प्रार्थना करा” (१ थेस्सलनीकर ५:२५). कोणीही कधीही मृत पावलेल्या व्यक्तीला विचारत नाही.

स्वतः याकोब पुढच्याच वचनात एक उदाहरण देतो:

याकोब ५:१७-१८:

“एलीया आपल्यासारखाच स्वभाव असलेला माणूस होता, आणि त्याने पाऊस पडू नये म्हणून कळकळीने प्रार्थना केली; आणि साडेतीन वर्षे देशावर पाऊस पडला नाही. मग त्याने पुन्हा प्रार्थना केली, आणि आकाशातून पाऊस पडला, आणि पृथ्वीने आपले फळ दिले.”

याकोबाचा मुद्दा हा आहे की एलीया आपल्यासारखाच माणूस होता, त्यामुळे आपल्या प्रार्थनाही शक्तिशाली असू शकतात. तो आपल्याला एलीयाला आपल्यासाठी प्रार्थना करायला सांगण्यास सांगत नाही.

एखाद्या संताची प्रार्थना करणे हे एखाद्या जादूटोणा करणाऱ्याकडे जाण्यासारखे नाही. पण तरीही ते मृतांकडे मदत मागण्यासारखेच आहे. या वचनाच्या शेवटी असलेला प्रश्न पाहा:

यशया ८:१९:

“आणि जेव्हा ते तुम्हाला म्हणतील, ‘जे भुताटकी करतात आणि जादूटोणा करतात, जे कुजबुजतात आणि पुटपुटतात, त्यांच्याकडे जाऊन विचारा,’ तेव्हा लोकांनी आपल्या देवाकडेच विचारू नये का? त्यांनी जिवंतांसाठी मृतांकडे का विचारावे?”

संत जिवंत आहेत

येशू म्हणाला की देव “मृतांचा नव्हे तर जिवंतांचा देव आहे, कारण त्याच्यासाठी सर्व जिवंत आहेत” (लूक २०:३८). त्यामुळे, ते म्हणतात, संत मृत नाहीत. ते देवासोबत जिवंत आहेत, आणि ते आपले ऐकू शकतात.

होय, जे विश्वासात मरण पावतात ते देवासोबत जिवंत आहेत. पण येशूने असे का म्हटले ते पाहा:

लूक २०:३७-३८:

“पण जळत्या झुडपाच्या उताऱ्यात मोशेनेही हे दाखवले की मृत उठवले जातात, जेव्हा त्याने प्रभूला ‘अब्राहामाचा देव, इसहाकाचा देव, आणि याकोबाचा देव’ असे म्हटले. कारण तो मृतांचा नव्हे तर जिवंतांचा देव आहे, कारण त्याच्यासाठी सर्व जिवंत आहेत.”

जे लोक म्हणत होते की मेलेले कधीही उठणार नाहीत, त्यांना येशू उत्तर देत होता (लूक २०:२७). तो पुनरुत्थानाबद्दल शिकवत होता, प्रार्थनेबद्दल नाही. आणि जे देवासोबत गेले आहेत त्यांना प्रार्थना करण्यास बायबल आपल्याला कुठेही सांगत नाही.

काही जण येशूने सांगितलेल्या एका गोष्टीतील श्रीमंत माणसाचे उदाहरणही देतात. मरण पावल्यानंतर त्याने अब्राहामाला आपल्या पाच भावांना सावध करण्यासाठी कोणालातरी पाठवण्याची विनंती केली (लूक १६:२७-२८). त्यामुळे, ते म्हणतात, ज्यांचा मृत्यू झाला आहे त्यांना पृथ्वीवर काय घडत आहे हे माहीत असते, आणि ते जिवंत लोकांसाठी प्रार्थना करतात. पण त्याचे उत्तर ‘नाही’ असे होते: “त्यांच्याकडे मोशे व संदेष्टे आहेत; त्यांचे ते ऐकोत” (लूक १६:२९).

येशूने ही गोष्ट त्याच्या पुनरुत्थानापूर्वी सांगितली होती. आता तो जिवंत आहे, आणि तोच आपल्यासाठी पित्यासमोर उभा राहतो (१ योहान २:१). आपल्याला आपल्या गरजा पाहण्यासाठी किंवा आपल्या वतीने बोलण्यासाठी मरण पावलेल्या कोणाचीही गरज नाही.

स्वर्गातील प्रार्थना

प्रकटीकरण पुस्तकात, योहान स्वर्गातील वडिलांना “धुपाने भरलेली सोन्याची पात्रे, जी संतांच्या प्रार्थना आहेत” (प्रकटीकरण ५:८) धरलेले पाहतो. त्यामुळे, ते म्हणतात, स्वर्गातील संत आपल्या प्रार्थना देवापर्यंत पोहोचवतात.

