हा आवाज देवाचा आहे, तुमचा स्वतःचा, की सैतानाचा?

टीप: या लेखातील बायबलची वचने इंग्रजी बायबल भाषांतरांवरून मराठीत अनुवादित केली आहेत. त्यामुळे तुमच्या मराठी बायबलमधील शब्दरचना थोडी वेगळी असू शकते, पण अर्थ तोच आहे. कोणते वचन कोणत्या इंग्रजी भाषांतरातून घेतले आहे, हे लेखाच्या शेवटी दिले आहे.

“देवाने मला तिच्याशी लग्न करायला सांगितले.”

“देवाने मला ती नोकरी स्वीकारायला सांगितली.”

“देवाने मला ते घर घ्यायला सांगितले.”

तुम्ही बहुधा लोकांना असे बोलताना ऐकले असेल. तुम्ही स्वतःही असे म्हटले असेल. आणि या प्रवासात कधीतरी, तुम्ही त्यापैकी एखादा निर्णय चुकीचा ठरताना पाहिला असेल आणि विचार केला असेल की नक्की काय झाले.

ते देव बोलत होते का? त्या व्यक्तीने ऐकण्यात चूक केली का? किंवा ते फक्त त्या व्यक्तीचे स्वतःचे विचार होते, ज्यांना एखादी गोष्ट इतकी हवी होती की ती त्यांना देवाचा आवाज वाटू लागली?

आपल्या आत उत्तर शोधण्यापूर्वी, देवाने प्रत्यक्षात लोकांशी कसे संवाद साधला आहे हे पाहणे अधिक योग्य ठरेल.

बायबलमध्ये अशी उदाहरणे शोधा जिथे देवाने एखाद्याला मार्गदर्शन करण्यासाठी संवाद साधला आहे. मग त्याची तुलना लोक जेव्हा “देवाने मला काहीतरी सांगितले” असे म्हणतात, तेव्हा त्यांना जे म्हणायचे असते त्याच्याशी करा.

ते सारखे नाहीत. ते जवळजवळ एकमेकांच्या विरुद्ध आहेत.

देवाने संवाद साधण्याच्या पद्धती

देवाचा आवाज कसा ओळखावा हे विचारण्यापूर्वी, त्याने प्रत्यक्षात कसे बोलले आहे हे पाहणे फायदेशीर ठरते.

खाली दिलेली यादी पूर्ण नाही. ही फक्त काही उदाहरणे आहेत, जेणेकरून तुम्ही ती स्वतः शोधू शकाल.

तो थेट बोलला. नोहाशी तारवाबद्दल (ark), तेही त्याच्या मोजमापांसह (उत्पत्ती ६:१४-१६). अब्रामशी, त्याला त्याचा देश सोडण्यास सांगून (उत्पत्ती १२:१). मोशेशी एका जळत्या झुडपातून (निर्गम ३:४). आणि एकदा सिनाय पर्वतावर संपूर्ण राष्ट्राशी, मोठ्याने, ज्यानंतर लोकांनी त्याला विनंती केली की त्यांच्याशी पुन्हा तसे बोलू नये (निर्गम २०:१९).

त्याने देवदूत पाठवले. मरीयेकडे, तिला सांगून की तिला एक पुत्र होईल (लूक १:२६-३१). हागरेकडे, वाळवंटात एकटी असताना (उत्पत्ती १६:७). गिदोनाकडे द्राक्षकुंडात (शास्ते ६:१२). कर्नेल्याकडे, त्याला माणसे कुठे पाठवायची हे सांगून (प्रेषितांची कृत्ये १०:३).

त्याने स्वप्नांचा वापर केला. बेथेलमध्ये याकोब (उत्पत्ती २८:१२). गिबोनमध्ये शलमोन (१ राजे ३:५). मरीयेचा पती योसेफ, चार वेळा, प्रत्येक वेळी बालकाचे रक्षण करण्याबद्दल (मत्तय १:२०; २:१३).

त्याने दृष्टांत (visions) वापरले. नदीजवळ यहेज्केल (यहेज्केल १:१). हनन्या, ज्याला एका रस्त्याचे आणि एका माणसाचे नाव देण्यात आले (प्रेषितांची कृत्ये ९:१०-११). छतावर पेत्र (प्रेषितांची कृत्ये १०:९-१६).

तो संदेष्ट्यांद्वारे (prophets) इतरांशी बोलला. नाथान दाविदाशी (२ शमुवेल १२:७). यशया हिज्कीयाशी (२ राजे २०:१). अगाबस पौलाशी (प्रेषितांची कृत्ये २१:११).

त्याने कधीकधी याजकाद्वारे (priest) उत्तरे दिली. महायाजकाकडे उरीम (Urim) नावाचे काहीतरी होते, ज्याचा वापर देवाला प्रश्न विचारण्यासाठी केला जात असे (गणना २७:२१). बायबल स्पष्ट करत नाही की उरीम नक्की कसे दिसत होते किंवा त्याने उत्तर कसे दिले. दाविदाने त्याचा एकापेक्षा जास्त वेळा वापर केला (१ शमुवेल २३:९-१२; ३०:७-८).

तो त्याच्या आत्म्याद्वारे बोलला. अंत्युखियातील एका चर्चशी, जेव्हा ते उपासना करत होते (प्रेषितांची कृत्ये १३:२). रस्त्यावर फिलिप्पाशी (प्रेषितांची कृत्ये ८:२९). आणि कधीकधी एखाद्याला थांबवून. पौलाने दोनदा एका प्रदेशात जाण्याचा प्रयत्न केला आणि आत्म्याने त्याला परवानगी दिली नाही (प्रेषितांची कृत्ये १६:६-७).

त्याने लोकांच्या मनात काहीतरी टाकले. नहेम्या त्याचे वर्णन अगदी सोप्या शब्दांत करतो: “यरुशलेमेसाठी माझ्या देवाने माझ्या मनात जे करायला घातले होते” (नहेम्या २:१२).

तो त्याच्या पुत्राद्वारे बोलला.

इब्री लोकांस पत्र १:१-२:

“देवाने पूर्वी संदेष्ट्यांच्या द्वारे आपल्या पूर्वजांशी अनेक वेळा व अनेक प्रकारे भाषण केल्यावर, या शेवटल्या दिवसांत त्याने पुत्राच्या द्वारे आपल्याशी भाषण केले आहे.”

देव पूर्वी अनेक मार्गांनी बोलला. पण आता तो त्याच्या पुत्राद्वारे बोलला आहे.

आणि त्याने ते लिहून ठेवले.

२ तीमथ्य ३:१६-१७:

“संपूर्ण पवित्र शास्त्र परमेश्वरप्रेरित (God-breathed) आहे; आणि ते शिकवणुकीसाठी, निषेध करण्यासाठी (rebuking), सुधारणुकीसाठी आणि नीतिमत्त्वाचे शिक्षण देण्यासाठी उपयोगी आहे; यासाठी की, देवाचा माणूस पूर्णपणे तयार व्हावा आणि प्रत्येक चांगल्या कामासाठी सज्ज असावा.”

हे सर्व. केवळ तेच भाग नाहीत जिथे देव स्वतः (first person) बोलतो, तर इतिहास, गाणी, पत्रे आणि नीतिसूत्रे (proverbs) देखील. हे सर्व देवाकडून आले आहे, आणि या अध्यायात ज्या प्रकारच्या निर्णयांबद्दल आपण बोलत आहोत, त्या सर्वांसाठी ते उपयुक्त आहे.

तर आज आपल्याकडे काय आहे?

आपल्याकडे आपल्या आत त्याचा आत्मा आहे, आपल्या हातात त्याचे वचन आहे, आणि आपल्यासोबत चालण्यासाठी, आपल्याला सल्ला देण्यासाठी आणि आपल्याला समजून घेण्यास मदत करण्यासाठी इतर ख्रिस्ती भावंडे आहेत.

देवाचा आवाज खरोखर कसा वाटतो

सर्वात स्पष्ट चाचणीने (test) सुरुवात करा, आणि ती लागू करण्यासाठी फक्त दहा सेकंद लागतात.

नोहाला कोरड्या जमिनीवर एक बोट बांधायला सांगितले होते (उत्पत्ती ६:१४).

अब्रामला त्याचा देश, त्याचे लोक आणि त्याच्या बापाचे घर सोडून, नंतर दाखवल्या जाणाऱ्या देशात जाण्यास सांगितले होते (उत्पत्ती १२:१).

मोशेला तो ज्या देशातून पळून आला होता तिथे परत जाण्यास आणि राजाचा सामना करण्यास सांगितले होते (निर्गम ३:१०).

यिर्मयाला अशा राष्ट्राशी बोलण्यास सांगितले होते जे त्याचे ऐकणार नव्हते (यिर्मया १:५-७).

योनाला निनवेला जाण्यास सांगितले होते (योना १:२).

हनन्याला ख्रिस्ती लोकांना अटक करणाऱ्या माणसाकडे जाऊन त्याच्यावर हात ठेवण्यास सांगितले होते (प्रेषितांची कृत्ये ९:११).

फिलिप्पाला एक यशस्वी सेवाकार्य सोडून वाळवंटातील रस्त्याने जाण्यास सांगितले होते (प्रेषितांची कृत्ये ८:२६).

पेत्राला तो ज्याला अशुद्ध मानत असे ते खाण्यास आणि नंतर एका विदेशी माणसाच्या घरात प्रवेश करण्यास सांगितले होते (प्रेषितांची कृत्ये १०:१३-२०).

पौलाने एका माणसाला त्याला मासेदोनियात येण्याची विनंती करताना पाहिले (प्रेषितांची कृत्ये १६:९).

आता ती यादी पुन्हा एकदा पाहा.

त्यापैकी एकही उदाहरण असे नाही जिथे देव फक्त त्या व्यक्तीने आधीच ठरवलेल्या गोष्टीला संमती (approving) देत आहे.

त्या सर्व स्पष्ट सूचना आहेत. तिथे जा. हे बोल. हे कर.

आणि त्यापैकी अनेकांनी वाद घातला.

मोशेने एका संपूर्ण अध्यायात त्यातून बाहेर पडण्याचा प्रयत्न केला. यिर्मया म्हणाला की तो खूप लहान आहे. योनाने विरुद्ध दिशेचे तिकीट काढले. हनन्याने विरोध केला:

प्रेषितांची कृत्ये ९:१३-१४:

“प्रभूजी, या माणसाने यरुशलेमेतल्या तुझ्या पवित्र जनांचे किती मोठे नुकसान केले आहे, हे मी अनेकांकडून ऐकले आहे. आणि जे तुझे नाव घेतात त्या सर्वांना बांधून नेण्याचा अधिकार त्याला मुख्य याजकांकडून मिळाला आहे.”

आता आपण सामान्यतः हे वाक्य कसे वापरतो याच्याशी त्याची तुलना करा.

देवाने मला तिच्याशी लग्न करायला सांगितले. देवाने मला ती नोकरी घ्यायला सांगितली. देवाने मला राहायला जायला सांगितले.

हा फरक लक्षात घेण्यासारखा आहे. या प्रकरणांमध्ये, व्यक्ती अनेकदा असा निर्णय सांगत असते जो तिला आधीपासूनच घ्यायचा असतो आणि ती त्याला देवाने सांगितलेली गोष्ट मानते.

आपल्या स्वतःच्या इच्छा अनेकदा आपण जे आधीच ठरवले आहे त्याला संमती देतात. जेव्हा बायबल देवाने एखाद्याला दिशा दिल्याची नोंद करते, तेव्हा ते त्याच्या मोठ्या उद्देशाशी जोडलेले असते. देव फक्त त्यांच्या इच्छा पूर्ण करण्यास संमती देत नाही.

ही पहिली चाचणी आहे, आणि इतर कोणत्याही गोष्टीपूर्वी ती लागू करणे महत्त्वाचे आहे.

याचा अर्थ असा नाही की एखादी गोष्ट हवी असणे चुकीचे आहे. देव त्याच्या मुलांना चांगल्या गोष्टी देतो, आणि तसे तो स्पष्टपणे सांगतो. पण जर तुम्हाला मिळणारा प्रत्येक संदेश तुम्ही आधीच ज्याची आशा करत होतात त्याच्याशी मिळताजुळता असेल, तर हे नक्कीच लक्षात घेण्यासारखे आहे.

देव पुढचे पाऊल सांगतो, संपूर्ण योजना नाही

ही दुसरी चाचणी आहे, आणि ती आपल्यापैकी बहुतेकांना अडकवते.

देवाने प्रत्यक्षात कशा सूचना दिल्या ते वाचा.

प्रेषितांची कृत्ये ९:११:

“ऊठ आणि ‘सरळ’ नावाच्या रस्त्यावर जा, आणि यहुदाच्या घरात ‘तार्सीचा शौला’ नावाच्या माणसाचा शोध कर, कारण पाहा, तो प्रार्थना करत आहे.”

एक रस्ता. एक घर. एक नाव. आणि तो माणूस त्या क्षणी काय करत होता हे सांगितले.

प्रेषितांची कृत्ये ८:२६:

“ऊठ आणि दक्षिणेकडे, यरुशलेमेहून गाझाला जाणाऱ्या रस्त्याने जा — तो रस्ता वाळवंटातून जातो.”

प्रेषितांची कृत्ये १०:१९-२०:

“पेत्रा, पाहा, तीन माणसे तुझा शोध करत आहेत. तर ऊठ आणि खाली जा.”

यापैकी प्रत्येक उदाहरण व्यक्तीला काहीतरी विशिष्ट सांगते ज्यावर ते लगेच कृती करू शकतात. एका रस्त्यावर चालत जा. खाली जा. रथाजवळ जा.

आणि या सर्वांचा शेवट काय असेल, ते स्पष्ट केलेले नाही.

जेव्हा देवाने अब्रामला बोलावले, तेव्हा तो कुठे जात आहे हे त्याला सांगितले नाही:

उत्पत्ती १२:१:

“तू आपला देश, आपले लोक आणि आपल्या बापाचे घर सोडून जो देश मी तुला दाखवीन तिथे जा.”

जो देश मी तुला दाखवीन. इब्री लोकांस पत्र हे अगदी स्पष्टपणे सांगते: तो “कुठे जात आहे हे माहीत नसतानाही गेला” (इब्री ११:८).

जेव्हा येशूने पौलाला दिमिष्काच्या रस्त्यावर थांबवले, तेव्हा त्याने त्याला एकच सूचना दिली आणि बाकी सर्व लपवून ठेवले:

प्रेषितांची कृत्ये ९:६:

“परंतु ऊठ आणि शहरात जा, म्हणजे तू काय करावे हे तुला सांगितले जाईल.”

शहरात जा. एवढेच. काम नंतर आले.

आता आपण जे ऐकले आहे त्याचे आपण सामान्यतः कसे वर्णन करतो याच्याशी तुलना करा.

देवाने मला सांगितले की तीच माझ्यासाठी योग्य आहे. देवाने मला सांगितले की हा व्यवसाय यशस्वी होईल. देवाने मला सांगितले की मी एक दिवस पूर्णवेळ सेवेत (ministry) असेन.

या सर्व गोष्टी काय आहेत याकडे लक्ष द्या. हे सर्व शेवट (endings) आहेत.

बायबल अनेकदा वेगळ्या प्रकारे काम करते. अब्रामला गंतव्यस्थान (destination) माहीत नसतानाही दिशा मिळाली. पौलाला शहरात जाण्यास आणि पुढील सूचनांची वाट पाहण्यास सांगितले. देवाने कधीकधी लोकांना संपूर्ण योजना न दाखवता फक्त पुढचे पाऊल सांगितले.

आणि जेव्हा कोणी म्हणते की देवाने विशेषतः त्यांना ही व्यक्ती, ही नोकरी, हा व्यवसाय किंवा हा बदल सांगितला आहे, तेव्हा आणखी एक प्रश्न विचारण्यासारखा आहे.

हेच का? हा विशिष्ट निर्णय देव जे काही करत आहे त्याच्याशी कसा जोडला जातो?

