देव प्रत्येक वाईट कृत्य का थांबवत नाही?

टीप: या लेखातील बायबलची वचने इंग्रजी बायबल भाषांतरांवरून मराठीत अनुवादित केली आहेत. त्यामुळे तुमच्या मराठी बायबलमधील शब्दरचना थोडी वेगळी असू शकते, पण अर्थ तोच आहे. कोणते वचन कोणत्या इंग्रजी भाषांतरातून घेतले आहे, हे लेखाच्या शेवटी दिले आहे.

युद्ध. अत्याचार. अन्याय. निर्दोष लोक दुःख भोगत असतात आणि त्यांना त्रास देणारे लोक मात्र सहज सुटताना दिसतात. जर देव चांगला आणि सर्वशक्तिमान आहे, तर तो हे सगळं का थांबवत नाही?

हा प्रश्न विचारणारे तुम्ही पहिले नाही आहात. खूप वर्षांपूर्वी हबक्कूक संदेष्ट्याने देवाला विचारले होते:

हबक्कूक १:२-३:

“हे परमेश्वरा, मी आणखी किती काळ मदतीसाठी हाक मारू, आणि तू ऐकणार नाहीस? किंवा ‘हिंसा!’ म्हणून तुझ्याकडे ओरडत राहू, तरी तू वाचवणार नाहीस? तू मला अन्याय का पाहायला लावतोस? तू चुकीचे वागणे का सहन करतोस? विनाश आणि हिंसा माझ्यासमोर आहेत; तिथे भांडणे आणि संघर्ष माजला आहे.”

हा प्रश्न विचारल्याबद्दल देवाने त्याला रागावले नाही. देवाने त्याला उत्तर दिले. तर मग पवित्र शास्त्र याबद्दल काय सांगते, ते आपण पाहूया.

वाईट कुठून येते?

देव वाईट गोष्टी का घडू देतो, हे विचारण्यापूर्वी त्या कुठून येतात, हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे. पवित्र शास्त्र स्पष्ट सांगते की त्या देवाकडून येत नाहीत:

याकोब १:१३:

“जेव्हा मोहात पाडले जाते, तेव्हा कोणीही असे म्हणू नये, ‘देव मला मोहात पाडत आहे.’ कारण देवाला वाईट गोष्टींचा मोह पडू शकत नाही, आणि तो कोणालाही मोहात पाडत नाही;”

येशूने एक गोष्ट सांगितली ज्यातून हे वाईट कुठून येते ते समजते. एका शेतकऱ्याने आपल्या शेतात चांगले बी पेरले. पण जेव्हा सर्व जण झोपले होते, तेव्हा एका शत्रूने येऊन गव्हामध्ये तण पेरले. जेव्हा तण उगवले, तेव्हा नोकरांनी मालकाला विचारले:

मत्तय १३:२७-२८:

“‘मालक, तुम्ही तुमच्या शेतात चांगले बी पेरले नव्हते का? मग हे तण कुठून आले?’ त्याने उत्तर दिले, ‘हे एखाद्या शत्रूचे काम आहे.'”

नंतर येशूने स्पष्ट केले की तो शत्रू कोण आहे: “ज्या शत्रूने ते पेरले तो सैतान आहे” (मत्तय १३:३९).

पण सर्वच वाईट गोष्टी थेट सैतानाकडून येत नाहीत. काही वाईट गोष्टी आपल्या आतूनच येतात: “प्रत्येक माणूस आपल्याच वाईट वासनेने ओढला जाऊन मोहात पडतो” (याकोब १:१४).

म्हणून, वाईट गोष्टी अशा शत्रूकडून येतात जो त्या पेरतो, आणि माणसाच्या हृदयातून येतात जे त्या निवडते. देवाने केवळ चांगले बी पेरले.

जर देवाने सर्व वाईट गोष्टी काढून टाकल्या, तर मागे कोण राहील?

जर देवाने प्रत्येक वाईट कृत्य ते घडत असतानाच थांबवले, तर तो कुठे थांबेल? वाईटपणा फक्त खुनी आणि हुकूमशहा लोकांमध्येच नसतो. तो आपल्या सर्वांमध्ये आहे:

रोमकर ३:२३:

“कारण सर्वांनी पाप केले आहे आणि ते देवाच्या गौरवाला उणे पडले आहेत.”