पण या प्रार्थना अशा आहेत ज्या आधीच देवाला केल्या गेल्या आहेत. ते वडील केवळ धूप अर्पण करणाऱ्या याजकांसारखे त्या प्रार्थना वाहून नेत आहेत. काही अध्यायांनंतर, एक देवदूत तेच करतो:

प्रकटीकरण ८:३-४:

“मग आणखी एक देवदूत आला आणि सोन्याचे धूपपात्र घेऊन वेदीजवळ उभा राहिला. त्याला भरपूर धूप देण्यात आला, यासाठी की त्याने तो सर्व संतांच्या प्रार्थनांसह राजासनाच्या समोर असलेल्या सोन्याच्या वेदीवर अर्पण करावा. आणि देवदूताच्या हातातून धुपाचा धूर, संतांच्या प्रार्थनांसह, देवासमोर वर गेला.”

प्रार्थना देवाकडे जातात. पुस्तकातील कोणीही त्या वडिलांना किंवा देवदूताला प्रार्थना करत नाही.

साक्षीदारांचा मेघ

इब्री लोकांस पत्राचा ११ वा अध्याय विश्वासातील अनेक स्त्री-पुरुषांची नावे देतो: हाबेल, नोहा, अब्राहाम, मोशे, आणि इतर अनेक. मग इब्री अध्याय १२ ची सुरुवात असे सांगून होते की “आपल्याभोवती साक्षीदारांचा इतका मोठा मेघ आहे“. त्यामुळे, ते म्हणतात, संत आपल्या आजूबाजूला आहेत आणि आपण काय करतो ते पाहतात.

पण साक्षीदार म्हणजे तो जो साक्ष देतो. हे इब्री ११ मधील लोक आहेत, आणि त्यांची साक्ष हे त्यांचे जीवन आहे: त्यांनी कशावर विश्वास ठेवला, आणि देवाने त्यांच्याद्वारे काय केले. जसे हाबेलाबद्दल इब्री पत्र म्हणते, “त्याद्वारे तो मेलेला असूनही अजून बोलत आहे” (इब्री ११:४). तो त्यांचा विश्वास आहे जो आपल्याशी बोलतो.

आणि संपूर्ण वाक्य वाचा:

इब्री लोकांस पत्र १२:१-२:

“म्हणून आपल्याभोवती साक्षीदारांचा इतका मोठा मेघ असल्यामुळे, आपणही सर्व ओझे आणि आपल्याला सहज अडकवणारे पाप बाजूला ठेवूया, आणि आपल्या विश्वासाचा उत्पादक व पूर्ण करणारा येशू याच्याकडे लक्ष लावून, आपल्यासमोर ठेवलेली शर्यत धीराने धावूया; ज्याने आपल्यापुढील आनंदासाठी वधस्तंभ सहन केला, लज्जेची पर्वा केली नाही, आणि जो देवाच्या राजासनाच्या उजवीकडे बसला आहे.”

लेखक आपल्याला त्यांच्याशी बोलायला सांगत नाही. तो आपल्याला शर्यत चालू ठेवण्यास आणि “येशूकडे लक्ष लावून” धावण्यास सांगतो.

टोबीट आणि २ मॅकबीज

प्रोटेस्टंट बायबलपेक्षा कॅथोलिक आणि ऑर्थोडॉक्स बायबलमध्ये जुन्या करारात काही पुस्तके जास्त आहेत. त्यातील दोन पुस्तकांचा येथे अनेकदा संदर्भ दिला जातो. टोबीटमध्ये, राफाएल नावाचा देवदूत म्हणतो, “मीच तुमच्या प्रार्थनेची नोंद प्रभूच्या गौरवासमोर मांडली होती” (टोबीट १२:१२). २ मॅकबीजमध्ये, जुदास मॅकबीअस एका स्वप्नाबद्दल सांगतो ज्यामध्ये खूप वर्षांपूर्वी मरण पावलेला यिर्मया संदेष्टा, “लोकांसाठी आणि पवित्र शहरासाठी कळकळीने प्रार्थना करतो” (२ मॅकबीज १५:१४). त्यामुळे, ते म्हणतात, देवदूत आपल्या प्रार्थना देवाकडे नेतात, आणि स्वर्गातील संत आपल्यासाठी प्रार्थना करतात.

पण या दोन पुस्तकांमध्येही, कोणीही देवदूताला किंवा मरण पावलेल्या कोणालाही प्रार्थना करत नाही.

राफाएलने वापरलेला शब्द पाहा: त्याने त्यांची प्रार्थना मांडली. प्रार्थना आधीच देवाला केली गेली होती. टोबीट आणि सारहाने देवाला प्रार्थना केली, राफाएलला नाही, आणि देवाने त्या दोघांना मदत करण्यासाठी राफाएलला पाठवले (टोबीट ३:१६-१७). टोबीट आणि त्याच्या मुलाला शेवटीच समजले की तो एक देवदूत आहे. आणि जेव्हा त्याने त्यांना सांगितले, तेव्हा तो म्हणाला, “घाबरू नका; तुम्हाला शांती असो! आता आणि सर्वकाळ देवाला धन्यवाद द्या” (टोबीट १२:१७).