याचा अर्थ आपल्याला नेहमीच उत्तर माहीत असेल असा होत नाही. पण आपण एखाद्या वैयक्तिक निवडीला देवाचे विशिष्ट मार्गदर्शन (direction) म्हणण्यापूर्वी हे विचारणे योग्य आहे.

हा कोणताही परिपूर्ण नियम नाही. पौलाला दिमिष्काच्या रस्त्यावर त्याच्या भविष्याबद्दल खूप काही सांगण्यात आले होते (प्रेषितांची कृत्ये ९:१५). पण आपण स्वतःची तपासणी (test) करावी इतके हे सामान्य आहे.

दाविदाच्या आयुष्यातील एक लहानसा तपशील याच मुद्द्यावर दुसऱ्या बाजूने प्रकाश टाकतो.

पलेष्टी (Philistines) लोकांनी हल्ला केला, आणि दाविदाने देवाला विचारले की त्यांच्याविरुद्ध जावे का. उत्तर ‘हो’ असे होते, आणि तो जिंकला (२ शमुवेल ५:१९).

मग ते पुन्हा त्याच खोऱ्यात परत आले. दाविदाने पुन्हा विचारले. आणि या वेळी:

२ शमुवेल ५:२३:

“तेव्हा दाविदाने परमेश्वराला विचारले, आणि त्याने उत्तर दिले, ‘सरळ त्यांच्यावर जाऊ नकोस, तर त्यांच्या पाठीमागून वळसा घालून (circle around) जा आणि तुतीच्या झाडांसमोरून त्यांच्यावर हल्ला कर.'”

तोच शत्रू. तेच ठिकाण. वेगळी सूचना.

दाविदाने असे गृहीत धरले नाही की मागच्या वेळचे उत्तर अजूनही लागू होते. त्याने पुन्हा विचारले, आणि त्याने असे केले हे चांगलेच झाले.

येथे लक्षात घेण्यासारखा एक फरक आहे, कारण नंतर या अध्यायात आपण अशा माणसाला भेटू ज्याने दोनदा विचारले आणि तसे करायला नको होते.

दाविद एका नवीन परिस्थितीला सामोरे जात होता. तोच शत्रू परत आला होता, पण तो एक वेगळा दिवस होता आणि एक वेगळी लढाई होती, आणि देव काय इच्छितो हे आपल्याला आधीच माहीत आहे असे त्याने गृहीत धरले नाही. तो एका नवीन गोष्टीबद्दल विचारत होता.

नवीन परिस्थितीबद्दल पुन्हा विचारणे हे शहाणपणाचे आहे. पण त्याच प्रश्नाबद्दल वेगळ्या उत्तराची आशा करून पुन्हा विचारणे हे पूर्णपणे वेगळे आहे.

जर तुम्हाला वाटत असेल की देव तुमच्याशी बोलला आहे, तर हा एक रास्त प्रश्न आहे: त्याने तुम्हाला नक्की काय करायला सांगितले?

जर याचे कोणतेही उत्तर नसेल, तर तुम्ही कदाचित एका सूचनेपेक्षा (instruction) आशेवर (hope) धरून असाल. आणि हे कोणतेही अपयश (failure) नाही. याचा अर्थ सहसा असा होतो की हा निर्णय तुमच्यावर सोडण्यात आला आहे, जो देवाने आधीच दिलेले शहाणपण आणि बायबलचा वापर करून तुम्हाला घ्यायचा आहे.

देव त्याच्या कार्याबद्दल बोलतो

आपण ज्या यादीपासून सुरुवात केली त्यात एक नमुना (pattern) आहे जो सहज दुर्लक्षित होऊ शकतो.

नोहा, अब्राम, मोशे, यिर्मया, योना, हनन्या, फिलिप्प, पेत्र आणि पौल. त्यांच्या कथा जगात देव काय करत होता त्याच्याशी जोडलेल्या आहेत. पुरापूर्वी एक तारू. एका कुटुंबातून येणारे एक राष्ट्र. मिसरमधून (Egypt) बाहेर काढले जाणारे लोक. विदेशी लोकांपर्यंत नेली जाणारी सुवार्ता.

अगदी वैयक्तिक वाटणारी उदाहरणे देखील मोठ्या गोष्टीशी जोडलेली आहेत.

होशेय हा अश्शूरच्या हल्ल्यापूर्वीच्या (Assyria) काळात इस्राएलच्या उत्तरेकडील राज्यासाठी एक संदेष्टा (prophet) होता. इस्राएल देवापासून दूर गेले होते आणि इतर देवांची पूजा करत होते. देवाने होशेयला कोणाशी लग्न करायचे हे सांगितले, पण त्याचे कारण केवळ होशेयच्या वैयक्तिक आयुष्यापुरते मर्यादित नव्हते. त्याचे लग्न इस्राएलच्या देवाप्रती असलेल्या अविश्वासूपणाचे (unfaithfulness) एक चित्र बनणार होते.

होशेय १:२:

“जा, एका वेश्येची पत्नी करून घे आणि तिच्यापासून मुले जन्माला घाल, कारण जशी एक व्यभिचारी पत्नी असते, तसा हा देश परमेश्वराशी अविश्वासू झाला आहे.”

देव होशेयच्या स्वतःच्या लग्नाद्वारे इस्राएलला दाखवत होता की त्यांचे त्याच्याशी असलेले नाते कसे झाले आहे.

देव केवळ होशेयला सांगत नव्हता की, तू या स्त्रीशी लग्न केले पाहिजेस. त्याचे वैयक्तिक आयुष्य इस्राएलला देवाने दिलेल्या संदेशाचा एक भाग म्हणून वापरले जात होते.

योसेफाचे उदाहरण वेगळे दिसते. देवाने त्याला मरीयेला आपली पत्नी म्हणून स्वीकारण्यास सांगितले:

मत्तय १:२०:

“दाविदाचा पुत्र योसेफ, तू आपली पत्नी मरीया हिला घरी आणायला घाबरू नकोस, कारण तिच्या ठायी जे गर्भ राहिले आहे ते पवित्र आत्म्यापासून आहे.”

पण योसेफ देवाला विचारत नव्हता की मरीया त्याच्यासाठी योग्य आहे की नाही. त्याचा तिच्याशी आधीच साखरपुडा झाला होता. जेव्हा त्याला समजले की ती गरोदर आहे, तेव्हा त्याने तिला शांतपणे सोडचिठ्ठी देण्याचे ठरवले होते.

देवाने यात हस्तक्षेप (intervened) केला कारण योसेफ अशा एका गोष्टीच्या आधारावर निर्णय घेणार होता जी त्याला अजून समजली नव्हती. देवाने योसेफाला सांगितले की काय घडत आहे आणि त्याने काय करावे.

हे “मला तीव्रपणे वाटत होते की तीच व्यक्ती आहे जिच्याशी देवाला मी लग्न करावे असे वाटते” असे म्हणण्यापेक्षा खूप वेगळे आहे.

याचा अर्थ असा नाही की देवाला आपल्या आयुष्याबद्दल काही वाटत नाही. त्याने वाळवंटात हागरेची काळजी घेतली. जेव्हा एलीया थकला होता तेव्हा त्याने त्याला खायला दिले. जेव्हा काहीतरी असामान्य घडत होते तेव्हा त्याने योसेफाला विशिष्ट सूचना दिल्या.

पण बायबल असे दाखवत नाही की देव आपल्या प्रत्येक सामान्य पसंतीसाठी (preference) अलौकिक सूचना देतो.

कधीकधी देव विशिष्ट आज्ञा देतो.

कधीकधी तो एक मर्यादा (boundary) देतो आणि त्या मर्यादेत निवड करण्याचे स्वातंत्र्य आपल्याला देतो. बायबल आपल्याला प्रामाणिकपणे काम करण्यास आणि आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह (provide) करण्यास सांगते. ते आपल्याला कोणती नोकरी करावी हे सांगत नाही.

आणि कधीकधी आपण त्याने आधीच दिलेले शहाणपण आणि बायबलचा वापर करून योग्य निर्णय घ्यावा अशी अपेक्षा असते.

येशू आपल्याला आणखी एक उदाहरण देतो. एका माणसाने येशूला पैशांबद्दलच्या एका वैयक्तिक वादात (dispute) मध्येच थांबवले:

लूक १२:१३-१४:

“गुरुजी, माझ्या भावाला सांगा की त्याने माझ्याबरोबर वाटणी करावी.” येशूने उत्तर दिले, “माणसा, मला तुमच्यावर न्यायाधीश किंवा वाटणी करणारा म्हणून कोणी नेमले आहे?”

येशूने त्या माणसाचा वारशाचा वाद सोडवला नाही. त्याऐवजी, त्याने जमावाला लोभापासून (greed) सावध केले. मग त्याने त्यांना त्यांच्या आयुष्याबद्दल, ते काय खातील किंवा काय घालतील याची काळजी करू नये असे सांगितले.

त्याचा निष्कर्ष (conclusion) सोपा होता:

लूक १२:३१:

“पण त्याच्या राज्याचा शोध करा, आणि या सर्व गोष्टी तुम्हाला दिल्या जातील.”

त्या माणसाला वाटत होते की येशूने त्याचा पैशाचा प्रश्न सोडवावा. येशूने त्याला सांगितले की जास्त महत्त्वाचे काय आहे. देवाचे राज्य शोधा.

मार्थेनेही असेच काहीतरी केले. ती सर्व काही तयार करण्यात व्यस्त होती, तर तिची बहीण मरीया येशूच्या चरणांजवळ बसून त्याचे ऐकत होती. मार्था निराश झाली आणि तिने येशूला मरीयेला तिला मदत करायला सांगण्यास सांगितले.

लूक १०:४०:

“प्रभू, माझ्या बहिणीने मला एकटीलाच काम करायला सोडले आहे, याची तुला काळजी नाही का? तिला सांगा की तिने मला मदत करावी!”

येशूने मरीयेला उठून मदत करण्यास सांगितले नाही. त्याऐवजी त्याने मार्थेलाच सुधारले. त्याने तिला सांगितले की ती अनेक गोष्टींबद्दल काळजी आणि चिंता करत आहे, पण मरीयेने चांगला भाग निवडला आहे (लूक १०:४१-४२).

मार्थेला वाटत होते की येशूने हे निश्चित (confirm) करावे की तिच्या बहिणीने तिला जे योग्य वाटते तेच करावे. येशूने तिला दाखवून दिले की परिस्थितीबद्दलचा तिचा स्वतःचा निर्णय (judgment) देवाचा निर्णय असेलच असे नाही.

याकोब आणि योहानाची आई येशूकडे एका विशिष्ट विनंतीसह आली. तिला तिच्या दोन मुलांनी त्याच्या राज्यात त्याच्या शेजारी सर्वोच्च सन्मानाची स्थाने मिळवावीत असे वाटत होते.

मत्तय २०:२१:

“माझ्या या दोन मुलांना तुझ्या राज्यात एक तुझ्या उजवीकडे आणि दुसरा तुझ्या डावीकडे बसण्याची परवानगी दे.”

येशूने तिला हवी असलेली गोष्ट तशीच दिली नाही. त्याने तिला सांगितले की ती काय मागत आहे हे तिला समजत नाही. त्याने स्पष्ट केले की त्याच्या मागे जाणे म्हणजे त्याच्या दुःखसहन (suffering) आणि इतरांची सेवा करण्यात वाटा उचलणे आहे, केवळ सन्मानाचे पद मिळवणे नाही.

ही विनंती प्रतिष्ठेच्या (status) इच्छेतून आली होती, आणि येशूने तिला एका वेगळ्याच गोष्टीकडे वळवले.

पुन्हा एकदा, येशूने एखाद्याला जे हवे आहे त्याला नुसती संमती देऊन त्याला देवाचे उत्तर म्हटले नाही.

तीन वैयक्तिक विनंत्या. तीनही वेळा येशूने त्यांना हवे ते उत्तर दिले नाही.

देवाने आपल्यावर जो निर्णय सोडलेला आहे तो त्याने घ्यावा म्हणून आपण वाट पाहू शकतो. जेव्हा काहीच घडत नाही, तेव्हा आपली प्रबळ इच्छा देवाच्या आवाजासारखी वाटू शकते.

पण त्याने आपल्याला मदतीशिवाय सोडले नाही.

त्याने आपल्याला त्याचे वचन (Word), त्याचा आत्मा, शहाणपण आणि आपल्याला समजण्यास मदत करण्यासाठी इतर ख्रिस्ती भावंडे दिली आहेत. बायबल आपल्याला काही क्षेत्रांत मर्यादा (boundaries) देते आणि इतरांमध्ये निवडण्याचे स्वातंत्र्य देते.

प्रत्येक निर्णयाला स्वर्गातून आवाज येण्याची गरज नसते. कधीकधी देवाने आपल्याला स्वतः निर्णय घेण्यासाठी आवश्यक असलेले सर्व काही आधीच दिलेले असते.

देव आगीत नव्हता

या सर्वांमागे एक गृहितक (assumption) आहे. जर तो खरोखरच देव असता, तर ते निःसंशय (unmistakable) असते. ते एका शक्तीने, खात्रीने, किंवा अशा गोष्टीसह आले असते ज्याच्यावर तुम्ही वाद घालू शकत नाही.

एलीयाने नेमके हेच पाहिले होते. तो कर्मेल पर्वतावर उभा होता आणि त्याने संपूर्ण राष्ट्रासमोर स्वर्गातून अग्नी पडताना पाहिला होता. देवाने त्याला काहीतरी नेत्रदीपक (spectacular) गोष्टीतून उत्तर दिले होते. त्यामुळे जेव्हा पुन्हा तशीच काहीतरी नेत्रदीपक गोष्ट घडली, तेव्हा एलीयाने देवाने बोलावे अशी अपेक्षा करणे स्वाभाविक होते.

मग राणीने त्याला जीवे मारण्याची धमकी दिली, आणि तो पळून वाळवंटात गेला आणि त्याने देवाला मरण मागितले.

पण काय झाले ते पाहा:

१ राजे १९:११-१२:

“तेव्हा एक मोठा आणि भयंकर वारा आला ज्याने पर्वत फाडले आणि परमेश्वरासमोर खडक फोडले, पण परमेश्वर त्या वाऱ्यात नव्हता. वाऱ्यानंतर भूकंप झाला, पण परमेश्वर त्या भूकंपात नव्हता. भूकंपाच्या नंतर अग्नी आला, पण परमेश्वर त्या अग्नीत नव्हता. आणि अग्नीच्या नंतर एक मंद आणि शांत आवाज आला.”

एलीयाने देवाला यापूर्वी अग्नीतून कार्य करताना पाहिले होते. पण यावेळी, देव अग्नीत नव्हता.

त्यामुळे जर तुम्ही देव बोलत आहे हे स्वीकारण्यापूर्वी एखाद्या नेत्रदीपक गोष्टीची वाट पाहत असाल, तर एलीया ही एक उपयुक्त आठवण आहे. देवाला स्वतःला एखाद्या नाट्यमय (dramatic) गोष्टीतूनच प्रकट करावे लागत नाही.

कधीकधी आपण अशी अपेक्षा करतो की देवाने एखादी शक्तिशाली भावना, एखादा विचित्र योगायोग (coincidence), एखादे चिन्ह (sign) किंवा ज्याचे स्पष्टीकरण देता येत नाही अशा एखाद्या गोष्टीद्वारे कशावर तरी शिक्कामोर्तब (confirm) करावे.

बायबल आपल्याला असा नियम देत नाही.

देव कोणतीही नाट्यमय (spectacular) गोष्ट न घडवताही स्पष्टपणे बोलू शकतो.

आणि तो दुसरा आवाज कसा वाटतो

तर देवाचा आवाज कसा येतो हे असे असते. केवळ परवानगी (permission) नाही, तर एक जबाबदारी किंवा आज्ञा (commission). एक पूर्ण झालेले चित्र नाही, तर पुढचे पाऊल. त्याच्या स्वतःच्या कार्याशी जोडलेला, आणि नेहमीच नाट्यमय नसलेला.