जर देवाने सर्व वाईट गोष्टी एकाच वेळी काढून टाकल्या, तर त्याला आपल्यालाही काढून टाकावे लागेल. विलापगीत हे अशा प्रकारे सांगते:

विलापगीत ३:२२:

“परमेश्वराच्या अपार प्रेमामुळेच आपला नाश झालेला नाही, कारण त्याची दया कधीच संपत नाही.”

त्यामुळे आपल्याला नष्ट करण्याऐवजी, देव आपल्याला वेळ देतो. येशूच्या शेजारी वधस्तंभावर असलेल्या गुन्हेगाराकडे पाहा. त्याने कबूल केले, “आपल्याला योग्य तीच शिक्षा मिळत आहे, कारण आपण केलेल्या कृत्यांचेच फळ आपल्याला मिळत आहे” (लूक २३:४१). मग त्याने येशूला आपली आठवण ठेवण्यास सांगितले. येशूने उत्तर दिले:

लूक २३:४३:

“मी तुला खरोखर सांगतो, आज तू माझ्यासोबत नंदनवनात असशील.”

अगदी शेवटच्या क्षणीही, वेळ बाकी होता. म्हणूनच देव वाट पाहतो:

२ पेत्र ३:९:

“काही लोक समजतात तसा प्रभू आपले वचन पूर्ण करायला वेळ लावत नाही. त्याऐवजी तो तुमच्याबद्दल सहनशील आहे, कोणीही नाशात जावे अशी त्याची इच्छा नाही, तर सर्वांनी पश्चात्ताप करावा अशी त्याची इच्छा आहे.”

देव आमंत्रण देतो, तो बळजबरी करत नाही

यानंतर एक रास्त प्रश्न निर्माण होतो. जर देव इतका सहनशील आहे, तर तो लोकांना स्वतःकडे वळायला का भाग पाडत नाही?

कारण जी गोष्ट बळजबरीने मिळवली जाते, ते प्रेम नसते. सुरुवातीपासूनच, देवाने माणसांसमोर एक खरी निवड ठेवली आहे:

अनुवाद ३०:१९:

“आज मी आकाश आणि पृथ्वी यांना तुमच्याविरुद्ध साक्षीदार म्हणून बोलावतो की मी तुमच्यासमोर जीवन आणि मरण, आशीर्वाद आणि शाप ठेवले आहेत. आता तुम्ही जीवन निवडा, म्हणजे तुम्ही आणि तुमची मुले जगतील.”

येशू हेच एका चित्राच्या स्वरूपात सांगतो:

प्रकटीकरण ३:२०:

“पाहा! मी दारात उभा राहून ठोठावत आहे. जर कोणी माझा आवाज ऐकून दार उघडेल, तर मी आत येईन…”

तो ठोठावतो. तो दार तोडून आत येत नाही.

येशूने अशा एका मुलाचीही गोष्ट सांगितली ज्याने स्वतःचा वाटा मागितला, घर सोडले आणि सर्व काही उधळून टाकले (लूक १५:११-३२). त्याच्या वडिलांनी त्याचा पाठलाग केला नाही किंवा त्याला ओढून परत आणले नाही. त्यांनी त्याला जाऊ दिले. पण जेव्हा तो मुलगा शुद्धीवर आला आणि घराकडे वळला:

लूक १५:२०:

“पण तो अजून दूर असतानाच, त्याच्या वडिलांनी त्याला पाहिले आणि त्यांना त्याचा कळवळा आला; त्यांनी धावत जाऊन त्याला मिठी मारली आणि त्याचे मुके घेतले.”

हा स्वातंत्र्याचा कठीण भाग आहे. जे स्वातंत्र्य माणसाला देवाकडे वळण्याची परवानगी देते, तेच स्वातंत्र्य त्याला देवापासून दूर जाण्याची आणि तसे करताना इतरांना दुखावण्याचीही परवानगी देते. देव ते स्वातंत्र्य परत घेत नाही. पण दार उघडे राहते.

वाट पाहणे म्हणजे दुर्लक्ष करणे नव्हे

आपण पुन्हा त्या शेतकऱ्याच्या शेताकडे जाऊया. जेव्हा नोकरांना तण दिसले, तेव्हा त्यांनी एक साहजिक प्रश्न विचारला: आपण ते आत्ताच उपटून काढावे का?

मत्तय १३:२९-३०:

“‘नको,’ त्याने उत्तर दिले, ‘कारण तण उपटताना तुम्ही गव्हाचीही मुळे उखडून टाकाल. कापणीपर्यंत दोन्ही एकत्र वाढू द्या.'”