काही जण म्हणतात की जुदासचे स्वप्न हा देवाकडून आलेला दृष्टांत होता. पण स्वतः जुदासने काय केले ते पाहा. त्याने यिर्मयाला स्वप्नात पाहिले होते (२ मॅकबीज १५:११), तरीही जेव्हा युद्धाची वेळ आली, तेव्हा त्याने यिर्मयाचा धावा केला नाही. त्याने “स्वर्गाकडे हात उंचावले आणि चमत्कार करणाऱ्या प्रभूचा धावा केला” (२ मॅकबीज १५:२१), आणि देवाला विनंती केली की त्याने त्यांच्यापुढे “एक चांगला देवदूत पाठवावा” (२ मॅकबीज १५:२३). ज्या माणसाला स्वप्न पडले होते, त्याने देवाला प्रार्थना केली.

देवदूत

बायबल म्हणते, “कारण तो आपल्या देवदूतांना तुझ्याविषयी आज्ञा देईल, की त्यांनी तुझ्या सर्व मार्गांत तुझे रक्षण करावे” (स्तोत्रसंहिता ९१:११). येशू म्हणाला की लहान मुलांचे देवदूत स्वर्गात “माझ्या पित्याचे तोंड नेहमी पाहतात” (मत्तय १८:१०). त्यामुळे, ते म्हणतात, आपण आपल्या रक्षक देवदूताला, किंवा मायकेल आणि गॅब्रिएल यांसारख्या देवदूतांना प्रार्थना करू शकतो.

हे खरे आहे की देव आपल्याला मदत करण्यासाठी आपले देवदूत पाठवतो. पण ते त्याचे सेवक आहेत, आणि तोच त्यांना पाठवतो:

इब्री लोकांस पत्र १:१४:

“ते सर्व सेवा करणारे आत्मे नाहीत का, ज्यांना तारण मिळवणाऱ्यांच्या सेवेसाठी पाठवले जाते?”

त्यामुळे आपल्याला देवदूताला हाक मारण्याची गरज नाही. येशू स्वतः आपल्यामध्ये वास करतो — तो म्हणाला, “माझ्यामध्ये राहा, आणि मी तुमच्यामध्ये राहीन” (योहान १५:४) — आणि आपल्याला जे हवे आहे ते आपण त्याला मागू शकतो:

योहान १५:७:

“जर तुम्ही माझ्यामध्ये राहिलात, आणि माझे शब्द तुमच्यामध्ये राहिले, तर तुम्हाला जे पाहिजे ते मागा, आणि ते तुमच्यासाठी केले जाईल.”

पौलाने चर्चला सावध केले की जो कोणी देवदूतांची उपासना करतो तो ख्रिस्त जो मस्तक आहे त्याला धरून राहत नाही:

कलस्सैकर २:१८-१९:

“कोणीही खोट्या नम्रतेने आणि देवदूतांच्या उपासनेने तुमचे बक्षीस हिरावून घेऊ नये; असा मनुष्य आपण न पाहिलेल्या गोष्टींमध्ये घुसतो, आपल्या शारीरिक विचारांनी विनाकारण फुगतो, आणि मस्तकाला धरून राहत नाही, ज्याच्यापासून संपूर्ण शरीर, सांधे आणि स्नायूंनी पोसले जाऊन व जोडले जाऊन, देवाने दिलेल्या वाढीनुसार वाढते.”

मरीया

मरीयेला केली जाणारी सर्वात प्रसिद्ध प्रार्थना, ‘हेल मेरी’, देवदूताने तिला केलेल्या अभिवादनाने (लूक १:२८) आणि अलीशिबाच्या शब्दांनी, “स्त्रियांमध्ये तू धन्य आहेस” (लूक १:४२) सुरू होते. आणि कानाच्या लग्नात, जेव्हा द्राक्षारस संपला, तेव्हा मरीयेने येशूला सांगितले, आणि त्याने पाण्याचे द्राक्षारसात रूपांतर केले (योहान २:१-११). त्यामुळे, ते म्हणतात, मरीया आपल्या गरजा तिच्या मुलासमोर मांडते, आणि तो तिचे ऐकतो.

मरीया धन्य आहे. तिने स्वतःच तसे म्हटले आहे: “आतापासून सर्व पिढ्या मला धन्य म्हणतील” (लूक १:४८). पण तिने कानामध्ये काय म्हटले ते पाहा:

योहान २:५:

“त्याच्या आईने सेवकांना म्हटले, ‘तो तुम्हाला जे काही सांगेल, ते करा.'”