आता हा दुसरा आवाज काय करतो हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे, कारण तो अनेकदा विरुद्ध दिशेने कार्य करतो.

बायबल याबद्दल मागेपुढे पाहत नाही. उत्पत्तीच्या तिसऱ्या अध्यायापासून ते बायबलच्या शेवटच्या पुस्तकापर्यंत ते आपल्याला फसवणूक (deception) कशी काम करते हे दाखवते, आणि हा नमुना आश्चर्यकारकपणे समान (consistent) आहे.

तो तुम्हाला देवाने जे सांगितले आहे त्यावर प्रश्न विचारण्यास लावेल

प्रत्येक प्रश्न धोकादायक नसतो. प्रश्न आपल्याला देवाने काय सांगितले आहे हे समजण्यास मदत करू शकतात. पण कधीकधी एखादा प्रश्न योग्य वाटतो, परंतु तो आपल्याला हळूहळू देवाने जे आधीच सांगितले आहे त्यापासून दूर नेत असतो.

मी आधीच गरिबांना मदत करत असताना मला खरोखरच दान देण्याची गरज आहे का?

जेव्हा मी घरबसल्या चर्च ऑनलाइन पाहू शकतो तेव्हा दर आठवड्याला चर्चला का जायचे?

जेव्हा देवाला आधीच माझ्या मनात काय आहे हे माहीत आहे तेव्हा याबद्दल प्रार्थना का करायची?

हे प्रश्न कदाचित रास्त वाटू शकतील. पण कधीकधी असा योग्य वाटणारा प्रश्न आपल्याला देवाने जे आधीच सांगितले आहे त्यापासून दूर नेऊ शकतो.

हे नवीन नाही.

सापाने एका प्रश्नाने सुरुवात केली:

उत्पत्ती ३:१:

“देवाने खरोखरच असे म्हटले आहे का की, तुम्ही बागेतील कोणत्याही झाडाचे फळ खाऊ नये?”

सैतानाने हवेला देवाने जे आधीच सांगितले होते त्यावर पुनर्विचार करायला लावण्यासाठी एका प्रश्नाचा वापर केला.

त्याने येशूसोबतही तेच केले:

मत्तय ४:३:

“जर तू देवाचा पुत्र आहेस, तर या धोंड्यांना भाकरी होण्यास सांग.”

मत्तय २७:४०:

“जर तू देवाचा पुत्र आहेस, तर वधस्तंभावरून खाली ये.”

नमुना पाहा. प्रश्न केवळ माहिती विचारत नव्हते. ते त्या व्यक्तीला शंकेकडे ढकलत होते.

देवाने खरोखरच असे म्हटले होते का?

जर ते खरोखर खरे असेल, तर सिद्ध का करत नाही?

प्रश्न योग्य वाटतो. पण तो तुम्हाला देवाने जे आधीच सांगितले आहे त्यापासून दूर नेण्याचा प्रयत्न करत आहे.

आणि लक्षात घ्या की त्या दोघांनी कशी उत्तरे दिली.

हवा त्या प्रश्नात अडकली. देवाने काय म्हटले होते यावर ती चर्चा करू लागली, आणि त्या संभाषणाने तिला हळूहळू त्या वचनापासून दूर नेले.

येशूने पवित्र शास्त्रातून (Scripture) उत्तर दिले आणि थांबला.

म्हणून जेव्हा तुम्हाला कोणी प्रश्न विचारतो, तेव्हा प्रश्नाला केंद्रस्थानी येऊ देऊ नका.

देवाने जे म्हटले आहे त्याकडे परत जा.

तो सत्याचा तुमच्याविरुद्ध वापर करेल

कोणीतरी तुम्हाला बायबलचे एखादे वचन दाखवेल. किंवा तुम्हाला स्वतःला एखादे मिळेल, आणि ते तुम्हाला उत्तर देत असल्याचे वाटेल.

पण एखादे वचन सत्य असू शकते, आणि तरीही त्याचा वापर करण्याची पद्धत चुकीची असू शकते.

हे देखील नवीन नाही. शुभवर्तमानात (Gospels), स्वतः सैतानाने येशूवर हा प्रयोग केला, देवाच्या संरक्षणाबद्दलचे एक वचन वापरून.

तो काय म्हणाला ते पाहा:

मत्तय ४:६:

“जर तू देवाचा पुत्र आहेस,” तो म्हणाला, “तर खाली उडी मार. कारण असे लिहिले आहे: ‘तो आपल्या देवदूतांना तुझ्याविषयी आज्ञा देईल, आणि ते तुला आपल्या हातांवर धरतील, यासाठी की तुझा पाय दगडावर आपटू नये.'”

सैतान स्तोत्रसंहिता ९१ मधील वचन वापरत होता:

स्तोत्रसंहिता ९१:११:

“कारण तो आपल्या देवदूतांना तुझ्याविषयी आज्ञा देईल की त्यांनी तुझ्या सर्व मार्गांत तुझे रक्षण करावे.”

त्याने ते वचन जवळपास तंतोतंत (exactly) वापरले. पण त्याने चार महत्त्वाचे शब्द वगळले. तुझ्या सर्व मार्गांत.

सैतान एक खरे वचन घेऊन ते अशा गोष्टीला लागू करत होता जी देवाने येशूला कधीही करायला सांगितली नव्हती. तो येशूला मंदिरावरून उडी मारण्यास आणि देवाला त्याचे रक्षण करून त्याचे वचन सिद्ध करण्यास भाग पाडण्यास सांगत होता.

येशूने दुसऱ्या एका वचनाने उत्तर दिले:

मत्तय ४:७:

“असेही लिहिले आहे: ‘तू आपला देव परमेश्वर याची परीक्षा पाहू नकोस.'”

सैतानाने जे वचन वापरले ते सत्य होते. तो ज्या पद्धतीने ते येशूकडून वापरू पाहत होता, ती चुकीची होती.

आपण नियमशास्त्र शिकवणारे (teachers of the law) आणि परुशी (Pharisees) यांच्याबाबतीतही तेच पाहतो.

त्यांनी व्यभिचारात पकडलेल्या एका स्त्रीला येशूकडे आणले आणि म्हणाले:

योहान ८:५:

“मोशेने नियमशास्त्रात आम्हाला अशी आज्ञा दिली आहे की अशा स्त्रियांना दगडमार करावा. आता तू काय म्हणतोस?”

योहान आपल्याला सांगतो की त्यांनी असे का विचारले. ते हा प्रश्न एक सापळा म्हणून वापरत होते (योहान ८:६).

ते देवाच्या नियमशास्त्राचा उल्लेख करत होते, पण ते काय बरोबर आहे हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करत नव्हते. ते येशूला अडकवण्यासाठी त्याचा वापर करत होते.

येशूने उत्तर दिले:

योहान ८:७:

“तुमच्यापैकी जो पापविरहित आहे, त्याने पहिला तिच्यावर दगड टाकावा.”

एकामागून एक, ते सर्व निघून गेले.

मग त्याने त्या स्त्रीला जाण्यास आणि तिचे पापाचे जीवन सोडण्यास सांगितले (योहान ८:११). त्याने असे म्हटले नाही की तिच्या पापाला काही महत्त्व नाही, आणि त्याने देवाच्या नियमशास्त्राला चुकीचे मानले नाही. पण त्याने त्यांना देवाच्या नियमशास्त्राचा वापर शस्त्र म्हणून करू दिला नाही.

त्यांच्याकडे पवित्र शास्त्र होते. ते त्याचा चुकीच्या हेतूसाठी वापर करत होते.

हाच तो धोका आहे. आपल्याला जे हवे आहे त्याला समर्थन (support) देणारे एखादे वचन सापडले की आपण थांबू शकत नाही. आपल्याला विचारावे लागेल की त्याच्या संदर्भात (setting) त्याचा अर्थ काय आहे, बाकीचे बायबल काय सांगते आणि देव प्रत्यक्षात आपल्याला काय करण्यास सांगत आहे.

तो तुम्हाला जे ऐकायचे आहे तेच सांगेल

धमक्या नाहीत. विचित्र संदेश नाहीत. केवळ दिलासा (reassurance), अनेकदा दयाळूपणाच्या वेशात (disguised).

सर्व धर्म मुळात सारखेच आहेत.

तो फक्त प्रसाद आहे. सगळेच घेतात. ते फक्त अन्न आहे.

ते फक्त फिरण्यासाठी आहे. आपण फक्त मंदिर पाहत आहोत.

धर्मावरून लोकांमध्ये फूट का पाडायची? आपल्याला सर्वांना शांती हवी आहे.

जर तुम्ही सहमत झालात तर काय होते ते पाहा. काहीच नाही. पण जर तुम्ही नाही म्हणालात, तर तुम्ही संकुचित विचारांचे (narrow), कठोर, किंवा तुम्ही स्वतःला सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ समजता असे वाटू शकते.

हा दबाव खरा आहे. पेत्राला स्वतःला तो जाणवला. देवाने त्याला आधीच वैयक्तिकरित्या दाखवले होते की त्याने विदेशी लोकांना अशुद्ध मानू नये:

प्रेषितांची कृत्ये १०:२८:

“पण देवाने मला दाखवून दिले आहे की मी कोणत्याही माणसाला अशुद्ध किंवा अमंगळ म्हणू नये.”

तरीही वर्षांनंतर, यरुशलेमेहून आलेल्या लोकांच्या भीतीने पेत्राने विदेशी ख्रिस्ती लोकांसोबत जेवणे सोडून दिले (गलतीकर २:११-१२).

तोच दबाव जुन्या करारातही होता. खोट्या भविष्यवाणीमधील सर्वात स्पष्ट नमुन्यांपैकी (pattern) एक म्हणजे लोकांना जे ऐकायचे होते ते त्यांना सांगणे.

यहूदा देवापासून दूर जात होता, पण काही संदेष्टे लोकांना सांगत राहिले की सर्व काही ठीक आहे. यिर्मयाने त्यांचा सामना केला:

यिर्मया ६:१४:

“ते माझ्या लोकांच्या जखमेवर वरवर मलमपट्टी करतात आणि म्हणतात, ‘शांती आहे, शांती आहे,’ जेव्हा की शांती नाहीच.”

ते लोकांना दिलासा देत होते, जेव्हा देव त्यांना त्यांच्या पापी कृतीबद्दल आणि येणाऱ्या न्यायाबद्दल (judgment) सावध करत होता.

यिर्मया दोन अध्यायांनंतर पुन्हा तेच सांगतो:

यिर्मया ८:११:

“ते माझ्या लोकांच्या जखमेवर वरवर मलमपट्टी करतात आणि म्हणतात, ‘शांती आहे, शांती आहे,’ जेव्हा की शांती नाहीच.”

यहेज्केल याच समस्येचे वर्णन करतो. काही संदेष्टे त्यांच्या स्वतःच्या कल्पनेतून (imagination) बोलत होते आणि हा संदेश देवाकडून आल्याचा दावा करत होते:

यहेज्केल १३:३:

“प्रभू परमेश्वर असे म्हणतो: जे मूर्ख संदेष्टे आपल्याच आत्म्यानुसार चालतात आणि ज्यांनी काहीच पाहिलेले नसते, त्यांना धिक्कार असो!”

मीखा आणखी एक उदाहरण देतो. इस्राएलचे नेते लाच घेत होते आणि तरीही लोकांना खात्री देत होते की सर्व काही ठीक आहे:

मीखा ३:११:

“तिचे नेते लाच घेऊन न्याय करतात, तिचे याजक पैशांसाठी शिकवतात, आणि तिचे संदेष्टे पैशांसाठी भविष्य सांगतात. तरीही ते परमेश्वराच्या आधाराची अपेक्षा करतात आणि म्हणतात, ‘परमेश्वर आपल्यामध्ये नाही का? आपल्यावर कोणतेही संकट येणार नाही.'”

हाच तो नमुना (pattern) आहे. लोक त्यांना काय ऐकायचे आहे ते सांगत होते, आणि आपण देवाच्या वतीने बोलत आहोत असा दावा करत होते.

आणि कधीकधी लोकांनी स्वतःच तशी मागणी केली.

यशया यहूदाला त्यांच्या देवाविरुद्धच्या बंडाबद्दल सावध करत होता. पण लोकांना असे संदेष्टे हवे होते जे त्यांना जे आवडेल ते सांगतील:

यशया ३०:१०:

“ते द्रष्ट्यांना म्हणतात, ‘आणखी दृष्टांत पाहू नका!’ आणि संदेष्ट्यांना म्हणतात, ‘जे योग्य आहे त्याचे दृष्टांत आम्हाला सांगू नका! आम्हाला आनंददायक गोष्टी सांगा, खोट्या गोष्टींची भविष्यवाणी करा.'”

त्यांना सत्य नको होते. त्यांना ऐकायला छान वाटेल असे काहीतरी हवे होते.

येशूने याच गोष्टीबद्दल सावध केले.

लूक ६:२६:

“जेव्हा सर्व लोक तुमची स्तुती करतील तेव्हा तुम्हाला धिक्कार असो, कारण त्यांच्या पूर्वजांनी खोट्या संदेष्ट्यांशी तसेच केले.”

खोटे संदेष्टे लोकप्रिय होते कारण लोकांना ते जे बोलतात ते आवडत असे.

येशूने याच्या उलट केले.

जेव्हा त्याची शिकवण कठीण झाली, तेव्हा त्याचे शिष्य म्हणाले:

योहान ६:६०:

“ही शिकवणूक कठीण आहे. हे कोण ऐकून घेऊ शकेल?”

त्यापैकी बरेच जण मग मागे फिरले आणि त्याच्या मागे जाण्याचे सोडून दिले (योहान ६:६६).

येशूने त्यांना टिकवून ठेवण्यासाठी आपली शिकवण सौम्य केली नाही. लोक ऐकायला तयार नसतानाही त्याने सत्य सांगितले.

सत्य हे आपल्याला किती आरामदायक (comfortable) वाटते, किंवा किती लोक त्याशी सहमत आहेत यावरून मोजले जात नाही.

पौल सावध करतो की हेच पुन्हा घडेल:

२ तीमथ्य ४:३:

“कारण अशी वेळ येईल जेव्हा लोक खऱ्या शिकवणुकीला सहन करणार नाहीत. त्याऐवजी, ते स्वतःच्या इच्छांनुसार, त्यांना जे ऐकायला आवडेल तेच सांगणाऱ्या अनेक शिक्षकांना आपल्याभोवती गोळा करतील.”

याचा क्रम (order) पाहा. इच्छा आधी येते. मग त्याच्याशी जुळणारे शिक्षक गोळा केले जातात.

जेव्हा तुम्हाला जे ऐकायचे आहे तेच सांगणाऱ्या व्यक्तीचा तुम्ही शोध घेत असता, तेव्हा हे आठवणे महत्त्वाचे ठरते.

आणि हे वैयक्तिक संदेशांच्या बाबतीतही घडू शकते.

कोणीतरी तुम्हाला सांगेल की देवाने त्यांना दाखवले आहे की तुम्ही एक महान व्यावसायिक व्हाल, किंवा वचनाचे उत्तम शिक्षक, किंवा संगीतकार व्हाल. ते तुम्हाला सांगतील की तुम्ही घर विकत घ्याल, लग्न कराल, किंवा तुम्हाला नेहमी ज्या गोष्टीची आशा होती ती मिळेल.

ते देवाच्या नावाने सांगितले गेले म्हणून तुम्हाला ते स्वीकारण्याची गरज नाही. तुम्हाला ते नाकारण्याचीही गरज नाही.

ते तपासून पाहा (Test it).

१ थेस्सलनीकर ५:२०-२१:

“भविष्यवाणीला तुच्छ मानू नका, पण सर्व गोष्टी तपासून पाहा; जे चांगले आहे ते धरून ठेवा.”

१ योहान ४:१:

“प्रियजनहो, प्रत्येक आत्म्यावर विश्वास ठेवू नका, तर ते आत्मे देवाकडून आहेत की नाही हे पाहण्यासाठी त्यांची परीक्षा करा.”