इथे तीन गोष्टी लक्षात घ्या:

• त्याला माहीत आहे की तिथे तण आहे. तो त्यांना गहू म्हणत नाही.
• तो गव्हासाठी वाट पाहतो. आत्ता तण उपटल्यास चांगल्या रोपांचेही नुकसान होईल.
• या वाट पाहण्याला एक शेवट आहे. “कापणीपर्यंत.” येशू म्हणाला की कापणी म्हणजे काळाचा शेवट आहे (मत्तय १३:३९).

देवाने हबक्कूकलाही हेच उत्तर दिले:

हबक्कूक २:३:

“कारण या प्रकटीकरणासाठी एक वेळ ठरलेली आहे; ते शेवटाविषयी बोलते आणि ते खोटे ठरणार नाही. जरी त्याला वेळ लागला, तरी त्याची वाट पाहा; ते नक्की पूर्ण होईल आणि त्याला उशीर होणार नाही.”

देवाची सहनशीलता म्हणजे वाईटाला दिलेली संमती नाही, आणि त्याचे शांत राहणे म्हणजे त्याचे दुर्लक्ष नाही. तो पाहतो. त्याला माहीत आहे. आणि “त्याने एक दिवस ठरवला आहे ज्या दिवशी तो जगाचा न्यायाने न्याय करेल” (प्रेषितांची कृत्ये १७:३१).

देव नक्कीच मध्ये पडतो

देव वाईट गोष्टी थांबवतो हे विसरणे खूप सोपे आहे. पवित्र शास्त्रात अशी अनेक उदाहरणे आहेत जिथे तो मध्ये पडला आहे:

• ते घडण्यापूर्वीच. अबीमेलेक राजाने अब्राहामाची पत्नी सारा हिला आपल्या घरात नेले, ती विवाहित आहे हे त्याला माहीत नव्हते. देव स्वप्नात त्याच्याकडे आला आणि म्हणाला: “मीच तुला माझ्याविरुद्ध पाप करण्यापासून रोखले आहे. म्हणूनच मी तुला तिला स्पर्श करू दिला नाही” (उत्पत्ती २०:६). आपण पापाच्या किती जवळ गेलो होतो, हे अबीमेलेकला माहीतही नव्हते.
• सिंहांच्या गुहेत. जेव्हा दानीएलाला सिंहांसमोर फेकले गेले, तेव्हा त्याने राजाला सांगितले: “माझ्या देवाने आपला देवदूत पाठवला, आणि त्याने सिंहांचे तोंड बंद केले” (दानीएल ६:२२).
• तुरुंगात. जेव्हा पेत्राला दोन सैनिकांच्या मध्ये साखळदंडांनी बांधले होते, तेव्हा एका देवदूताने त्याला उठवले, त्याचे साखळदंड गळून पडले, आणि तो पहारेकऱ्यांच्या पुढून चालत बाहेर गेला (प्रेषितांची कृत्ये १२:६-१०).

पवित्र शास्त्र असे कधीच सांगत नाही की देव प्रत्येक वाईट कृत्य थांबवतो. पण ते हे नक्की दाखवते की तो मध्ये पडतो, कधीकधी अशा प्रकारे जे कोणाच्या लक्षातही येत नाही.

जेव्हा वाईट गोष्टी तुमच्यावरच होतात

जेव्हा वाईट गोष्टी दूर घडत असतात, तेव्हा हे सर्व स्वीकारणे सोपे असते. पण जेव्हा ते वैयक्तिक पातळीवर घडते, तेव्हा ते खूप कठीण जाते.

योसेफाला हे माहीत होते. त्याच्या स्वतःच्या भावांनी त्याला खड्ड्यात फेकले आणि गुलाम म्हणून विकले. नंतर, न केलेल्या गुन्ह्यासाठी त्याला तुरुंगात टाकले गेले (उत्पत्ती ३७, ३९). कित्येक वर्षे, कशाचाच काही अर्थ लागत नव्हता.

पण देव तिथे नव्हता असे नाही. योसेफ इजिप्तमध्ये अधिकारावर पोहोचला, आणि जेव्हा दुष्काळ पडला, तेव्हा देवाने त्याचा उपयोग अनेकांचे जीव वाचवण्यासाठी केला, ज्यामध्ये त्याला विकणाऱ्या भावांचाही समावेश होता. जेव्हा ते त्याच्यासमोर उभे होते, त्यांना वाटले की तो त्यांच्याशी बदला घेईल, तेव्हा तो म्हणाला:

उत्पत्ती ५०:२०:

“तुम्ही माझे वाईट करण्याचा विचार केला होता, पण देवाने त्याचा विचार चांगल्यासाठी केला, यासाठी की आज जे घडत आहे ते पूर्ण व्हावे आणि अनेक लोकांचे जीव वाचावेत.”