तिने सेवकांचे लक्ष स्वतःकडून येशूकडे वळवले. आणि देवदूताचे आणि अलीशिबाचे शब्द मरीयेला प्रत्यक्ष समोरासमोर बोलले गेले होते, जेव्हा ती जिवंत होती. ते अभिवादन होते, प्रार्थना नव्हती.

येशूने स्वतः एकदा अशा स्त्रीला उत्तर दिले होते जिने त्याच्या आईची स्तुती केली होती:

लूक ११:२७-२८:

“आणि असे झाले की, तो या गोष्टी बोलत असतानाच, गर्दीतील एका स्त्रीने आपला आवाज उंच करून त्याला म्हटले, ‘ज्या गर्भाने तुला धारण केले आणि ज्या स्तनांचे तू दूध प्यायलास ते धन्य!’ पण तो म्हणाला, ‘त्यापेक्षा, जे देवाचे वचन ऐकतात आणि ते पाळतात ते धन्य!'”

जेव्हा आपण मरीयेला बायबलमध्ये शेवटचे पाहतो, तेव्हा कोणीही तिला प्रार्थना करत नाहीये. ती इतर विश्वासणाऱ्यांसोबत मिळून प्रार्थना करत आहे (प्रेषितांची कृत्ये १:१४).

मूर्ती

देवाने मोशेला कराराच्या कोशावर देवदूतांच्या आकृत्या असलेले दोन सोन्याचे करुब ठेवण्यास सांगितले (निर्गम २५:१८). अनेक वर्षांनंतर, जेव्हा रानात लोकांना सापांनी चावा घेतला, तेव्हा देवाने मोशेला एक पितळी साप बनवण्यास सांगितले, जेणेकरून जे कोणी त्याकडे पाहतील ते बरे होतील (गणना २१:८-९). त्यामुळे, ते म्हणतात, देवाने स्वतःच आपल्या लोकांना पवित्र मूर्ती दिल्या, आणि त्यांचा सन्मान करणे योग्य आहे. कॅथोलिक शिकवण म्हणते की मूर्तीला दिलेला सन्मान मूर्तीमध्ये दाखवलेल्या व्यक्तीपर्यंत जातो (परिच्छेद २१३२).

पण देवाने कोणालाही त्यांच्यासमोर नतमस्तक होण्यास किंवा त्यांना प्रार्थना करण्यास कधीही सांगितले नाही. आणि जेव्हा लोकांनी त्या पितळी सापाला धूप जाळायला सुरुवात केली, तेव्हा हिज्कीया राजाने त्याचे तुकडे केले:

२ राजे १८:४:

“त्याने उंच स्थाने काढून टाकली, पवित्र स्तंभ मोडले, अशेरा देवीचा खांब तोडून टाकला आणि मोशेने बनवलेल्या पितळी सापाचे तुकडे केले; कारण त्या दिवसांपर्यंत इस्राएलचे लोक त्याला धूप जाळत असत आणि त्याला नेहुष्टान म्हणत असत.”

देवाने कधीकाळी याच वस्तूचा वापर लोकांना बरे करण्यासाठी केला होता. त्याचा काहीही उपयोग झाला नाही. जेव्हा लोकांनी देवाला द्यायचा सन्मान त्या वस्तूला द्यायला सुरुवात केली, तेव्हा ती नष्ट करणे गरजेचे होते.

आणि आज्ञा “आदर” करण्यासाठी कोणतीही जागा ठेवत नाही. ती म्हणते, “तू त्यांच्यासमोर नतमस्तक होऊ नकोस आणि त्यांची सेवा करू नकोस” (निर्गम २०:५). मूर्तीसमोर नतमस्तक होण्यास ती स्पष्टपणे मनाई करते. अगदी जिवंत प्रेषितानेही कोणालाही आपल्यासमोर नतमस्तक होऊ दिले नाही. जेव्हा कर्नेल्य पेत्राच्या पाया पडला, तेव्हा पेत्राने त्याला उठवले: “उभा राहा; मी स्वतः एक माणूसच आहे” (प्रेषितांची कृत्ये १०:२६).

आणि जेव्हा योहान एका देवदूतासमोर उपासना करण्यासाठी खाली पडला, तेव्हा देवदूताने त्याला लगेच थांबवले:

प्रकटीकरण २२:८-९:

“आता मी, योहान, या गोष्टी पाहिल्या आणि ऐकल्या. आणि जेव्हा मी ऐकले व पाहिले, तेव्हा मला या गोष्टी दाखवणाऱ्या देवदूताच्या पाया पडून मी त्याची उपासना करण्यासाठी खाली पडलो. तेव्हा तो मला म्हणाला, ‘पाहा, असे करू नकोस. कारण मी तुझा, तुझे भाऊ जे संदेष्टे आहेत त्यांचा आणि जे या पुस्तकातील वचने पाळतात त्यांचा सोबती दास आहे. देवाची उपासना कर.'”