एखादा संदेश उत्साहवर्धक (encouraging) वाटू शकतो, योग्य वाटू शकतो आणि तुम्ही ज्याची शांतपणे आशा करत होतात त्याच्याशी जुळू शकतो. पण त्यामुळे तो देवाचा आवाज बनत नाही.

तो तुमच्या आतून येऊ शकतो

यावर थोडा वेळ विचार करणे गरजेचे आहे, कारण बायबल वारंवार अशा लोकांबद्दल सावध करते ज्यांनी त्यांच्या स्वतःच्या विचारांना देवाचा संदेश समजण्याची चूक केली.

यिर्मया २३:१६:

“सेनाधीश परमेश्वर असे म्हणतो: ‘संदेष्टे तुम्हाला जे सांगत आहेत ते ऐकू नका; ते तुम्हाला खोट्या आशा देतात. ते देवाच्या मुखातून आलेले नव्हे, तर स्वतःच्याच मनातून आलेले दृष्टांत (visions) सांगतात.'”

त्यांच्या स्वतःच्या मनातून आलेले दृष्टांत.

यहेज्केल १३:२-३:

“जे स्वतःच्याच कल्पनेतून (imagination) भविष्य सांगतात त्यांच्याविरुद्ध भविष्य सांग… जे मूर्ख संदेष्टे स्वतःच्या आत्म्यानुसार चालतात आणि ज्यांनी काहीच पाहिलेले नसते त्यांना धिक्कार असो!”

ते जणू काही देवाकडून संदेश आल्यासारखे बोलत होते. देव म्हणतो की ते त्यांच्या स्वतःच्या मनातून आले होते.

हीच गोष्ट याला धोकादायक बनवते. एखाद्याला जाणीवपूर्वक संदेश तयार करण्याची गरज नसते. एखादी व्यक्ती एखाद्या गोष्टीवर प्रबळ विश्वास ठेवू शकते, त्याबद्दल खात्री बाळगू शकते आणि तरीही तो संदेश कुठून आला याबद्दल चुकीची असू शकते.

ते स्वतःच्या विचारांना देवाचा आवाज समजू शकतात आणि त्यावर त्याचे नाव लावू शकतात.

येशूने शिकवले की माणसाच्या तोंडातून जे बाहेर येते ते त्याच्या आत काय आहे हे प्रकट करते.

लूक ६:४५:

“कारण अंतःकरणात जे भरलेले असते, तेच तोंडातून बाहेर येते.”

आपल्यातून जे बाहेर येते ते आपल्या आत आधीच काय आहे हे प्रकट करू शकते. जेव्हा एखादी प्रबळ इच्छा खरोखर आपल्या स्वतःच्या मनातून येत असते, तेव्हा ती देवाकडून आलेला संदेश वाटू शकते.

हा केवळ खोट्या संदेष्ट्यांबद्दलचा इशारा नाही. हा आपल्याबद्दलचा इशारा आहे. आपण एखादी गोष्ट हवीहवीशी वाटून, त्यावर बराच काळ विचार करून, स्वतःला हळूहळू खात्री पटवू शकतो की देवही तेच सांगत आहे.

ते आध्यात्मिक वाटू शकते आणि तरीही खोटे असू शकते

आपण एखादा संदेश किती आध्यात्मिक (spiritual) वाटतो यावरून त्याची पारख करू शकत नाही.

येशूने त्याच्या शिष्यांना खोट्या संदेष्ट्यांबद्दल सावध केले:

मत्तय ७:१५:

“खोट्या संदेष्ट्यांपासून सावध राहा. ते तुमच्याकडे मेंढराचा वेष घेऊन येतात, पण आतून ते क्रूर लांडगे असतात.”

ते उघड शत्रूंसारखे दिसणार नाहीत. ते देवाच्या लोकांपैकीच असल्याचे भासवतील.

पौल हे आणखी स्पष्टपणे मांडतो. तो करिंथकरांना अशा लोकांबद्दल सावध करत होता जे स्वतःला प्रेषित (apostles) म्हणवत होते पण ख्रिस्ती लोकांना सत्यापासून दूर नेत होते:

२ करिंथकर ११:१४-१५:

“सैतान स्वतः प्रकाशाच्या देवदूताचे रूप घेतो. तर मग त्याच्या सेवकांनीही नीतिमत्त्वाच्या सेवकांचे रूप घेतल्यास त्यात नवल काय.”

सैतानाला शत्रूसारखे दिसण्याची गरज नाही. फसवणूक आध्यात्मिक वाटू शकते.

येशूने हेही सावध केले की फसवणूक (deception) प्रभावी वाटणाऱ्या गोष्टींसह येऊ शकते:

मत्तय २४:२४:

“कारण खोटे ख्रिस्त आणि खोटे संदेष्टे येतील आणि शक्य झाल्यास निवडलेल्यांनाही (elect) फसवण्यासाठी मोठी चिन्हे आणि चमत्कार करतील.”

आणि येशूने अशा लोकांबद्दल आणखी कठोर इशारा दिला जे स्वतःच्या आध्यात्मिक कार्यांकडे (spiritual works) लक्ष वेधतील:

मत्तय ७:२२-२३:

“त्या दिवशी अनेक जण मला म्हणतील, ‘प्रभू, प्रभू, आम्ही तुझ्या नावाने भविष्य सांगितले नाही का, आणि तुझ्या नावाने भुते काढली नाहीत का, आणि तुझ्या नावाने अनेक चमत्कार केले नाहीत का?’ तेव्हा मी त्यांना स्पष्ट सांगेन, ‘मी तुम्हाला कधीही ओळखले नाही.'”

भविष्यवाणी (Prophecy). भुते काढणे (Deliverance). चमत्कार (Miracles). सर्व काही त्याच्या नावाने केले, आणि तो म्हणतो की त्याने त्यांना कधीही ओळखले नाही.

म्हणूनच एखादी गोष्ट शक्तिशाली, हृदयस्पर्शी किंवा अलौकिक (supernatural) वाटली, तरी तिने काहीही सिद्ध होत नाही.

एखादी गोष्ट योग्य वाटते, मनाला भावते, बायबलचा संदर्भ देते किंवा आध्यात्मिक दिसते म्हणून ती स्वीकारू नका. देवाने जे आधीच सांगितले आहे त्याच्याशी ताडून पाहा (Test it).

बिलाम त्याला हवे ते उत्तर मिळेपर्यंत विचारत राहिला

ज्या व्यक्तीने आधीच मिळालेले उत्तर पसंत न आल्यामुळे एखाद्या गोष्टीबद्दल प्रार्थना करणे सुरू ठेवले आहे, अशा कोणालाही हे अस्वस्थ करणारे वाटले पाहिजे.

बिलाम हा आशीर्वाद आणि शाप (curses) देण्यासाठी ओळखला जाणारा माणूस होता, आणि मवाबाचा राजा बालाक याला वाटत होते की बिलाम त्याच्यासाठी इस्राएलला शाप देऊ शकतो. म्हणून बालाकने बिलामकडे दूत पाठवले आणि इस्राएलला शाप देण्यासाठी तो आल्यास त्याला पैसे देण्याची ऑफर दिली.

बिलामने याबद्दल देवाला विचारले, आणि देवाने दिलेले उत्तर संदिग्ध (ambiguous) नव्हते:

गणना २२:१२:

“तू त्यांच्याबरोबर जाऊ नकोस. तू त्या लोकांना शाप देऊ नकोस, कारण ते आशीर्वादित आहेत.”

स्पष्ट. संपले.

दूत आणखी मोठ्या आणि महत्त्वाच्या लोकांशी आणि चांगल्या ऑफरसह परत आले. आणि बिलाम काहीतरी म्हणाला जे कौतुकास्पद वाटते:

गणना २२:१८:

“जरी बालाकने त्याच्या राजवाड्यातील सर्व सोने-चांदी मला दिले, तरी मी माझ्या परमेश्वर देवाची आज्ञा मोडण्यासाठी लहान किंवा मोठे काहीही करू शकणार नाही.”

मग, पुढच्याच श्वासात:

गणना २२:१९:

“आता आजची रात्र तुम्ही इथेच राहा, म्हणजे परमेश्वर मला आणखी काय सांगतो ते मला समजेल.”

त्याला आधीच उत्तर मिळाले होते. तो पुन्हा विचारत होता कारण त्याला उत्तर बदलू शकते का हे जाणून घ्यायचे होते.

यावेळी, देवाने त्याला जाण्याची परवानगी दिली, पण एका स्पष्ट अटीसह:

गणना २२:२०:

“हे लोक तुला न्यायला आले आहेत, तर तू त्यांच्याबरोबर जा, पण मी तुला जे सांगेन तेच कर.”

त्याला जाण्याची परवानगी मिळाली. आता पुढचे वचन वाचा.

गणना २२:२२:

“पण तो गेल्यावर देवाचा क्रोध भडकला.”

देवाने त्याला जाण्यास सांगितले, आणि मग तो गेल्यावर त्याच्यावर रागावला.

जर हे विसंगत (contradictory) वाटत असेल, तर काय घडले होते ते पाहा. देवाने बिलामला आधीच स्पष्ट उत्तर दिले होते. पण बिलामला ते आवडले नाही. जेव्हा लोक अधिक चांगल्या ऑफरसह परत आले, तेव्हा त्याने पुन्हा विचारले.

देवाने त्याला जाण्याची परवानगी दिली, पण त्याने आपली इच्छा आधीच स्पष्ट केली होती.

परवानगी (Permission) म्हणजे मंजुरी (approval) नव्हती.

मग एक देवदूत हातात तलवार घेऊन त्याच्या वाटेत उभा राहिला, आणि बिलाम त्याला पाहू शकला नाही. त्याच्या गाढवीला तो दिसला. ती रस्त्यावरून बाजूला वळली, मग तिने त्याचा पाय भिंतीला घासून चिरडला, आणि नंतर ती त्याच्याखाली बसली. त्याने तिला तीन वेळा मारले.

मग देवाने गाढवीचे तोंड उघडले, आणि शेवटी बिलामचे डोळे उघडले, आणि देवदूत असे म्हणाला:

गणना २२:३२:

“मी तुला विरोध करण्यासाठी आलो आहे, कारण तुझा मार्ग माझ्या दृष्टीने वेडेपणाचा (reckless) आहे.”

ज्या माणसाने देवाचा आवाज ऐकला होता तो ते पाहू शकला नाही जे त्याच्या गाढवीला दिसले.

तो मवाबाला गेला, पण देवाने त्याला इस्राएलला शाप देऊ दिला नाही. त्याऐवजी, बिलामने क्रोधित राजासमोर त्यांना तीनदा आशीर्वाद दिला.

त्यामुळे बिलामने इस्राएलला कधीही उघडपणे शाप दिला नाही. तो देवाच्या आज्ञापालनाबद्दल योग्य गोष्टी बोलला, आणि जेव्हा तो बोलला, तेव्हा त्याने देवाने सांगितल्याप्रमाणेच केले.

पण ही पूर्ण कथा नव्हती. त्याचे शब्द योग्य होते, पण त्याचे हृदय वेगळ्याच दिशेने ओढले जात होते.

वर्षानुवर्षे नंतर, पेत्राने सांगितले की त्याला प्रत्यक्षात काय प्रवृत्त करत होते:

२ पेत्र २:१५:

“त्यांनी सरळ मार्ग सोडून दिला आहे आणि बोराचा मुलगा बिलाम याच्या मार्गावर भरकटले आहेत, ज्याला अनीतीची मजुरी आवडत होती.”

बिलाम देवाच्या उत्तराविषयी गोंधळलेला नव्हता. त्याने ते स्पष्टपणे ऐकले होते. त्याला फक्त बक्षीस इतके हवे होते की तो त्याच्यातून पळवाट शोधत राहिला.

इस्राएलने राजा मागितला

हाच नमुना एका संपूर्ण राष्ट्रात दिसून आला.

इस्राएलला राजा हवा होता जेणेकरून ते आसपासच्या देशांसारखे होऊ शकतील. देवाने शमुवेलाला स्पष्टपणे सांगितले की याचा अर्थ काय आहे:

१ शमुवेल ८:७:

“त्यांनी तुला नाकारले नाही, तर आपला राजा म्हणून त्यांनी मला नाकारले आहे.”

येथे एक महत्त्वाचा तपशील (detail) आहे. देवाने इस्राएलला एक दिवस राजा असेल याबद्दल बरेच आधीच सांगितले होते, आणि त्या राजाने कसे जगावे याचे नियम दिले होते (अनुवाद १७:१४-२०). त्यामुळे राजा असणे ही काही समस्या नव्हती.

समस्या ही होती की त्यांना राजा का हवा होता. त्यांना आजूबाजूच्या देशांसारखे व्हायचे होते, आणि देवाला आपला राजा म्हणून मानून त्याच्यावर विश्वास ठेवण्याऐवजी, त्यांना युद्धात नेतृत्व करण्यासाठी एक माणूस हवा होता.

शमुवेलाने त्यांना स्पष्टपणे सावध केले की राजा असण्याची किंमत काय असेल. तो त्यांच्या मुलांना आपल्या सैन्यासाठी आणि त्यांच्या मुलींना आपल्या घरासाठी घेईल. तो त्यांची शेती, त्यांची द्राक्षमळे आणि त्यांच्याकडे जे काही आहे त्याचा दहावा हिस्सा घेईल. त्यांनी निवडलेल्या राजावरून ते रडतील आणि देव त्यांना उत्तर देणार नाही (१ शमुवेल ८:१०-१८).

त्यांनी हे सर्व ऐकले आणि तरीही म्हणाले की त्यांना राजा हवाच आहे.

आणि देवाने त्यांनी जे मागितले ते त्यांना दिले.

वर्षानुवर्षे नंतर, वादळात शमुवेलासमोर उभे असताना, त्यांना शेवटी समजले की त्यांनी काय केले होते:

१ शमुवेल १२:१९:

“तुझ्या सेवकांसाठी तुझा देव परमेश्वर याला प्रार्थना कर की आम्ही मरू नये, कारण आम्ही आमच्या इतर सर्व पापांमध्ये राजा मागण्याचे हे मोठे पाप जोडले आहे.”

त्यांनी ज्याचा आग्रह धरला होता ते त्यांना मिळाले होते, आणि आता त्यांनी पाहिले की राजा मागणे हे पाप होते.

पण शमुवेलाने त्यांना असे सांगितले नाही की देवाने त्यांना सोडून दिले आहे:

१ शमुवेल १२:२०-२२:

“घाबरू नका… निरुपयोगी मूर्तींच्या (idols) मागे जाऊ नका… कारण परमेश्वर आपल्या महान नावाखातर आपल्या लोकांना टाकून देणार नाही.”

यासाठी त्यांना सोडून दिले नाही. पण तरीही त्यांच्याकडे तो राजा होता.

हेच तत्त्व इतरत्रही दिसून येते. जेव्हा लोक ऐकण्यास नकार देतात तेव्हा काय होते याचे वर्णन स्तोत्र ८१ करते:

स्तोत्रसंहिता ८१:११-१२:

“पण माझ्या लोकांनी माझे ऐकले नाही… म्हणून मी त्यांना त्यांच्या हट्टी अंतःकरणावर सोडून दिले, की त्यांनी त्यांच्या स्वतःच्या युक्तीने चालावे.”

आणि हाच नमुना यिर्मयामध्ये पुन्हा दिसून येतो, पण यावेळी लोकांनी त्यांचे वचन आधीच लिहून दिले.

यरुशलेमेचा नाश झाला होता. वाचलेल्यांचा एक गट यिर्मयाकडे आला आणि त्याला मार्गदर्शनासाठी प्रार्थना करण्याची विनंती केली, आणि त्यांनी त्याला एक वचन दिले:

यिर्मया ४२:६:

“ते चांगले असो किंवा वाईट असो, आम्ही आमच्या देव परमेश्वराची आज्ञा पाळू… जेणेकरून आमचे भले होईल.”

यिर्मयाने प्रार्थना केली. दहा दिवसांनी उत्तर आले. देवाने त्यांना त्याच देशात राहण्यास सांगितले.

ते मिसरला (Egypt) गेले.