योसेफ काय म्हणाला नाही याकडे लक्ष द्या. तो असे म्हणाला नाही, “तुम्ही जे केले ते चांगले होते.” तो म्हणाला, “तुम्ही माझे वाईट करण्याचा विचार केला होता.” ते वाईट कृत्य अजूनही वाईटच होते. पण देवाने त्याचा चांगल्यासाठी उपयोग केला.

आणि योसेफाने बदला घेतला नाही, जरी त्याच्याकडे तसे करण्याचा अधिकार होता. पवित्र शास्त्र आपल्यालाही तेच सांगते:

रोमकर १२:१९:

“माझ्या प्रिय मित्रांनो, स्वतःचा बदला स्वतः घेऊ नका, तर देवाच्या रागाला जागा द्या, कारण असे लिहिले आहे: ‘सूड घेणे माझे काम आहे; मीच फेड करीन,’ असे प्रभू म्हणतो.”

देवावर सोडून देणे याचा अर्थ शिक्षेविना सोडून देणे असा होत नाही. त्याचा अर्थ जो योग्य न्याय करतो, त्याच्यावर विश्वास ठेवणे असा होतो. या आयुष्यात आपल्याला प्रत्येक वेदनादायक गोष्टीचे स्पष्टीकरण मिळणार नाही. पण तो शेवटचा शब्द नसेल.

तर मग तो हे का थांबवत नाही?

आपण ज्या प्रश्नापासून सुरुवात केली होती, तिकडे परत येऊया. पवित्र शास्त्र आपल्याला याची अनेक उत्तरे देते:

• वाईट गोष्टी देवाकडून येत नाहीत. त्या अशा शत्रूकडून येतात जो त्या पेरतो, आणि अशा माणसांच्या हृदयातून येतात जी ते निवडतात.
• जर देवाने सर्व वाईट गोष्टी एकाच वेळी काढून टाकल्या, तर आपल्यापैकी कोणीही शिल्लक राहणार नाही. त्याच्या सहनशीलतेमुळेच आपण अजूनही इथे आहोत.
• तो आमंत्रण देतो, तो बळजबरी करत नाही. जे प्रेम बळजबरीने मिळवले जाते ते प्रेम नसते.
• तो वाट पाहत आहे, दुर्लक्ष करत नाही. तण कापणीच्या वेळेपर्यंत वाढते, आणि कापणीची वेळ जवळ येत आहे.
• तो मध्ये पडतो, कधीकधी अशा प्रकारे जे आपल्याला कधीही दिसत नाही.

आणि ही वाट पाहण्याची वेळ संपेल. प्रत्येक कृत्याचा न्याय होईल:

२ करिंथकर ५:१०:

“कारण आपण सर्वांनी ख्रिस्ताच्या न्यायासनासमोर उभे राहिले पाहिजे, यासाठी की शरीरात असताना प्रत्येकाने जे काही चांगले किंवा वाईट केले आहे, त्याचे फळ त्याला मिळावे.”

आणि प्रत्येक अश्रू पुसला जाईल:

प्रकटीकरण २१:४:

“तो त्यांच्या डोळ्यांतील प्रत्येक अश्रू पुसून टाकेल. यापुढे मृत्यू नसेल, किंवा शोक, रडणे किंवा वेदना नसतील, कारण जुन्या गोष्टी निघून गेल्या आहेत.”

आज आपण जे पाहतो, तिथेच ही कथा संपत नाही.

वचनांचे स्रोत (इंग्रजी भाषांतरे):
NIV (New International Version): उत्पत्ती २०:६, ५०:२०; अनुवाद ३०:१९; विलापगीत ३:२२; दानीएल ६:२२; हबक्कूक १:२-३, २:३; मत्तय १३:२७-२८, १३:२९-३०, १३:३९; लूक १५:२०, २३:४१, २३:४३; प्रेषितांची कृत्ये १७:३१; रोमकर ३:२३, १२:१९; २ करिंथकर ५:१०; याकोब १:१३, १:१४; २ पेत्र ३:९; प्रकटीकरण ३:२०, २१:४

शेवटचं अद्ययावत 10 ऑक्टोबर 2026