अवशेष

त्याच कारणासाठी संतांच्या अवशेषांचा सन्मान केला जातो. एलीशाच्या हाडांना स्पर्श केल्यावर एक मृत माणूस पुन्हा जिवंत झाला होता (२ राजे १३:२१). पौलाला स्पर्श केलेले कपडे आजारी लोकांकडे नेण्यात आले आणि ते बरे झाले (प्रेषितांची कृत्ये १९:१२). त्यामुळे, ते म्हणतात, देव संतांच्या हाडांमधून आणि त्यांच्या मालकीच्या वस्तूंमधून कार्य करतो, आणि त्यांचा सन्मान केला पाहिजे.

या गोष्टी खरोखर घडल्या. पण हे सामर्थ्य कुठून आले ते पाहा. एलीशाने एलीयाकडे “तुझ्या आत्म्याचा दुप्पट वाटा” मागितला होता (२ राजे २:९), आणि मरण पावल्यानंतरही तो अभिषेक त्याच्या हाडांमध्ये होता. पौलाकडेही असाच एक विशेष अभिषेक होता, आणि बायबल स्पष्टपणे सांगते की तिथे कोण कार्य करत होते:

प्रेषितांची कृत्ये १९:११-१२:

“आणि देवाने पौलाच्या हातांनी असामान्य चमत्कार केले, इतके की त्याच्या शरीराला स्पर्श केलेले रुमाल किंवा उपरणे आजारी लोकांकडे नेले जात असत, आणि रोग त्यांच्यातून निघून जात आणि दुष्ट आत्मे बाहेर येत असत.”

येशूच्या बाबतीतही असेच होते. जेव्हा एका स्त्रीने त्याच्या कपड्यांना स्पर्श केला आणि ती बरी झाली, तेव्हा येशूला समजले की “त्याच्यातून सामर्थ्य बाहेर गेले आहे” (मार्क ५:३०). सामर्थ्य त्याच्यामध्ये होते, त्या कपड्यात नाही.

विजेचा विचार करा. काही गोष्टींमधून ती सहज वाहते, तर काहींमधून अजिबात नाही. पण वीज कधीही तारेमध्ये नसते; ती मुख्य स्रोताकडून येते. त्याचप्रमाणे, देवाचा अभिषेक एखाद्या व्यक्तीवर विशेष प्रकारे असू शकतो, आणि अगदी त्यांनी स्पर्श केलेल्या वस्तूंमधूनही वाहू शकतो. पण सामर्थ्य देवाकडून येते — त्या व्यक्तीकडून, हाडांकडून किंवा कपड्याकडून नाही. त्यामुळे जेव्हा कोणी अशा प्रकारे बरे होते, तेव्हा त्याचा गौरव देवाला जातो.

आणि बायबलमधील कोणीही प्रार्थना करण्यासाठी एलीशाच्या कबरीवर परत गेले नाही, किंवा सन्मान करण्यासाठी पौलाचे कपडे जपून ठेवले नाहीत.

येशूने आपल्याला कोणाला प्रार्थना करायला शिकवले?

जेव्हा येशूने आपल्या शिष्यांना प्रार्थना करायला शिकवले, तेव्हा त्याने त्यांना अब्राहाम, मोशे किंवा देवदूतांच्या माध्यमातून जाण्यास सांगितले नाही. तो म्हणाला:

मत्तय ६:९:

“म्हणून तुम्ही अशा प्रकारे प्रार्थना करा: हे आमच्या स्वर्गातील पित्या, तुझे नाव पवित्र मानले जावो.”

आणि त्याने आपल्याला त्याच्या नावाने मागायला शिकवले:

योहान १६:२३-२४:

“मी तुम्हाला खचित खचित सांगतो, तुम्ही माझ्या नावाने पित्याजवळ जे काही मागाल ते तो तुम्हाला देईल. आतापर्यंत तुम्ही माझ्या नावाने काहीही मागितले नाही. मागा, म्हणजे तुम्हाला मिळेल, यासाठी की तुमचा आनंद पूर्ण व्हावा.”

नवा करार आपल्याला कधीही दुसऱ्या कोणाच्या माध्यमातून जाण्यास सांगत नाही:

१ तीमथ्य २:५:

“कारण देव एक आहे, आणि देव व मनुष्य यांच्यात मध्यस्थ एकच आहे, तो मनुष्य ख्रिस्त येशू आहे.”

आणि तो आपल्याला सांगतो की देवासमोर आपल्यासाठी कोण प्रार्थना करत आहे. खुद्द येशू:

इब्री लोकांस पत्र ७:२५:

“म्हणून जे त्याच्याद्वारे देवाकडे येतात त्यांना तो पूर्णपणे तारण्यास समर्थ आहे, कारण त्यांच्यासाठी मध्यस्थी करण्यासाठी तो सदैव जिवंत आहे.”

आणि पवित्र आत्मा: “आत्मा स्वतःच आपल्यासाठी मध्यस्थी करतो” (रोमकर ८:२६).