या संपूर्ण प्रकरणावर यिर्मयाचा निष्कर्ष (verdict) हे बायबलमधील सर्वात अस्वस्थ करणाऱ्या वाक्यांपैकी एक आहे:

यिर्मया ४२:२०:

“जेव्हा तुम्ही मला तुमचा देव परमेश्वर याच्याकडे पाठवले, तेव्हा तुम्ही स्वतःशी प्रामाणिक नव्हता.”

त्यांनी आधीच निर्णय घेतला होता. प्रार्थना करणे ही केवळ एक औपचारिकता (formality) होती.

जर तुम्ही कधीही एखाद्या गोष्टीबद्दल प्रार्थना करत राहिला असाल, या आशेने की देव शेवटी तुम्हाला तुम्ही आधीच जे ठरवले आहे तेच सांगेल, तर यावर विचार करणे नक्कीच फायदेशीर आहे.

यावरून काय स्पष्ट होते

हे नमुने एकत्र करा आणि बऱ्याच गोष्टी अधिक स्पष्ट होतील.

एक आवाज जो आपल्याला आधीच जे ऐकायचे असते ते सांगतो. पुढे काय करायचे हे न सांगता काय घडेल याचे चित्र दाखवतो. आणि एक उत्तर जे आपण वारंवार विचारल्यानंतरच मिळाले.

बहुधा हे जाणीवपूर्वक नसते. एखादी गोष्ट मिळवण्याची तीव्र इच्छा आपल्या विचारांवर असा परिणाम करू शकते.

बिलामला उत्तर आवडले नाही, म्हणून त्याने पुन्हा विचारले. इस्राएलला राजा हवाच होता, राजा असण्याची किंमत सांगितली गेल्यानंतरही. यिर्मयाच्या काळातील वाचलेल्यांनी प्रार्थना करण्याआधीच आपला निर्णय घेतला होता.

याचे आणखी एक रूप आहे, आणि ते इतरांपेक्षा सौम्य आहे.

पौल यरुशलेमेच्या वाटेवर होता. वाटेत, ख्रिस्ती लोक त्याला तिथे न जाण्याचा वारंवार इशारा देत होते.

प्रेषितांची कृत्ये २१:४:

“त्यांनी आत्म्याच्या प्रेरणेने पौलाला विनंती केली की त्याने यरुशलेमेला जाऊ नये.”

मग अगाबस नावाचा एक संदेष्टा (prophet) आला, त्याने पौलाच्या कमरेच्या पट्ट्याने स्वतःचे हात-पाय बांधले आणि म्हणाला की या पट्ट्याच्या मालकाला यरुशलेमेत असेच बांधले जाईल आणि शत्रूंच्या स्वाधीन केले जाईल. तिथे असलेल्या सर्वांनी पौलाला जाऊ नकोस अशी विनंती केली (प्रेषितांची कृत्ये २१:११-१२).

पौल तरीही गेला. आणि पौलाचे जाणे योग्यच होते.

तर मग तिथे नक्की काय घडले?

आत्म्याने त्यांना खरोखर काहीतरी दाखवले होते. पौलाला अटक होणार होती, आणि ती झाली. तो भाग खरा होता, आणि तो तसाच घडला.

पण जाऊ नकोस हा संदेश नव्हता. तो निष्कर्ष (conclusion) होता जो त्यांनी त्यातून काढला होता, कारण त्यांचे पौलावर प्रेम होते आणि त्याला दुखापत झालेली त्यांना पाहायची नव्हती.

या अध्यायात इतर कोणत्याही गोष्टीपेक्षा या उदाहरणाला अधिक महत्त्व आहे. देवाने आपल्याला काय सांगितले आहे असे आपल्याला वाटते, त्यातील बहुतांश भाग देवाने आपल्याला दिलेला नसतो. तो आपण त्याला जोडलेला निष्कर्ष असतो. एक खरी काळजी, काहीतरी घडणार असल्याची खरी जाणीव, आणि मग त्याबद्दल काय करावे यावर आपला स्वतःचा विचार, हे सर्व एकाच आवाजात येतात आणि सारखेच वाटतात.

ते ख्रिस्ती लोक प्रामाणिक होते. त्यांच्यात पवित्र आत्मा होता. माहिती योग्य होती. पण सूचना (instruction) चुकीची होती.

तीन वेगवेगळ्या परिस्थिती. समस्या एकच: त्यांना असे उत्तर हवे होते जे त्यांनी आधीच घेतलेल्या निर्णयाशी सहमत (agree) असेल.

तुम्हाला हवे ते उत्तर मिळणे हे देवाला काय हवे होते हे ऐकण्यासारखे नाही.

तर देव अजूनही वैयक्तिकरित्या बोलतो का?

आतापर्यंतचे सर्व ऐकून असे वाटू शकते की देव आता वैयक्तिकरित्या बोलत नाही आणि त्याने आपल्यासाठी फक्त एक पुस्तक (बायबल) सोडले आहे.

पण बायबल असे सांगत नाही.

देव अजूनही त्याच्या लोकांना मार्गदर्शन करतो. आत्मा प्रत्येक विश्वासणाऱ्याच्या आत राहतो, आणि तो निष्क्रिय (passive) नाही. पौलाला आशियात जाण्यापासून थांबवले गेले. फिलिप्पाला एका रस्त्यावर पाठवले गेले. अंत्युखियातील एका चर्चने उपासना करत असताना आत्म्याला बोलताना ऐकले.

पण येशूने आत्म्याविषयी असे काहीतरी सांगितले जे हे कसे काम करते हे समजण्यास आपल्याला मदत करते:

योहान १६:१३:

“तो स्वतःच्या अधिकाराने बोलणार नाही; तो जे काही ऐकेल तेच बोलेल, आणि जे काही पुढे घडणार आहे ते तो तुम्हाला सांगेल.”

तो स्वतःच्या अधिकाराने बोलणार नाही.

आत्मा स्वतंत्रपणे (freelance) काम करत नाही. पिता आणि पुत्राने आधीच जे सांगितले आहे, त्याच्या विरोधात जाणाऱ्या सूचना तो घेऊन येत नाही. म्हणूनच लिखित वचन (written Word) ही सर्वात मोठी कसोटी (test) आहे.

बायबल आपल्याला एकाच वेळी दोन गोष्टी धरून ठेवण्यास सांगते:

१ थेस्सलनीकर ५:१९-२१:

“आत्म्याला विझवू नका. भविष्यवाणीला तुच्छ मानू नका, पण सर्व गोष्टी तपासून पाहा; जे चांगले आहे ते धरून ठेवा.”

त्याला गप्प करू नका. जे येते ते नाकारूही नका. ते तपासून पाहा, आणि जे टिकते ते ठेवा.

आणि म्हणूनच येथे बायबलचे खूप महत्त्व आहे. नवा करार त्याबद्दल असे सांगतो की पवित्र आत्मा आजही बोलतो:

इब्री लोकांस पत्र ३:७:

“म्हणून पवित्र आत्मा म्हणतो त्याप्रमाणे: ‘आज जर तुम्ही त्याची वाणी ऐकाल, तर आपली अंतःकरणे कठीण करू नका.'”

याचा काळ (tense) पाहा. पवित्र आत्मा म्हणतो (says) त्याप्रमाणे.

लेखक स्तोत्र ९५ चा संदर्भ देत आहे, जे अनेक शतकांपूर्वी लिहिले गेले होते, आणि तो त्या शब्दांचे वर्णन पवित्र आत्मा आज त्याच्या वाचकांशी बोलत आहे असे करतो.

त्यामुळे देव बोलू शकतो की नाही हा प्रश्न नाही. प्रश्न हा आहे की आपण जे ऐकत आहोत असे आपल्याला वाटते, ते खरोखर त्याच्याकडून आहे का.

आपण देवाच्या आवाजापासून दूर जाण्यासाठी बायबलकडे जात नाही, तर त्याचा आवाज ओळखण्यासाठी जातो.

बऱ्याच गोष्टींची उत्तरे आधीच दिलेली आहेत

आपण अनेकदा एखाद्या निर्णयाकडे असे पाहतो जणू त्याचे उत्तर कुठेतरी लपवलेले आहे, तर सत्य हे असते की आपण ते शोधायलाच गेलेले नसतो.

ज्या गोष्टींवर आपण इतका विचार करत असतो, त्यापैकी बऱ्याच गोष्टींबद्दल बायबलमध्ये आधीच स्पष्टपणे सांगितलेले असते. पण आपण असे गृहीत धरतो की आपल्याला जे आधीच माहीत आहे, तेवढेच आहे.

असे तीन निर्णय पाहा ज्याबद्दल लोक अनेकदा प्रार्थना करत असल्याचे म्हणतात.

“मी या व्यक्तीशी लग्न करावे का?”

लोक वर्षानुवर्षे याबद्दल प्रार्थना करतात, आणि ज्याला ते ‘शांती’ (peace) म्हणतात त्याची वाट पाहत असतात. एक शांत, स्थिरावलेली भावना जी ते देवाचे उत्तर मानतात.

पण आधीच किती गोष्टी स्पष्ट केलेल्या आहेत ते पाहा.

२ करिंथकर ६:१४:

“अविश्वासू लोकांबरोबर असमान जू (yoked) वाहू नका.”

जू (yoke) म्हणजे एक लाकडी खांब जो दोन प्राण्यांच्या मानेवर ठेवला जायचा जेणेकरून ते मिळून नांगर ओढू शकतील. जर ते दोघे बरोबरीचे नसतील, तर काम नीट होत नसे. पौल हे चित्र अशा भागीदारीसाठी (partnership) वापरत आहे जिथे दोन लोक वेगवेगळ्या दिशांना ओढत आहेत.

त्यामुळे जो ख्रिस्ताच्या मागे चालत नाही अशा व्यक्तीशी लग्न करण्याबद्दल देवाला काय वाटते हे जाणून घेण्यासाठी कोणत्याही चिन्हाची (sign) गरज नाही. त्याने ते आधीच सांगितले आहे.

पौल करिंथकरांना एका विधवेबद्दलही हेच सांगतो जिचे पुन्हा लग्न करण्याची इच्छा आहे:

१ करिंथकर ७:३९:

“तिला ज्याच्याशी लग्न करायचे असेल त्याच्याशी ती करू शकते, पण तो प्रभूचा (belong to the Lord) असावा.”

तो तिथे एका स्त्रीबद्दल लिहित आहे, पण हे तत्त्व दोघांनाही लागू होते. अविश्वासू व्यक्तीसोबत जू (yoke) न वाहण्याची सूचना प्रत्येकासाठी आहे.

आता पौल दुसरा भाग कसा मांडतो याकडे लक्ष द्या. तिला ज्याच्याशी लग्न करायचे असेल त्याच्याशी ती करू शकते. तुम्ही असे कोणी मूल नाही ज्याला कोणाची निवड करावी हे सांगितले जात आहे. तुम्हाला निवडण्याचे स्वातंत्र्य देण्यात आले आहे, आणि निवड करण्यासाठी शहाणपण, आणि या दोन्ही गोष्टींसोबत येणारी जबाबदारी देण्यात आली आहे.

याचा अर्थ दोन गोष्टी आहेत.

तुम्ही तुम्हाला हव्या असलेल्या कोणाशीही लग्न करू शकता. देव तुम्हाला थांबवणार नाही, आणि लोक रोज तसे करतात.

आणि त्यानंतर जे होईल त्याची जबाबदारी तुमची असेल. जर तुम्हाला माहीत होते की ती व्यक्ती देवासोबत चालत नाही, किंवा ती तुम्हाला वाईट वागणूक देते, किंवा तुमच्यावर प्रेम करणाऱ्या कोणालाही ते शहाणपणाचे वाटत नव्हते, तर नंतरची वर्षे हे देवाचे काम नाही. एखादी गोष्ट मिळवण्याची तीव्र इच्छा असणे हे ती तुमच्यासाठी चांगली असल्याचा पुरावा कधीच असू शकत नाही.

आणि जर ते विश्वास ठेवणारे (believers) असतील, तरीही बायबल तुम्हाला पाहण्यासाठी काहीतरी देते. अशी आवश्यकतांची यादी नाही जी कोणीही पूर्ण करू शकणार नाही, तर दिशेबद्दलचा एक प्रश्न आहे.

गलतीकर ५:२२-२३:

“आत्म्याचे फळ प्रीती, आनंद, शांती, सहनशीलता, ममता, चांगुलपणा, विश्वासूपणा, सौम्यता आणि आत्मसंयम हे आहे.”

येशूने हे अगदी स्पष्टपणे सांगितले: “त्यांच्या फळांवरून तुम्ही त्यांना ओळखाल” (मत्तय ७:१६).

त्यामुळे प्रश्न हा नाही की ती व्यक्ती परिपूर्ण (perfect) आहे का. कोणीच नसते. प्रश्न हा आहे की पवित्र आत्मा त्यांच्यामध्ये स्पष्टपणे कार्य करत आहे का. जेव्हा स्वतःचा कोणताही फायदा नसतो, तेव्हा त्यांच्यात दयाळूपणा (kindness) दिसतो का? जेव्हा ते रागावलेले असतात तेव्हा आत्मसंयम (self-control) असतो का? कोणीही पाहत नसताना छोट्या गोष्टींमध्ये विश्वासूपणा (faithfulness) असतो का?

या प्रश्नांचे उत्तर देण्यासाठी तुम्हाला स्वर्गातून आवाजाची गरज नाही. तुम्ही जे आधीच पाहिले आहे त्याबद्दल तुम्हाला प्रामाणिक राहावे लागेल, आणि हे जास्त कठीण आहे.

आणि यामध्ये आणखी एक पुढचे पाऊल आहे, आणि ते लग्न नाही. तुम्हा दोघांना ओळखणाऱ्या, आणि तुम्हाला घाबरत नसणाऱ्या दोन लोकांना विचारा की ते खरोखर काय पाहतात.

“मी हे घर घ्यावे का?”

याचा अर्थ सहसा असा होतो की ‘मी हे कर्ज (debt) घ्यावे का’, आणि बायबल याबद्दल गप्प नाही.

नीतिसूत्रे २२:७:

“कर्ज घेणारा कर्ज देणाऱ्याचा गुलाम असतो.”

हा काही मनाई (prohibition) करणारा नियम नाही. बायबल कर्ज घेण्यास मनाई करत नाही. ते तुम्हाला सांगत आहे की तुम्ही कशाला संमती देत आहात. तुम्ही जे पैसे अद्याप कमावलेले नाहीत, ते आधीच दुसऱ्यासाठी ठरलेले आहेत, आणि पुढील अनेक वर्षे तुम्ही दुसऱ्याचे पैसे फेडण्यासाठी काम करत असाल.

येशूने एकदा रोजच्या आयुष्यातील एक उदाहरण वापरले जे सर्वांना समजले. एका माणसाला एक बुरूज (tower) बांधायचा आहे, आणि तो एक साधा प्रश्न विचारतो:

लूक १४:२८:

“समजा, तुमच्यापैकी कोणाला एक बुरूज बांधायचा आहे. तो पूर्ण करण्यासाठी त्याच्याकडे पुरेसे पैसे आहेत की नाही हे पाहण्यासाठी तो प्रथम बसून खर्चाचा अंदाज (estimate) घेणार नाही का?”

तो त्याच्या मागे चालण्याच्या किमतीबद्दल शिकवत होता. पण चित्र सोपे आहे. तुम्ही सुरू करण्यापूर्वी त्याची किंमत काढता, नंतर नाही.

जो माणूस असे करत नाही त्याच्याकडे अर्धा बुरूज राहतो, आणि येशू म्हणतो की जो कोणी तो पाहतो तो त्याला हसतो (लूक १४:२९-३०).

नीतिसूत्रे २१:५:

“उद्योगी माणसाच्या योजनांमुळे नक्कीच नफा होतो, पण घाईमुळे नक्कीच दारिद्र्य येते.”