त्यामुळे आपण थेट देवाकडे येऊ शकतो:

इब्री लोकांस पत्र ४:१६:

“म्हणून आपण धैर्याने कृपेच्या राजासनाकडे जाऊया, यासाठी की आपल्याला दया मिळावी आणि वेळेवर मदत मिळण्यासाठी कृपा मिळावी.”

प्रेषितांनी संतांना प्रार्थना केली होती का?

आता प्रेषितांनी काय केले ते पाहूया.

पौलाला आपल्या आधी होऊन गेलेल्या महान विश्वासू स्त्री-पुरुषांची माहिती होती — अब्राहाम, मोशे, दाविद, एलीया. तो अनेकदा त्यांच्याबद्दल लिहायचा. पण त्याने कधीही त्यांना प्रार्थना केली नाही, आणि त्याने कधीही कोणाला तसे करायला शिकवले नाही. त्याने देवाला प्रार्थना केली: “या कारणासाठी मी पित्यासमोर गुडघे टेकतो” (इफिसकर ३:१४). आणि त्याने विश्वासणाऱ्यांना तसेच करायला शिकवले:

फिलिप्पैकर ४:६:

“कोणत्याही गोष्टीची चिंता करू नका, तर प्रत्येक गोष्टीत प्रार्थनेने आणि विनंतीने, उपकारस्तुतीसह, तुमच्या मागण्या देवाला कळवा.”

प्रेषितांनी विश्वासू ख्रिस्ती बांधवांना मरतानाही पाहिले — अशी माणसे ज्यांना ते वैयक्तिकरित्या ओळखत होते.

आपल्या विश्वासासाठी मरण पत्करणारा स्तेफन हा पहिला ख्रिस्ती होता. तो “पवित्र आत्म्याने भरलेला” होता, आणि मरताना त्याने येशूला प्रार्थना केली (प्रेषितांची कृत्ये ७:५५, ५९). स्तेफन एक संत होता यावर कोणीही शंका घेणार नाही.

तरीही त्याच्या मृत्यूनंतर, तुम्हाला पौल — त्याच्या कोणत्याही पत्रात, किंवा त्याच्या संपूर्ण आयुष्यात — स्तेफनाला, किंवा मरण पावलेल्या कोणालाही प्रार्थना करताना दिसतो का? सुरुवातीचे चर्च त्यांच्या प्रार्थना देवाकडे नेण्यासाठी स्तेफनाला विनंती करताना तुम्हाला कधी दिसते का?

एकदाही नाही.

त्यानंतर हेरोद राजाने प्रेषित याकोबाला मारून टाकले (प्रेषितांची कृत्ये १२:२). याकोब त्या बारा जणांपैकी एक होता, येशूच्या सर्वात जवळच्या मित्रांपैकी एक. थोड्याच वेळात, हेरोदने पेत्रालाही अटक केली, आणि आता पुढचा क्रमांक पेत्राचा असेल असे वाटत होते (प्रेषितांची कृत्ये १२:३-४). स्वर्गातील एखाद्या संताला मदतीसाठी हाक मारण्याची जर कधी योग्य वेळ असेल, तर ती हीच होती. तर मग सुरुवातीच्या चर्चने काय केले?

प्रेषितांची कृत्ये १२:५:

“म्हणून पेत्राला तुरुंगात ठेवण्यात आले होते, पण त्याच्यासाठी चर्चकडून देवाला सतत प्रार्थना केली जात होती.”

ते पेत्राच्या जीवनासाठी प्रार्थना करत होते — आणि त्यांनी याकोबाला नाही, स्तेफनाला नाही, तर देवाला प्रार्थना केली. त्याच रात्री, देवाने एका देवदूताला पाठवले ज्याने पेत्राला तुरुंगातून बाहेर काढले (प्रेषितांची कृत्ये १२:७-१०).

बायबलमध्ये, “संत” या शब्दाचा अर्थ मरण पावलेल्या लोकांचा एखादा विशेष गट असा होत नाही. त्याचा अर्थ प्रत्येक विश्वास ठेवणारा असा होतो. पौलाने जिवंत ख्रिस्ती लोकांना असे लिहिले, “ख्रिस्त येशू मधील जे सर्व संत फिलीप्पै येथे आहेत त्यांना” (फिलिप्पैकर १:१).

एका जिवंत व्यक्तीने मरण पावलेल्या व्यक्तीला प्रार्थना केल्याचे संपूर्ण बायबलमध्ये एकही उदाहरण नाही. देवाकडे जाण्याचा मार्ग येशूद्वारे आधीच खुला आहे.

संताची प्रार्थना केल्यानंतर काही लोक बरे का होतात?

अनेक लोक विचारतात असा आणखी एक प्रश्न आहे. जर संतांना, मूर्तींना, किंवा मंदिरांमध्ये प्रार्थना करणे हे बायबल शिकवत नसेल, तर तसे करणारे काही लोक तरीही बरे का होतात?

पवित्र शास्त्र नेहमी देवालाच बरे करणारा म्हणून सादर करते. देव म्हणतो, “मी परमेश्वर तुम्हाला बरे करणारा आहे” (निर्गम १५:२६), आणि दाविदाने लिहिले:

स्तोत्रसंहिता १०३:२-३:

“हे माझ्या जिवा, परमेश्वराचा धन्यवाद कर, आणि त्याचे सर्व उपकार विसरू नकोस: जो तुझ्या सर्व पापांची क्षमा करतो, जो तुझे सर्व रोग बरे करतो,”

प्रत्येक खरे आरोग्य ही एक चांगली देणगी आहे, आणि “प्रत्येक चांगली देणगी आणि प्रत्येक परिपूर्ण देणगी वरून येते” (याकोब १:१७).

आणि देव सर्वांसाठी दयाळू आहे, अगदी चर्चच्या बाहेर असलेल्या लोकांसाठीही:

स्तोत्रसंहिता १४५:९:

“परमेश्वर सर्वांसाठी चांगला आहे, आणि त्याची कोमल दया त्याच्या सर्व कृतींवर आहे.”

येशूने अशा अनेकांना बरे केले जे अजून त्याला ओळखत नव्हते. बेथेसडाच्या माणसाला येशू कोण होता हेही माहीत नव्हते (योहान ५:१३). नाईन येथील विधवेने कोणतीही मदत मागितली नव्हती (लूक ७:१३-१५). मलख येशूला अटक करण्यासाठी जमावासोबत आला होता, आणि येशूने त्याचा कान बरा केला (लूक २२:५१). नामान हा इतर देवांची पूजा करणारा एका विदेशी सैन्याचा सेनापती होता (२ राजे ५), आणि तो शताधिपती परकीय फौजेतील एक अधिकारी होता (मत्तय ८:५-१३).

तर मग संताला किंवा मंदिरात प्रार्थना करणाऱ्या व्यक्तीला देव का बरे करत असेल? बायबल याचे एकच उत्तर देत नाही, पण ते आपल्याला देव कशा प्रकारे कार्य करतो हे दाखवते.

देवाची दया. “त्याला त्यांची दया आली, आणि त्याने त्यांच्या आजारी लोकांना बरे केले” (मत्तय १४:१४). आणि देवाची दया त्याच्या लोकांद्वारे कार्य करते. एखाद्याने त्या व्यक्तीला चर्चमध्ये किंवा सभेत पाहिले असेल, किंवा त्यांच्या गरजेबद्दल ऐकले असेल, आणि त्यांचे हृदय इतके द्रवले असेल की त्यांनी त्यांच्यासाठी मनापासून प्रार्थना केली असेल.

दुसऱ्या कोणाची प्रार्थना. एका पक्षाघाती माणसाला बरे करण्यात आले “जेव्हा येशूने त्यांचा विश्वास पाहिला” — त्याच्या मित्रांचा विश्वास (मार्क २:५). त्यांच्या कुटुंबाने त्यांच्यासाठी प्रार्थना केली असेल, किंवा त्यांच्या संपूर्ण चर्चने, त्यांना माहीतही नसताना.

देवाकडे जाणारा विश्वास. “तुझ्या विश्वासाने तुला बरे केले आहे” (मार्क ५:३४). संताला किंवा देवदूताला प्रार्थना करत असतानाही, एखादी व्यक्ती देवच बरे करतो यावर विश्वास ठेवत असू शकते. तो विश्वास देवाचे वचन ऐकल्याने आला होता — “विश्वास हा ऐकण्याने, आणि ऐकणे हे देवाच्या वचनाद्वारे होते” (रोमकर १०:१७) — आणि देवाने त्याचा सन्मान केला.

देवाच्या गौरवासाठी. “देवाचे कार्य याच्यामध्ये प्रगट व्हावे म्हणून” (योहान ९:३). काही वेळा बरे होणे माणसांसाठी अशक्य असते, पण “देवासमोर काहीही अशक्य नाही” (लूक १:३७). जेव्हा दुसरे कोणीही जे करू शकत नाही ते देव करतो, तेव्हा तो गौरव देवाचा असतो, जरी लोक त्यासाठी एखाद्या संताचे आभार मानत असले तरी.

एखाद्याच्या बरे होण्यामागील संपूर्ण कहाणी आपल्याला सहसा माहीत नसते. म्हणूनच अशा प्रश्नांमुळे आपण डळमळू नये. देवाची दया आपण कधीकधी विचार करतो तशी मर्यादित नाही.