शलमोनने (Solomon) एकमेकांच्या विरुद्ध ठेवलेल्या दोन शब्दांकडे लक्ष द्या. उद्योगी (Diligent) आणि घाई (haste). श्रीमंत आणि गरीब नाही, धाडसी आणि भित्रा नाही. एक योजना करण्यासाठी वेळ घेतो. दुसरा घाईघाईने पुढे जातो.

घाई. जर तुमच्यावर लवकर निर्णय घेण्यासाठी दबाव आणला जात असेल, किंवा तुम्ही स्वतःवर दबाव आणत असाल, तर या शब्दावर विचार करणे फायदेशीर आहे.

त्यामुळे बायबल तुम्हाला जे प्रश्न विचारते ते व्यावहारिक (practical) आहेत. तुम्ही ते घर घेऊ शकता का, ज्या महिन्यांत गोष्टी बिघडतात त्या महिन्यांसह? तुम्ही घाई करत आहात का? तुम्ही पेलू शकाल त्यापेक्षा जास्त कर्ज घेत आहात का?

हे प्रश्न वाट पाहण्यापेक्षा कमी आध्यात्मिक (spiritual) नाहीत. शहाणपण असेच दिसते.

आणि पुढचे पाऊल हे घर घेणे किंवा न घेणे हे नाही. तर खाली बसणे आणि तुमचे उत्पन्न सहा महिने बंद पडल्यास प्रामाणिकपणे काय होईल याचा विचार करणे हे आहे.

“मी पूर्णवेळ सेवेसाठी (Full-Time Ministry) नोकरी सोडावी का?”

हा निर्णय अनेकदा ‘बोलावणे’ (calling) असल्याच्या तीव्र जाणिवेसह येतो, आणि म्हणूनच याला सर्वात जास्त काळजीने हाताळण्याची गरज आहे.

मी माझ्या सध्याच्या नोकरीत येशूसाठी पुरेसे काम करत आहे का?

मी नोकरी सोडून प्रचार (preaching) करायला सुरुवात करावी का?

मी गावोगावी जाऊन लोकांना येशूबद्दल सांगावे का?

लोकांना तो कळावा म्हणून मी चर्च सुरू करावे का?

मी सर्व काही सोडून फक्त देवाची सेवा करावी का?

या इच्छा प्रामाणिक (sincere) असू शकतात. येशूची सेवा करण्याची इच्छा असणे ही चांगली गोष्ट आहे.

पण प्रश्न हा नाही की इच्छा चांगली आहे का. प्रश्न हा आहे की देवाने तुम्हाला खरोखरच या कामासाठी बोलावले आहे का.

त्यामुळे देवाने मला नोकरी सोडून पूर्णवेळ सेवेत (full-time ministry) जाण्यास सांगितले आहे असे म्हणण्यापूर्वी, काही स्पष्ट प्रश्न विचारणे फायदेशीर ठरते.

मला बायबल इतके चांगले माहीत आहे का की मी ते शिकवू शकेन?

मला ओळखणारे परिपक्व (mature) ख्रिस्ती लोक काय म्हणतात?

या प्रकारच्या कामासाठी लागणारी आध्यात्मिक दाने (gifts) माझ्याकडे आहेत का?

जर मी नोकरी सोडली, तर माझ्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह (provide) कोण करेल?

हा शेवटचा प्रश्न काही लहान बाब नाही, आणि पौलही त्याला तसे मानत नाही:

१ तीमथ्य ५:८:

“जर कोणी आपल्या नातेवाइकांचा, आणि विशेषतः आपल्या घरातील लोकांचा पुरवठा करत नसेल, तर त्याने विश्वास नाकारला आहे आणि तो अविश्वासू माणसापेक्षाही वाईट आहे.”

देवाची सेवा करण्याची तुमची इच्छा, त्याने तुम्हाला ज्यांची काळजी घेण्यास दिले आहे त्यांच्याप्रती असलेली तुमची जबाबदारी कमी करत नाही.

आणि पौलाने स्वतः हे कसे हाताळले ते पाहा. त्याने रोमन साम्राज्यात अनेक चर्च स्थापन केले, आणि तंबू बनवण्याचे काम करून त्याने त्याचा खर्च भागवला:

प्रेषितांची कृत्ये १८:३:

“आणि त्यांचा व्यवसाय तंबू बनवण्याचा असल्यामुळे, तो त्यांच्याबरोबर राहिला आणि काम केले.”

देवाची सेवा करणे म्हणजे आपला व्यवसाय सोडणे असे त्याने गृहीत धरले नाही. तो काम करत राहिला आणि त्याने प्रचारही केला. नंतर, जेव्हा मासेदोनियातील (Macedonia) चर्चकडून मदत आली, तेव्हा त्याला त्याचा पूर्ण वेळ प्रचारासाठी देणे शक्य झाले (प्रेषितांची कृत्ये १८:५).

प्रथम उदरनिर्वाह (provision) आला, आणि मग बदल.

याची आणखी एक बाजू देखील आहे.

तुम्हाला स्वतःसाठी एखादी सेवा (ministry) निर्माण करण्याची गरज नाही. जर ख्रिस्त तुम्हाला एखादी सेवा देतो, तर तो तुम्हाला त्यासाठी सज्ज करण्यास (equip) समर्थ आहे.

इफिसकर ४:११-१२:

“आणि ख्रिस्ताने स्वतः काहींना प्रेषित (apostles), काहींना संदेष्टे (prophets), काहींना सुवार्तिक (evangelists), आणि काहींना पाळक (pastors) आणि शिक्षक म्हणून दिले, यासाठी की सेवेच्या कामासाठी देवाच्या लोकांना सज्ज (equip) करावे आणि ख्रिस्ताचे शरीर (body of Christ) बांधले जावे.”

शब्दांकडे लक्ष द्या. ख्रिस्ताने स्वतः दिले.

ही सर्व कामे त्याच्याकडून येतात. त्यासाठी लागणारी तयारी त्याच्याकडून येते. आणि त्याचा उद्देश देवाच्या लोकांना बांधणे हा आहे, स्वतःचे काहीतरी निर्माण करणे नाही.

पौलाकडे पाहा. तो चर्चचा छळ करत होता आणि त्याचा नाश करण्याचा प्रयत्न करत होता. मग ख्रिस्ताने त्याला दिमिष्काच्या रस्त्यावर थांबवले आणि त्याचे जीवन पूर्णपणे बदलून टाकले, आणि जो माणूस सुवार्ता दाबण्याचा प्रयत्न करत होता तोच सुवार्तेचा सर्वात मोठा प्रचारक (preacher) बनला.

याचा अर्थ असा नाही की देवाने ज्याला बोलावले आहे तो प्रत्येक जण प्रसिद्ध असेल, किंवा त्याचे मोठे परिणाम दिसतील. ख्रिस्ताने दिलेल्या कामासाठी पौलाने स्वतः खूप दुःख सहन केले.

मुद्दा वेगळा आहे.

जेव्हा ख्रिस्त काम देतो, तेव्हा तुम्हाला ते बोलावणे स्वतः निर्माण करण्याची गरज नसते.

योहान १५:५:

“मी द्राक्षवेल आहे; तुम्ही फांद्या आहात. जो माझ्यात राहतो आणि मी त्याच्यात, तो भरपूर फळ देतो; कारण माझ्याशिवाय तुम्ही काहीही करू शकत नाही.”

सेवेची इच्छा तपासून पाहण्याचा एक सोपा मार्ग देखील आहे.

जे तुमच्यासमोर आधीच आहे त्यापासून सुरुवात करा.

लूक १६:१०:

“जो अगदी छोट्या गोष्टीत विश्वासू (trusted) आहे तो मोठ्या गोष्टीतही विश्वासू राहील.”

तुम्हाला एखादे पद (title) किंवा पूर्णवेळ सेवा (full-time ministry) मिळेपर्यंत वाट पाहण्याची गरज नाही.

तुमच्या आजूबाजूच्या लोकांसोबत सुवार्ता शेअर करा. आजारी असलेल्या कोणासाठी तरी प्रार्थना करा. संघर्ष करत असलेल्या एखाद्या व्यक्तीला भेटा. तुमच्या चर्चमध्ये स्वयंसेवक म्हणून काम करा. मुलांना मदत करा. अन्न वाटप करा. नंतर साफसफाई करा.

देवाने तुम्हाला आधीच दिलेल्या छोट्या संधींमध्ये विश्वासू (faithful) राहा.

आणि जर ख्रिस्त तुम्हाला आणखी कशासाठी तयार करत असेल, तर तो तो दरवाजा उघडण्यास आणि तुम्हाला त्यासाठी सज्ज करण्यास समर्थ आहे.

छोट्या गोष्टींपासून सुरुवात करा. निष्ठेने सेवा करा. पुढे काय येते ते देवाला ठरवू द्या.

त्यामुळे केवळ ‘सेवा’ (ministry) अधिक आध्यात्मिक वाटते म्हणून तुमची नोकरी सोडू नका.

आणि फक्त नोकरी सुरक्षित वाटते म्हणून ती करत राहू नका.

देवाने तुम्हाला खरोखर काय करण्यासाठी बोलावले आहे ते विचारा. बायबलचे ऐका. तुम्हाला ओळखणाऱ्या परिपक्व (mature) ख्रिस्ती लोकांचे ऐका. त्याने तुम्हाला दिलेल्या दानांचा (gifts) विचार करा. आणि तुम्ही ज्यांची काळजी घेण्यास जबाबदार आहात त्या लोकांना विसरू नका.

कधीकधी देव एखाद्याला सामान्य कामातून बाहेर काढून एका विशिष्ट सेवेसाठी बोलावतो.

कधीकधी तो एखाद्याला ते जिथे आहेत तिथेच निष्ठेने त्याची सेवा करण्यासाठी बोलावतो.

कोणते काम अधिक आध्यात्मिक (spiritual) वाटते हा प्रश्न नाही. प्रश्न हा आहे की ख्रिस्ताने खरोखर तुम्हाला बोलावले आहे का.

आणि हे तर फक्त तीनच निर्णय झाले

हे केवळ तीन निर्णय होते. बायबल अशा बऱ्याच गोष्टींबद्दल बोलते, पण बहुतेक लोक ते शोधायलाच जात नाहीत.

काही उदाहरणे खाली दिली आहेत, जिथून तुम्ही सुरुवात करू शकता.

मला काय करावे ते समजत नाही.

नीतिसूत्रे २:६:

“कारण परमेश्वर शहाणपण देतो; त्याच्या मुखातून ज्ञान आणि समज येते.”

तुम्हाला स्वर्गातून आवाजाची वाट पाहण्याची गरज नाही. देवाकडे शहाणपण मागा, आणि मग त्याने जे सांगितले आहे त्यात ते शोधा.

मी ही योजना (plan) करावी का?

नीतिसूत्रे १५:२२:

“सल्ल्याशिवाय (counsel) योजना फसतात, पण अनेक सल्लागारांच्या मदतीने त्या यशस्वी होतात.”

याकोब ४:१३-१५:

“त्याऐवजी, तुम्ही असे म्हटले पाहिजे, ‘प्रभूची इच्छा असेल, तर आपण जगू आणि हे किंवा ते करू.'”

योजना बनवा. सल्ला घ्या. पण तुमच्या योजना नम्रतेने (humbly) हातात धरा. तुम्हाला योजना बनवण्यासाठी संपूर्ण भविष्य माहीत असण्याची गरज नाही.

मला याबद्दल तीव्रपणे असे वाटते.

नीतिसूत्रे २८:२६:

“जो स्वतःवर विश्वास ठेवतो तो मूर्ख आहे, पण जो शहाणपणाने चालतो तो सुरक्षित राहतो.”

तीव्र भावना असणे म्हणजे देवाने दिलेली दिशा नव्हे. बायबल तुम्हाला सांगते की स्वतःला शहाणपणाच्या कसोटीवर (test) तपासा, केवळ तुम्हाला जे निश्चित वाटते त्यावर विश्वास ठेवू नका.

मी हा वाद (argument) कसा हाताळू?

नीतिसूत्रे १५:१:

“मृदू (gentle) उत्तराने राग शांत होतो, पण कठोर शब्दाने संताप वाढतो.”

याकोब १:१९-२०:

“प्रत्येकाने ऐकण्यास तत्पर (quick), बोलण्यास धीमा आणि रागावण्यास धीमा असावे, कारण माणसाचा राग देवाचे नीतिमत्त्व (righteousness) साध्य करत नाही.”

काय बोलावे याबद्दल तुम्हाला देवाकडून विशेष उत्तराची गरज नसेल. त्याने तुम्हाला कसे बोलावे हे आधीच सांगितले आहे.

मला जे खरोखर वाटते ते मी सांगावे का?

इफिसकर ४:१५:

“त्याऐवजी, प्रीतीने सत्य बोलून (speaking the truth in love), आपण सर्व प्रकारे जो मस्तक (head) आहे, म्हणजे ख्रिस्त, त्याच्यामध्ये वाढू.”

तुम्हाला जे काही वाटते ते सर्व सांगणे हे याचे उत्तर नाही. सत्य सांगा, पण ते प्रीतीने सांगा.

माझे मित्र कोण असावेत?

नीतिसूत्रे १३:२०:

“शहाण्या लोकांबरोबर चाल आणि शहाणा हो, कारण मूर्खांच्या सोबत्याचे नुकसान होते.”

१ करिंथकर १५:३३:

“फसू नका: वाईट संगतीमुळे चांगली वागणूक बिघडते.”

तुम्ही ज्या लोकांसोबत वेळ घालवता ते तुम्हाला आकार देतील (shape you), मग तुमचा तसा हेतू असो वा नसो.

एखाद्या त्रासदायक व्यक्तीशी मी कसे वागावे?

मत्तय ५:४४:

“पण मी तुम्हाला सांगतो, तुमच्या शत्रूंवर प्रीती करा आणि जे तुमचा छळ करतात त्यांच्यासाठी प्रार्थना करा.”

रोमकर १२:२०:

“जर तुझा शत्रू भुकेला असेल, तर त्याला खाऊ घाल; जर तो तहानलेला असेल, तर त्याला काहीतरी प्यायला दे.”

दुसरी व्यक्ती काय करेल हे तुम्हाला माहीत नसेल. पण येशूने तुम्हाला काय करायला सांगितले आहे हे तुम्हाला आधीच माहीत आहे.

मी हे पैसे दान करावेत का?

२ करिंथकर ९:७:

“प्रत्येकाने आपल्या मनात ठरवल्याप्रमाणे द्यावे, नाखुषीने (reluctantly) किंवा सक्तीने नव्हे, कारण आनंदाने देणारा देवाला आवडतो.”

नीतिसूत्रे १९:१७:

“जो गरिबांवर दया करतो तो परमेश्वराला कर्ज देतो, आणि तो त्याला त्याच्या कार्याचे फळ देईल.”

बायबल तुम्हाला दान देण्याविषयीची तत्त्वे देते. उदार (generous) होण्यासाठी तुम्हाला कोणत्याही विशेष चिन्हाची (sign) गरज नाही.

मी त्यांना क्षमा करावी का?

कलस्सैकर ३:१३:

“जशी प्रभूने तुम्हाला क्षमा केली, तशीच तुम्हीही क्षमा करा.”

याचे उत्तर आधीच दिलेले आहे, आणि ते त्यांच्या योग्यतेवरून (deserve) नाही, तर तुमच्यासाठी काय केले गेले आहे यावरून दिले आहे.

मी सूड (revenge) घ्यावा का?

रोमकर १२:१९:

“माझ्या प्रिय मित्रांनो, सूड घेऊ नका, तर देवाच्या क्रोधाला जागा द्या.”

मी हा व्यवहार करण्यासाठी खोटे बोलावे का?

नीतिसूत्रे १२:२२:

“खोटे बोलणाऱ्या ओठांचा परमेश्वराला वीट (detests) आहे, पण जे विश्वासू आहेत त्यांच्याबद्दल त्याला आनंद वाटतो.”

मी फक्त पैशांच्या मागे धावत राहावे का?

१ तीमथ्य ६:९-१०:

“पण ज्यांना श्रीमंत व्हायचे आहे ते मोहात आणि सापळ्यात पडतात… कारण पैशाचा लोभ हा सर्व प्रकारच्या वाईट गोष्टींचे मूळ आहे.”