आणि देव एकाला का बरे करतो आणि दुसऱ्याला का नाही, हे आपल्याला नेहमीच समजत नाही. त्याचे मार्ग आपल्या मार्गांपेक्षा उंच आहेत:

यशया ५५:८-९:

“‘कारण माझे विचार तुमचे विचार नाहीत, किंवा तुमचे मार्ग माझे मार्ग नाहीत,’ परमेश्वर म्हणतो. ‘कारण जसे आकाश पृथ्वीपेक्षा उंच आहे, तसे माझे मार्ग तुमच्या मार्गांपेक्षा, आणि माझे विचार तुमच्या विचारांपेक्षा उंच आहेत.'”

रोमकर ९:१५-१६:

“कारण तो मोशेला म्हणतो, ‘ज्यावर मी दया करीन, त्याच्यावर मी दया करीन, आणि ज्याचा मी कळवळा येईन, त्याचा मला कळवळा येईल.’ म्हणून हे इच्छिणाऱ्यावर नाही, किंवा धावणाऱ्यावर नाही, तर दया करणाऱ्या देवावर अवलंबून आहे.”

गौरव कोणाला मिळतो?

एखादी व्यक्ती बरी झाली म्हणजे त्या संताने, मूर्तीने किंवा मंदिराने त्यांना बरे केले, किंवा काहीही मदत केली हे सिद्ध होत नाही. ते सिद्ध करते की देव दयाळू आहे.

पण प्रत्येक चमत्कार देवाकडून येत नाही. जसे आपण “सर्वच चमत्कार देवाकडून नसतात” यामध्ये पाहिले, सैतानही “चिन्हे, आणि खोटे चमत्कार” करू शकतो (२ थेस्सलनीकर २:९). त्यामुळे आपण एखादा चमत्कार आपल्याला कुठे घेऊन जातो हे पाहतो: देवाकडे, की त्याच्यापासून दूर.

खरे आरोग्य लोकांना देवाचा गौरव करण्यास प्रवृत्त करते. जेव्हा नामान बरा झाला, तेव्हा तो एलीशाकडे परत गेला आणि म्हणाला, “खरंच, आता मला माहीत झाले आहे की इस्राएल सोडून संपूर्ण पृथ्वीवर दुसरा कोणीही देव नाही” (२ राजे ५:१५). जेव्हा दहा कुष्ठरोगी बरे झाले, तेव्हा फक्त एकच येशूचे आभार मानायला परत आला, आणि येशूने विचारले:

लूक १७:१७-१८:

“दहा जण शुद्ध झाले नाहीत का? मग बाकीचे नऊ कुठे आहेत? देवाला गौरव देण्यासाठी या विदेशी माणसाशिवाय दुसरा कोणी परत आला नाही का?”

फक्त देवालाच प्रार्थना करा

बायबलमधील देवाच्या लोकांनी फक्त देवालाच प्रार्थना केली — त्यांच्या आधी होऊन गेलेल्या संतांना नाही, देवदूतांना नाही, मृतांना नाही, आणि मूर्तींनाही नाही.

जेव्हा देव बरे करतो किंवा मदत करतो — अगदी अशा व्यक्तीलाही जी अद्याप त्याला ओळखत नाही — तेव्हा तो गौरव त्याचा असतो, एखाद्या मूर्तीचा, मंदिराचा, किंवा संताचा नाही.

त्यामुळे तुमच्या प्रार्थना पोहोचवण्यासाठी तुम्हाला दुसऱ्या कोणाचीही गरज नाही. तुम्हाला जे हवे आहे ते थेट येशूद्वारे त्याच्याकडे घेऊन जा.

वचनांचे स्रोत (इंग्रजी भाषांतरे):
NKJV (New King James Version): निर्गम १५:२६, २०:५; २ राजे २:९, ५:१५, १८:४; स्तोत्रसंहिता ९१:११, १०३:२-३, १४५:९; यशया ८:१९, ५५:८-९; मत्तय ६:९, १४:१४, १८:१०; मार्क २:५, ५:३०, ५:३४; लूक १:३७, १:४२, १:४८, ११:२७-२८, १६:२९, १७:१७-१८, २०:३७-३८; योहान २:५, ९:३, १५:४, १५:७, १६:२३-२४; प्रेषितांची कृत्ये ७:५५, १०:२६, १२:५, १९:११-१२; रोमकर ८:२६, ९:१५-१६, १०:१७; इफिसकर ३:१४; फिलिप्पैकर १:१, ४:६; कलस्सैकर २:१८-१९; १ थेस्सलनीकर ५:२५; २ थेस्सलनीकर २:९; १ तीमथ्य २:५; इब्री १:१४, ४:१६, ७:२५, ११:४, १२:१-२; याकोब १:१७, ५:१६, ५:१७-१८; प्रकटीकरण ५:८, ८:३-४, २२:८-९
NABRE (New American Bible, Revised Edition): टोबीट १२:१२, १२:१७; २ मॅकबीज १५:१४, १५:२१, १५:२३

शेवटचं अद्ययावत 11 नोव्हेंबर 2026

Spread the Word of God

No responses yet

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Comments are reviewed before they appear on the website. Thank you for sharing your thoughts!