मी उद्याची काळजी करावी का?

मत्तय ६:३४:

“म्हणून उद्याची काळजी करू नका, कारण उद्याचा दिवस स्वतःची काळजी घेईल.”

मी थांबायला हवे का? मी खूप थकलो आहे.

मार्क ६:३१:

“तुम्ही माझ्याबरोबर एका निर्जन (quiet) जागी या आणि थोडी विश्रांती घ्या.”

येशूच्या शिष्यांनाही विश्रांतीची गरज होती, आणि त्यानेच त्यांना विश्रांती घेण्यास सांगितले. विश्रांती घेणे म्हणजे सोडून देणे नव्हे, आणि बायबल आपल्याला एक गोष्ट न सोडता दुसरी गोष्ट करण्यास सांगते.

आणि हे सर्व बायबल ज्या विषयांवर सविस्तर बोलते त्या विषयांपर्यंत पोहोचण्याआधीचे आहे. विवाह. पैसा. काम. राग. गर्व. मत्सर. क्षमा. प्रामाणिकपणा. तुमचे आई-वडील, तुमची मुले आणि ज्यांनी तुमचे वाईट केले आहे त्यांच्याशी कसे वागावे.

यापैकी कोणतेही वचन तुमच्यासाठी निर्णय घेणार नाही. ते काय करतील तर त्या परिस्थितीत देवाला कशाची काळजी आहे हे तुम्हाला सांगतील, आणि तो सहसा असा भाग असतो ज्याचा आपण विचार करत नसतो.

हे एखाद्या भावनेपेक्षा अधिक मौल्यवान आहे.

“पण बायबल असे सांगत नाही का की मागा आणि तुम्हाला मिळेल?”

कोणीतरी हा प्रश्न विचारेल, आणि त्याचे उत्तर दिलेच पाहिजे.

मत्तय २१:२२:

“जर तुम्ही विश्वास ठेवलात, तर तुम्ही प्रार्थनेत जे काही मागाल ते तुम्हाला मिळेल.”

प्रथम हे वचन कशाबद्दल आहे याकडे लक्ष द्या. हे तुम्ही देवाकडे काहीतरी मागण्याबद्दल आहे — आरोग्य, उदरनिर्वाह (provision), मदत. आणि हा अध्याय देवाने तुम्हाला सूचना देण्याबद्दल आहे.

या दोन वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत ज्या विरुद्ध दिशांना जातात, आणि बायबलमधील कोणीही प्रार्थना करण्याविषयीच्या वचनाचा उपयोग आपला निर्णय निश्चित (confirm) करण्यासाठी करत नाही.

आणि बायबल ‘जे काही’ या शब्दावरही मर्यादा घालते.

१ योहान ५:१४:

“जर आपण त्याच्या इच्छेनुसार काही मागितले, तर तो आपले ऐकतो.”

याकोब ४:३:

“तुम्ही मागता, आणि तुम्हाला मिळत नाही, कारण तुम्ही चुकीच्या हेतूने मागता, यासाठी की तुम्हाला जे मिळेल ते तुम्ही तुमच्या सुखात (pleasures) उडवावे.”

मार्कच्या पुस्तकात, ‘तुम्ही जे काही मागाल’ यानंतरचे लगेचचे वचन आहे “जेव्हा तुम्ही प्रार्थना करण्यासाठी उभे राहता, तेव्हा क्षमा करा” (मार्क ११:२५). येशूने लगेच त्याला एक अट (qualified) घातली.

आणि पौल हा प्रश्न सोडवतो:

२ करिंथकर १२:८-९:

“हे माझ्यापासून काढून घ्यावे म्हणून मी तीनदा प्रभूला विनंती केली. पण तो मला म्हणाला, ‘माझी कृपा तुझ्यासाठी पुरेशी आहे, कारण माझे सामर्थ्य दुर्बलतेत (weakness) पूर्ण होते.'”

एका प्रेषिताने (apostle) तीन वेळा विनंती केली आणि त्याला नाही सांगण्यात आले.

त्यामुळे ‘मी यासाठी देवावर विश्वास ठेवत आहे’ हा निर्णय बरोबर करण्याचा मार्ग नाही. हे वचन कधीही असे नव्हते की तुमची प्रबळ इच्छा (conviction) तुमच्या पसंतीला देवाच्या इच्छेत (His will) बदलते.

पण निर्णयांबद्दल विशेषतः एक वचन आहे, आणि ते लोकांच्या विचारापेक्षा खूप चांगले आहे:

याकोब १:५:

“जर तुमच्यापैकी कोणाला शहाणपणाची कमतरता असेल, तर त्याने देवाकडे मागावे, जो दोष न काढता सर्वांना उदारपणे देतो, आणि ते त्याला दिले जाईल.”

तिथे कशाचे वचन दिले आहे ते वाचा. उत्तराचे नाही. चिन्हाचे (sign) नाही. आवाजाचे नाही.

शहाणपणाचे.

तुमच्यासमोरील निर्णयांसाठी देवाची ऑफर म्हणजे चांगला निर्णय घेण्याची क्षमता. हे काय करावे हे सांगण्यापेक्षा एक उत्तम दान (gift) आहे, आणि तो म्हणतो की तो मागणाऱ्याला उदारपणे (generously) देतो.

तुम्ही प्रत्यक्षात काय मागत आहात?

या सर्वांमागे एक प्रश्न आहे जो आपण सहसा वगळतो (skip).

जेव्हा आपण देवाला एखाद्या निर्णयाबद्दल विचारतो, तेव्हा आपल्यापैकी बहुतेकांना तो निकाल निश्चित (confirm) करून हवा असतो. आपल्याला हे जाणून घ्यायचे असते की ते काम करेल, ती व्यक्ती योग्य आहे, तो बदल सुरक्षित आहे.

येशूने शिकवलेली प्रार्थना ही नाही.

मत्तय ६:१०:

“तुझे राज्य येवो, तुझी इच्छा जशी स्वर्गात तशी पृथ्वीवरही पूर्ण होवो.”

तुझी इच्छा पूर्ण होवो (Your will be done). त्याने हे सामान्य माणसांना दिलेल्या प्रार्थनेत ठेवले, आणि नंतर ज्या रात्री त्याला अटक झाली त्या रात्री बागेत स्वतः तीच प्रार्थना केली.

आता विचार करा की जेव्हा आपल्याला एखाद्या गोष्टीचे खूप महत्त्व असते तेव्हा आपण कशी प्रार्थना करतो.

आपण उपवास करतो. आपण चर्चला प्रार्थना करायला सांगतो. आपण त्यासाठी लवकर उठतो आणि उशिरापर्यंत जागे राहतो.

आणि हे सर्व एकाच गोष्टीसाठी असते. नोकरी. व्हिसा. आरोग्य. घर.

आपण जे जवळजवळ कधीच विचारत नाही ते हे की पित्याची इच्छा काय आहे.

दानीएलाबद्दल विचार करा. त्याला प्रार्थना केल्यामुळे सिंहांच्या गुहेत टाकले गेले. जर आपण त्याच्या जागी असतो, तर आदल्या रात्री आपण देवाला ते थांबवण्यासाठी विनवणी केली असती.

मला वाचव. कृपया मला वाचव. मी आयुष्यभर तुझी सेवा केली आहे, मी इतर कोणासमोरही झुकलो नाही, मला यातून वाचव.

आणि देव ते करू शकला असता. तो राजाचे मन बदलू शकला असता, किंवा अधिकाऱ्यांना विसरायला लावू शकला असता, किंवा काहीही व्यवस्था करू शकला असता. तो पिता आहे, आणि तो आपल्या मुलांचे ऐकतो.

पण त्यातून काय साध्य झाले ते पाहा.

दानीएल ६:२६:

“मी असा आदेश काढतो की माझ्या राज्याच्या प्रत्येक भागात लोकांनी दानीएलाच्या देवाची भीती आणि आदर (reverence) बाळगावा.”

तो आदेश संपूर्ण साम्राज्यात गेला, आणि तो यासाठी गेला कारण दानीएल गुहेत गेला. जर आपण जी प्रार्थना केली असती त्याचे देवाने उत्तर दिले असते, तर यापैकी काहीही घडले नसते.

योसेफाचेही तसेच आहे. तो सतरा वर्षांचा होता, एका खड्ड्याच्या तळाशी, त्याचे स्वतःचे भाऊ त्याला विकण्याची किंमत ठरवत असताना ऐकत होता.

मला बाहेर काढा. त्यांचे मन बदला. मी असे काहीही केलेले नाही की मला हे भोगावे लागेल.

त्याऐवजी तो गुलाम म्हणून मिसरला (Egypt) गेला. वर्षानुवर्षे नंतर तो संपूर्ण देशाचा दुसरा प्रमुख होता, आणि तो असा माणूस होता ज्याने दुष्काळात (famine) आपल्या कुटुंबाला जिवंत ठेवले.

कल्पना करा जर आपण त्या खड्ड्यात जी प्रार्थना केली असती त्याचे देवाने उत्तर दिले असते. योसेफ त्याच्या वडिलांकडे घरी जातो. तेरा वर्षांनंतर दुष्काळ येतो, आणि मिसरमध्ये असा कोणीही नसतो ज्याला मदतीसाठी बोलावता येईल.

भीती वाटणे चुकीचे नाही. येशूला त्या बागेत घाम आला होता. पण देव आपल्यापेक्षा पुढचे पाहतो, आणि तो फक्त आपल्या सुखापेक्षा (comfort) खूप मोठ्या गोष्टीवर काम करत आहे.

येशूने आपल्याला हीच प्रार्थना करायला शिकवली. मला हे दे असे नाही, तर तुझी इच्छा पूर्ण होवो. आणि प्रार्थनेतील ती सर्वात कठीण ओळ आहे.

पौलही तेच म्हणतो, आणि आपण सहसा जे वगळतो ते तो जोडतो:

रोमकर १२:२:

“या जगाच्या पद्धतींशी एकरूप (conform) होऊ नका, तर आपल्या मनाच्या नूतनीकरणाने (renewing) तुमचे रूपांतर होऊ द्या. मग देवाची इच्छा काय आहे — त्याची उत्तम, आवडणारी आणि परिपूर्ण इच्छा — हे तुम्ही तपासून पाहू शकाल आणि मान्य करू शकाल.”

त्या वाक्याचा क्रम वाचा. मन आधी नवीन होते. मग तुम्ही तपासून पाहण्यास आणि मान्य करण्यास सक्षम (able) होता.

पौल एखादी पद्धत (method) देत नाही. तो बदललेल्या व्यक्तीचे वर्णन करत आहे. देवाच्या इच्छेला आपण स्वतःच्या इच्छेपासून वेगळे का करू शकत नाही याचे कारण हे नाही की आपल्याकडे तंत्र (technique) नाही. कारण हे आहे की आपले विचार आपल्या सभोवतालच्या सर्व गोष्टींनी घडवले गेले आहेत, आपल्याला काय हवे असावे हे सांगण्याने आणि यश कसे दिसते हे सांगण्याने घडवले गेले आहेत. यालाच तो ‘या जगाची पद्धत’ म्हणतो.

अशा प्रकारे घडलेले मन स्वतःचीच इच्छा ऐकेल आणि त्याला देव म्हणेल.

मग पौल वापरत असलेल्या तीन शब्दांकडे पाहा. उत्तम. आवडणारी (Pleasing). परिपूर्ण (Perfect).

आपण अनेकदा असे गृहीत धरतो की देवाची इच्छा म्हणजे कठीण रस्ता, जो आपण निवडणार नाही, प्रत्येक प्रार्थनेच्या शेवटी वाट पाहणारा त्याग (sacrifice). पौल त्याला ‘आवडणारी’ म्हणतो.

हे महत्त्वाचे आहे, कारण जो माणूस मानतो की देवाची इच्छा नेहमीच अप्रिय (unpleasant) पर्याय असते, तो एकतर विचारणे टाळेल किंवा सर्वात वेदनादायक गोष्ट निवडेल आणि त्याला आज्ञापालन (obedience) म्हणेल.

आणि जाणून घेण्यासारखे एक वचन आहे, जरी ते अनेकदा निष्काळजीपणाने (carelessly) वापरले जाते:

यिर्मया २९:११:

“परमेश्वर म्हणतो, मी तुमच्यासाठी ज्या योजना आखल्या आहेत, त्या मला माहीत आहेत. त्या योजना तुमच्या कल्याणाच्या आहेत, हानीच्या नाहीत; तुम्हाला आशा आणि भविष्य देण्यासाठी आहेत.”

हे वचन अशा लोकांना उद्देशून होते ज्यांना दुसऱ्या देशात गुलाम म्हणून (exile) नेण्यात आले होते, ज्यांचे आयुष्य आधीच चुकीच्या मार्गावर गेले होते, आणि ज्यांना आता तिथेच स्थिरावण्यास आणि सत्तर वर्षे राहण्यास सांगितले होते. हे सोप्या आयुष्याचे वचन (promise) नव्हते. हे वचन होते की देवाने त्यांच्यासाठी योजना करणे थांबवलेले नाही.

तो तुम्हाला तुमच्यापेक्षा चांगले ओळखतो, आणि तुम्ही जेवढे पाहू शकता त्यापेक्षा कितीतरी पुढची योजना तो करत आहे.

त्यामुळे याकोब सामान्य लोकांना सामान्य योजना बनवताना त्या योजना अशा प्रकारे धरून ठेवण्यास सांगतो जशी आपण एखादी उसनी (borrowed) घेतलेली गोष्ट धरून ठेवतो:

याकोब ४:१५:

“त्याऐवजी, तुम्ही असे म्हटले पाहिजे, ‘प्रभूची इच्छा असेल, तर आपण जगू आणि हे किंवा ते करू.'”

तो असे म्हणत नाही की योजना बनवणे थांबवा. तो म्हणतो की योजना बनवा, पण त्यात बदल करण्यासाठी मनाची तयारी ठेवा (hold it open).

त्यानंतर येणाऱ्या प्रत्येक प्रश्नाखाली हाच दृष्टिकोन (posture) असतो.

“देवाने मला सांगितले” असे म्हणताना काळजी घ्या

देवाने तुम्हाला मार्गदर्शन केले आहे असे म्हणण्यात काहीही गैर नाही. पण प्रत्येक प्रबळ इच्छेला (conviction) हे तीन शब्द जोडताना काळजी घेणे महत्त्वाचे आहे.

एकदा तुम्ही “देवाने मला सांगितले” असे म्हणालात की, काहीतरी बदलते.

तुम्ही ऐकणे थांबवता. तुम्ही बचावात्मक (defensive) होता. जो कोणी निर्णयावर प्रश्न विचारतो तो आता देवावर प्रश्न विचारत आहे असे मानले जाते, आणि तुम्ही तुमच्या स्वतःच्या कल्पनेला (impression) बायबलइतकेच निश्चित (certain) केले आहे.

सुरुवातीच्या चर्चने भविष्यवाणीला (prophecy) देखील तसे वागवले नाही.

१ करिंथकर १४:२९:

“दोन किंवा तीन संदेष्ट्यांनी बोलावे, आणि इतरांनी ते जे बोलले आहेत त्याचे काळजीपूर्वक परीक्षण करावे (weigh carefully).”

ते पुन्हा वाचा. कोणीतरी उठून चर्चमध्ये भविष्यवाणीचा शब्द बोलतो, आणि पौलाची सूचना आहे की बाकीच्यांनी त्याचे परीक्षण करावे.

जर भविष्यवाणीच्या बाबतीत हे सत्य होते, तर आपल्या स्वतःच्या कल्पनांच्या (impressions) बाबतीत हे नक्कीच सत्य आहे.

यावर एक सोपी सवय मदत करते. देवाने मला हे करायला सांगितले असे म्हणण्यापेक्षा, जे खरोखर सत्य आहे ते सांगा.

मला विश्वास आहे की देव मला या मार्गाने नेत आहे.

मी याबद्दल प्रार्थना केली आहे आणि मी या निर्णयापर्यंत पोहोचलो आहे.

मला वाटते हे योग्य आहे, आणि मी चुकीचाही असू शकतो.

यापैकी काहीही कमी आध्यात्मिक नाही. ते फक्त अधिक प्रामाणिक (honest) आहेत, आणि ते तुम्हाला जे ऐकण्याची गरज आहे ते तुम्हाला कोणीतरी सांगू शकेल यासाठी दरवाजा उघडा ठेवतात.

कृती करण्यापूर्वी सहा प्रश्न विचारा

देवाने तुम्हाला काही सांगितले आहे असे मानून त्यावर कृती करण्यापूर्वी, थांबा आणि सहा प्रश्न विचारा.

१. मला हे आधीपासूनच हवे होते का?

जर तुम्हाला जे ऐकू येत आहे असे वाटते, ते तुम्ही आधीच ज्याची आशा करत होतात त्याच्याशी तंतोतंत जुळत असेल, तर सावधगिरी बाळगा.

याचा अर्थ असा नाही की ते चुकीचेच आहे. पण आपण सहसा जितका संशय घेतो त्यापेक्षा जास्त संशयाने त्याकडे पाहिले पाहिजे.

२. मला खरोखर काय करण्यास सांगितले जात आहे?

पुढचे पाऊल काय आहे?

देवाने अनेकदा लोकांना पुढचे पाऊल दिले, संपूर्ण भविष्य नाही. अब्रामला निघायला सांगितले होते. पौलाला शहरात जाण्यास सांगितले होते.

जर तुम्ही भविष्यात काय होईल हे सांगू शकता पण आता तुम्हाला काय करायचे आहे हे सांगू शकत नाही, तर तुम्ही सूचनेऐवजी (instruction) आशेवर (hope) धरून असाल.

३. मला आधीच उत्तर मिळाले आहे का?

बिलामला देवाला काय हवे आहे ते आधीच सांगण्यात आले होते. इस्राएलला राजा मागण्याबद्दल आधीच सावध करण्यात आले होते.

कधीकधी आपल्याला मिळालेले उत्तर आवडत नसल्यामुळे आपण पुन्हा विचारत राहतो.

४. बायबल काय सांगते?

एखादी भावना, चिन्ह किंवा तुमच्या आतील आवाज शोधण्यापूर्वी, बायबल काय म्हणते ते पाहा.

देव तुम्हाला कोणते घर घ्यायचे किंवा कोणती नोकरी घ्यायची हे सांगणार नाही. पण कसे जगावे हे त्याने तुम्हाला आधीच सांगितले आहे.

५. मी चुकीचा आहे हे मला कोण सांगू शकते?

अशा एखाद्या व्यक्तीला सांगा जो तुम्हाला ओळखतो आणि तुमच्याशी असहमत होण्यास घाबरत नाही.

अहाबकडे युद्धाला जा असे सांगणारे चारशे संदेष्टे होते. मिखायाने त्याला सत्य सांगितले, जरी अहाबला ते ऐकायचे नव्हते.

तुमच्याशी सहमत असलेले चारशे लोक तुम्हाला योग्य ठरवत नाहीत.

६. माझ्या या गोष्टीवर विश्वास ठेवण्याने कोणाचा फायदा होतो?

फिलीप्पैमध्ये (Philippi) काय झाले ते पाहा.

एक गुलाम मुलगी पौलाच्या मागे अनेक दिवस फिरली आणि तिने त्याच्याबद्दल ज्या गोष्टी सांगितल्या त्या पूर्णपणे खऱ्या होत्या. पण जेव्हा पौलाने तिच्यातून तो दुष्ट आत्मा काढला, तेव्हा तिचे मालक संतापले, कारण त्यांच्या उत्पन्नाचा (income) स्रोत नाहीसा झाला होता.

प्रेषितांची कृत्ये १६:१९:

“जेव्हा तिच्या मालकांच्या लक्षात आले की त्यांची पैसे कमवण्याची आशा संपली आहे, तेव्हा त्यांनी पौल आणि सीलाला धरले…”

शब्द खरे होते. त्यातून कोणीतरी पैसे कमवत होते.

याचा अर्थ असा नाही की पैशामुळे एखादी गोष्ट नेहमीच खोटी ठरते. पण जेव्हा एखाद्या गोष्टीवर विश्वास ठेवल्यामुळे कोणाला तरी आर्थिक फायदा होतो, तेव्हा असे का हे विचारणे योग्य आहे.

या सहाही प्रश्नांखाली शलमोनने लिहिलेली एक गोष्ट आहे:

नीतिसूत्रे ३:५-६:

“तुझ्या पूर्ण अंतःकरणाने परमेश्वरावर विश्वास ठेव आणि तुझ्या स्वतःच्या समजण्यावर अवलंबून राहू नकोस; तुझ्या सर्व मार्गांत त्याला ओळख, आणि तो तुझे मार्ग सरळ करेल.”

देवावर विश्वास ठेवा. स्वतःवर इतक्या लवकर विश्वास ठेवू नका. तुमचे निर्णय त्याच्याकडे सोपवत राहा.

आणि देवाला फक्त तेच दाखवण्यास सांगण्याऐवजी जे तुम्हाला जाणून घ्यायचे आहे, प्रार्थना करण्यासारखी आणखी एक प्रार्थना आहे:

स्तोत्रसंहिता १३९:२३-२४:

“हे देवा, माझा शोध घे आणि माझे हृदय जाण; माझी परीक्षा कर आणि माझे चिंताग्रस्त विचार जाण. माझ्यात काही वाईट मार्ग आहे का ते पाहा, आणि मला सनातन (everlasting) मार्गाने चालव.”

प्रामाणिकपणे प्रार्थना करण्यासाठी ही एक कठीण प्रार्थना आहे, कारण देव तुम्हाला असे काहीतरी दाखवू शकेल जे तुम्हाला पाहायचे नाही.

नीतिसूत्रे १६:२:

“माणसाला आपले सर्व मार्ग शुद्ध वाटतात, पण परमेश्वर हेतूंचे (motives) परीक्षण करतो.”

चुकीचे असणे आतून असेच वाटते. ते फसवणुकीसारखे (deception) वाटत नाही. ते स्पष्टतेसारखे (clarity) वाटते.

जेव्हा तुम्हाला खात्री होती आणि ते चुकीचे ठरले

तुमचा विश्वास होता की देव तुम्हाला मार्गदर्शन करत आहे. तुम्ही कृती केली. सर्व काही कोसळले, आणि तुम्ही तो प्रश्न तेव्हापासून घेऊन फिरत आहात.

लक्षात ठेवण्यासारख्या तीन गोष्टी आहेत.

एखादा वाईट परिणाम (outcome) ते देवाकडून नव्हते हे सिद्ध करत नाही.

पौलाला एकामागून एक शहरात सावध करण्यात आले होते की तुरुंगवास त्याची वाट पाहत आहे. तो तरीही गेला. तो अजूनही देवाची आज्ञा पाळत होता.

देवाच्या मागे जाण्याने नेहमी आरामदायक परिणामाची हमी (guarantee) कधीच दिलेली नाही.

घर घेणे हा शहाणपणाचा निर्णय असू शकतो आणि तरीही छत गळू शकते. योग्यरीत्या विवाह करूनही तो कठीण असू शकतो. नोकरीचा निर्णय योग्य असूनही कंपनी बंद पडू शकते.

शहाणपणा धोका (risk) कमी करतो. तो धोका नाहीसा करत नाही.

एखादा चांगला परिणाम (outcome) देखील ते देवाकडून होते हे सिद्ध करत नाही.

आपल्याला हे स्वीकारणे जास्त कठीण जाते.

अनुवाद १३:१-३:

“जर तुमच्यामध्ये एखादा संदेष्टा किंवा स्वप्न पाहणारा उठला आणि त्याने तुम्हाला एखादे चिन्ह (sign) किंवा चमत्कार दाखवला, आणि जर ते चिन्ह किंवा चमत्कार पूर्ण झाला आणि तो संदेष्टा म्हणाला, ‘चला आपण इतर देवांच्या मागे जाऊ’… तर तुम्ही त्याचे ऐकू नका.”

ते चिन्ह खरे ठरले. आणि तरीही देवाने त्याच्या लोकांना त्याचे ऐकू नका असे सांगितले, कारण तो संदेश त्यांना कुठे घेऊन जात होता यावरून.

त्यामुळे गोष्टी नीट पार पडणे हा देव त्यात होता याचा पुरावा (proof) नाही.

एखादा निर्णय यशस्वी होऊ शकतो आणि तरीही चुकीचा असू शकतो. एखादी गोष्ट ठरवल्याप्रमाणे बरोबर घडू शकते आणि तरीही ती तुम्हाला अशा ठिकाणी घेऊन जाऊ शकते जिथे देवाला तुम्ही जावे असे कधीच वाटत नव्हते.

आणि कधीकधी उत्तर सर्वात कठीण असते.

कदाचित तुम्ही देवाला चुकीचे समजले नसाल. तुम्ही कदाचित अशी निवड केली असेल ज्याबद्दल त्याने तुम्हाला सावध केले होते, आणि मग तुम्ही त्याच्या परिणामांसह (consequences) जगलात.

इस्राएलच्या बाबतीत असे घडले.

त्यांनी राजाची मागणी केली. शमुवेलाने त्यांना याची किंमत काय असेल याची जाणीव करून दिली. त्यांनी तरीही आग्रह धरला. नंतर, त्यांनी ते मान्य केले: आम्ही आमच्या इतर सर्व पापांमध्ये राजा मागण्याचे हे मोठे पाप जोडले आहे.

पण शमुवेलाने त्यांना काय सांगितले ते पाहा:

१ शमुवेल १२:२०-२२:

“घाबरू नका… निरुपयोगी मूर्तींच्या (idols) मागे जाऊ नका… कारण परमेश्वर आपल्या महान नावाखातर आपल्या लोकांना टाकून देणार नाही.”

परिणाम (consequence) नाहीसा झाला नाही. तरीही त्यांच्याकडे तो राजा होता.

पण सर्व काही संपले नव्हते. देवाने त्यांच्याकडे पाठ फिरवली नव्हती.

जेव्हा तुम्ही स्वतःच्या आयुष्यातील एखाद्या गोष्टीकडे मागे वळून पाहता आणि आपण कुठे चुकलो याचा विचार करता, तेव्हा हे महत्त्वाचे ठरते. तुम्ही कदाचित चूक केली असेल. तुम्ही कदाचित चुकीचे समजला असाल. तुम्ही कदाचित देवाने आधीच स्पष्ट केलेली गोष्ट दुर्लक्षितही केली असेल.

पण यापैकी कशाचाही अर्थ असा नाही की तुम्ही त्याच्या आवाक्याबाहेर (reach) आहात.

नीतिसूत्रे १६:९:

“माणूस आपल्या मनात मार्गाची योजना आखतो, पण परमेश्वर त्याची पावले स्थिर करतो.”

आपण योजना बनवतो. कधीकधी आपण चुकतो. पण देव तरीही आपल्यासोबत काम करण्यास, आपल्याला सुधारण्यास आणि आपल्याला पुढे नेण्यास समर्थ आहे.

पेत्राने वधस्तंभाच्या आधी आणि पेंटेकॉस्टनंतर (Pentecost) चुका केल्या, दृष्टांत (visions) पाहिल्यानंतर आणि सभांनंतर (councils) चुका केल्या, जेव्हा तो घाबरला होता आणि जेव्हा त्याला खात्री होती तेव्हा चुका केल्या. देवाने त्याला संपूर्ण वेळ वापरणे चालूच ठेवले.

निष्कर्ष (Conclusion)

तर हा आवाज देवाचा आहे की तुमचा स्वतःचा?

तुम्ही कदाचित ते सांगू शकणार नाही, आणि बायबल असे कधीही वचन देत नाही की तुम्हाला ते नेहमी सांगता येईल.

ते जे वचन (promise) देते ते निश्चिततेपेक्षा (certainty) उत्तम आहे. की देव बोलतो. की त्याने आधीच बरेच काही सांगितले आहे. आणि जे कोणी त्याला शहाणपण मागतो, त्याला तो देतो.

आणि या अध्यायातील लोकांबद्दल लक्षात घेण्यासारखी शेवटची एक गोष्ट आहे.

ज्यांनी देवाचा आवाज सर्वात स्पष्टपणे ऐकला, ते क्वचितच त्याबद्दल खूश होते.

वचनांचे स्रोत (इंग्रजी भाषांतरे):
NIV (New International Version): इब्री लोकांस पत्र १:१-२; २ तीमथ्य ३:१६-१७; प्रेषितांची कृत्ये ९:१३-१४; प्रेषितांची कृत्ये ९:११; प्रेषितांची कृत्ये ८:२६; प्रेषितांची कृत्ये १०:१९-२०; उत्पत्ती १२:१; प्रेषितांची कृत्ये ९:६; २ शमुवेल ५:२३; होशेय १:२; मत्तय १:२०; लूक १२:१३-१४; लूक १२:३१; लूक १०:४०; मत्तय २०:२१; १ राजे १९:११-१२; उत्पत्ती ३:१; मत्तय ४:३; मत्तय २७:४०; मत्तय ४:६; स्तोत्रसंहिता ९१:११; मत्तय ४:७; योहान ८:५; योहान ८:७; प्रेषितांची कृत्ये १०:२८; यिर्मया ६:१४; यिर्मया ८:११; यहेज्केल १३:३; मीखा ३:११; यशया ३०:१०; लूक ६:२६; योहान ६:६०; २ तीमथ्य ४:३; १ थेस्सलनीकर ५:२०-२१; १ योहान ४:१; यिर्मया २३:१६; यहेज्केल १३:२-३; लूक ६:४५; मत्तय ७:१५; २ करिंथकर ११:१४-१५; मत्तय २४:२४; मत्तय ७:२२-२३; गणना २२:१२; गणना २२:१८; गणना २२:१९; गणना २२:२०; गणना २२:२२; गणना २२:३२; २ पेत्र २:१५; १ शमुवेल ८:७; १ शमुवेल १२:१९; १ शमुवेल १२:२०-२२; स्तोत्रसंहिता ८१:११-१२; यिर्मया ४२:६; यिर्मया ४२:२०; प्रेषितांची कृत्ये २१:४; योहान १६:१३; १ थेस्सलनीकर ५:१९-२१; इब्री लोकांस पत्र ३:७; २ करिंथकर ६:१४; १ करिंथकर ७:३९; गलतीकर ५:२२-२३; नीतिसूत्रे २२:७; लूक १४:२८; नीतिसूत्रे २१:५; १ तीमथ्य ५:८; प्रेषितांची कृत्ये १८:३; इफिसकर ४:११-१२; योहान १५:५; लूक १६:१०; नीतिसूत्रे २:६; नीतिसूत्रे १५:२२; याकोब ४:१३-१५; नीतिसूत्रे २८:२६; नीतिसूत्रे १५:१; याकोब १:१९-२०; इफिसकर ४:१५; नीतिसूत्रे १३:२०; १ करिंथकर १५:३३; मत्तय ५:४४; रोमकर १२:२०; २ करिंथकर ९:७; नीतिसूत्रे १९:१७; कलस्सैकर ३:१३; रोमकर १२:१९; नीतिसूत्रे १२:२२; १ तीमथ्य ६:९-१०; मत्तय ६:३४; मार्क ६:३१; मत्तय २१:२२; १ योहान ५:१४; याकोब ४:३; २ करिंथकर १२:८-९; याकोब १:५; मत्तय ६:१०; दानीएल ६:२६; रोमकर १२:२; यिर्मया २९:११; याकोब ४:१५; १ करिंथकर १४:२९; प्रेषितांची कृत्ये १६:१९; नीतिसूत्रे ३:५-६; स्तोत्रसंहिता १३९:२३-२४; नीतिसूत्रे १६:२; अनुवाद १३:१-३; नीतिसूत्रे १६:९

शेवटचं अद्ययावत 18 ऑक्टोबर 2026

Spread the Word of God

No responses yet

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Comments are reviewed before they appear on the website. Thank you for sharing your thoughts!